fa بررسی اثر مصرف بخش هوائی گیاه ماریتیغال بر میزان گلوکز و لیپیدهای خون در موش صحرایی دیابتی عمومى General مقدمه: کاهش دادن سطح گلوکز و لیپیدهای نامطلوب سرم در بیماران دیابتی با استفاده از گیاهان دارویی از اهمیت بالینی زیادی برخوردار می‌باشد. در این راستا گیاه ماریتیغال دارای خاصیت کاهش دهندگی پراکسیداسیون لیپیدی و سطح لیپیدهای سرم در مدل تجربی هیپرلیپیدمی می‌باشد. لذا در بررسی حاضر اثر مصرف خوراکی و مزمن این گیاه بر میزان گلوکز، تری گلیسیرید، کلسترول توتال، کلسترول LDL و HDL موش صحرایی دیابتی مورد بررسی قرار گرفت. روش کار: در این مطالعه تجربی موش‌های صحرایی ماده (36=n) به طور تصادفی به چهار گروه کنترل، کنترل تحت تیمار با ماریتیغال، دیابتی، و دیابتی تحت درمان با ماریتیغال تقسیم‌بندی شدند. دو گروه تحت تیمار با ماریتیغال، پودر گیاه مخلوط شده با غذای استاندارد موش (25/6 درصد) را به مدت 4 هفته دریافت نمودند. میزان گلوکز، تری گلیسیرید، کلسترول تام، کلسترول LDL و HDL سرم قبل از مداخله و در هفته‌های دوم و چهارم پس از مداخله تعیین گردید. اطلاعات توسط آزمون‌های آماری آنالیز واریانس با اندازه‌گیری مکرر، تی دانش آموزی و زوج، آنالیز واریانس یک طرفه و توکی تجزیه و تحلیل شد. نتایج: میزان گلوکز سرم در گروه دیابتی افزایش معنی‌داری را در هفته چهارم در مقایسه با هفته قبل از مداخله نشان داد (001/0p<) و در گروه دیابتی تحت درمان با ماریتیغال کاهش مختصر و غیر معنی‌دار در مقایسه با گروه دیابتی مشاهده شد. به علاوه سطح تری گلیسیرید در گروه دیابتی افزایش معنی‌داری را در هفته چهارم نسبت به هفته قبل از بررسی (05/0p<) نشان داد و سطح تری گلیسیرید در هفته چهارم در گروه دیابتی تحت درمان با ماریتیغال در مقایسه با گروه دیابتی به طور معنی‌داری پائین‌تر بود (05/0p<). هم‌چنین یک کاهش معنی‌دار در سطح کلسترول سرم در گروه دیابتی تحت درمان با ماریتیغال در هفته چهارم در مقایسه با گروه دیابتی مشاهده شد (05/0p<). از طرف دیگر، میزان کلسترول HDL و LDL در گروه دیابتی تحت تیمار در همین هفته در حد معنی‌دار و به ترتیب بیشتر و کمتر از گروه دیابتی بود (05/0p<). نتیجه گیری: مصرف خوراکی و درازمدت بخش هوائی گیاه ماریتیغال در مدل تجربی دیابت قندی اثر هیپوگلیسمیک نداشته و موجب تغییرات مطلوب و سودمند در سطح لیپیدهای خون می‌گردد. Introduction: Use of medicinal plants for decreasing blood glucose and lipids to normal level is clinically important. In this respect, Silybum marianum (SM) is a plant that can lower lipid peroxidation and lipids in an experimental model of hyperlipidemia. Therefore, the effect of chronic oral administration of this plant on serum glucose, triglyceride, total cholesterol, and HDL and LDL cholesterol level of diabetic rats was investigated. Materials and Methods: In this experimental study, female rats (n=36) were randomly divided into 4 groups, including control, SM-treated control, diabetic, and SM-treated diabetic groups. The treatment groups received oral administration of plant-mixed pelleted food (6.25%) for 4 weeks. Serum glucose, triglyceride, total cholesterol, LDL and HDL cholesterol levels were determined before the intervention, and at 2nd and 4th weeks after the intervention. Data was analyzed using repeated measure ANOVA, One way ANOVA, student and pairt T and Tukey tests. Results: Serum glucose level in diabetic group was increased in seond and 4th weeks after the intervention as compared to one week before that (p<0.001) and SM treated diabetic rats only had a mild non-significant effect. In addition, triglyceride level in diabetic group increased 4 weeks after the intervention in comparison to related data one week before that (p<0.05) and there was a significant lower level of triglyceride in SM-treated diabetic rats (p<0.05). Furthermore, a similar significant reduction was obtained for treated-diabetic group as compared to diabetic group regarding serum cholesterol level (p<0.05). On the other hand, HDL- and LDL- cholesterol levels were significantly higher (p<0.05) and lower (p<0.05) in SM-treated diabetic group as compared to untreated diabetic group respectively. Conclusion: Oral chronic administration of SM had no significant hypoglycemic effect and led to appropriate changes in blood lipid profile. ماریتیغال، گلوکز، لیپید، دیابت قندی، موش صحرایی Silybum marianum, glucose, lipid, diabetes mellitus, rat 31 38 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-12-1&slc_lang=fa&sid=1 Mehrdad Roghani مهرداد روغنی mehjour@yahoo.com 460031947532846009108 460031947532846009108 Yes Tourandokht Balouchnejad توراندخت بلوچ نژاد مجردی 460031947532846009109 460031947532846009109 No Maryam Falahmohamadi مریم فلاح محمدی 460031947532846009110 460031947532846009110 No