fa عوامل موثر بر مصرف خود سرانه داروها در سالمندان تحت پوشش مراکز شهری زرندیه با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی بهداشت Health پژوهشي اصیل Original Atricle زمینه و هدف: خود درمانی از جمله مشکلات موجود در چرخه درمان بیماران می‌باشد و با ورود به مرحله سالمندی، مصرف دارو و میزان بروز عوارض جانبی آنها افزایش می‌یابد، پژوهش حاضر با هدف تعیین عوامل موثر بر مصرف خود سرانه داروها در سالمندان تحت پوشش مراکز شهری زرندیه با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی انجام شده است. مواد و روش ها: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی می‌باشد که بر روی 180 نفر (95 نفر زن و 85 نفر مرد) از افراد بالای 60 سال زرندیه انجام شده است. ابزار گردآوری اطلاعات پرسش‌نامه طراحی شده بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی شامل سازه‌های حساسیت، شدت، منافع، موانع درک شده و چک لیست عملکرد در خصوص مصرف خود سرانه دارو بود. اطلاعات به دست آمده با استفاده از نرم افزار آماری SPSS و آزمون‌های کای دو، تی مستقل و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شد. یافته ها: میزان شیوع خود درمانی در سالمندان 31درصد بود( زنان 33 درصد و مردان 29 درصد بود و از مهم‎ترین دلایل آن تجربه قبلی از بیماری و شناخت آن (61 درصد)، در دسترس بودن داروها (5/60 درصد)، نتیجه خوب خود درمانی‌های قبلی (7/56 درصد)بود. هم‎چنین اختلاف معنی‎داری در میزان آگاهی، حساسیت ، شدت، منافع و موانع درک شده افراد با سابقه یا بدون سابقه خود درمانی وجود داشت (001 /0>p). نتیجه گیری: با توجه به عوارض نامطلوب مصرف خودسرانه داروها و شیوع بالای خوددرمانی در میان سالمندان، طراحی یک برنامه آموزشی برای تغییر آگاهی و اعتقادات سالمندان در رابطه با خود درمانی توصیه می‎شود. Background: Self-medication is one of the existing problems in the treatment cycle of patients that with aging and increased drug use, its side effects increase. The purpose of this study was to assess the factors influencing self-medication among elderly urban centers in Zarandieh based on Health Belief Model Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted on 180 elderly individuals (95 females and 85 males) over 60 in Zarandieh. Data collection tools were a questionnaire designed based on HBM model (perceived susceptibility/ severity, and perceived benefits/barriers) and self-medication checklist. Results: The prevalence of self- medication in the elderly was 31% (33% women and 29% men). The most common reasons for self-medication were previous experience of the disease and its recognition (61%), availability of drugs (60.5%), and good result of their previous treatment (56.7%). There was a significant difference in awareness, sensitivity, severity, perceived benefits and barriers among people with or without self-medication history (P< 001). Conclusion: Noticing the side effects of drugs and the high prevalence of self-medication among elderly, designing educational programs for changing the awareness and beliefs of elderly regarding self-medication is recommended. سالمندان، مدل اعتقاد بهداشتی، خود درمانی Elderly, Health Belief Model, self-medication 70 78 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-998-2&slc_lang=fa&sid=1 mahmood karimy محمود کریمی karimymahmoo@yahoo.com 4600319475328460014764 4600319475328460014764 Yes Alireza Heidarnia علیرضا حیدرنیا 4600319475328460014765 4600319475328460014765 No tarbiat modares university تربیت مدرس fazlolah ghofrani فضل اله غفرانی پور 4600319475328460014766 4600319475328460014766 No