fa بررسی اثر مشاوره وآموزش والدین بر میزان کورتیزول بزاقی و علایم رفتاری در کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال رفتار تخریبی عمومى General مقدمه: بررسی ارتباط بین فاکتورهای بیولوژیک و رفتارهای تخریبی در کودکان و نوجوانان دارای اهمیت می‌باشد. رفتارهای ضد اجتماعی، پرخاشگرانه و بزهکارانه در بزرگسالان اغلب در اوایل زندگی شروع می‌شود. کورتیزول پایه یک مشخصه بیولوژیک با ارزش برای کودکان با اختلال رفتار تخریبی (DBD) می‌باشد. در این مطالعه تاثیر آموزش والدین بر روی کورتیزول پایه کودکان مبتلا به DBD ارزیابی شده است. روش کار: این مطالعه یک کار آزمایی بالینی خود شاهد شده می باشد که در آن کورتیزول پایه در 19 کودک 13- 8 ساله مبتلا به DBD قبل از درمان ( آموزش والدین) و دو ماه بعد از درمان و نمره رفتار تخریبی آنها نیز قبل و بعد از درمان (2 ماه بعد از آن) با استفاده از چک لیست رفتاری کودکان (CBCL) سنجیده شد. پس از پایان مطالعه مقایسه میزان کورتیزول و نمره رفتار قبل و بعد از آموزش والدین صورت گرفت. اطلاعات به دست آمده از طریق آمار توصیفی و آزمون تی زوج و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شد. نتایج: میزان کورتیزول بزاق قبل از آموزش والدین 9/7 ± 6/4 و بعد از درمان 84/3 ± 46/10 نانومول در لیتر بود که اختلاف آن با 001/0>p از نظر آماری معنی‌دار بود و نمره رفتار براساس CBCL نیز قبل و بعد از درمان به ترتیب 11/10±05/72 و 89/11± 36/49 نانومول در لیتر بود که با 0001/0>p معنی‌دار بود. هم‌چنین علایم کودکان با کورتیزول پایه پایین‌تر پاسخ بهتری به درمان آموزش والدین دادند. نتیجه گیری: آموزش والدین یک روش مؤثر برای اصلاح رفتار در کودکان مبتلا به DBD است و کورتیزول را می‌توانیم به عنوان یک عامل پیش‌گویی کننده رفتار تخریبی هم‌چنین پاسخ به درمان آموزش والدین در کودکان مبتلا به DBD به کار ببریم. Association between biological factors and disruptive behaviors in children and adolescents is important to investigate. Antisocial, aggressive and delinquent behaviors in adults often begin early in life. Basal cortisol is a valuable biological characteristic of children with disruptive behavior disorder (DBD). In this study the effect of family training on basal salivary cortisol in children with DBD was investigated. Materials and Methods: This is a clinical trial study. Basal salivary cortisol levels were studied in 19 children between 8-13 years old with DBD, before and 2 months after intervention (family training). The disruptive behavior of the child was assessed with child behavior checklist (CBCL). Cortisol levels and score of behavior were compared before and after intervention. Data was analyzed using descriptive statistics, paired t-test and pearson correlation. Results: Salivary cortisol before family training was 7.9±4.6 nmol/L and after that was 10.46±3.84 nmol/L which was significantly different (p<0.001). Behavior score before intervention was 72.05±10.10 and after that was 49.361±1.89 that was also significantly different (p<0.0001). Children with lower basal salivary cortisol had a better response to intervention. Conclusion: Parent training is an effective method for behavioral modification in DBD. Salivary cortisol can be considered as a predictive factor for severity of disruptive behavior, also a factor to assess the response to parent training in children with DBD. رفتار تخریبی، کودک، نوجوان، کورتیزول، والدین، آموزش Disruptive behavior, child, adolescent, Cortisol, parent, training 43 49 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-113-1&slc_lang=fa&sid=1 Masoud Motamedi مسعود معتمدی bscr@mui.ac.ir 460031947532846009046 460031947532846009046 Yes Abbas Atari عباس عطاری 460031947532846009047 460031947532846009047 No Mansour Siavash منصور سیاوش 460031947532846009048 460031947532846009048 No Fereshte Shakibaii فرشته شکیبایی 460031947532846009049 460031947532846009049 No Mohamad masoud Azhar محمد مسعود ازهر 460031947532846009050 460031947532846009050 No