fa ارزیابی رابطه بین ضایعات پری‌اپیکال با مصرف تنباکو در رادیوگرافی پانورامیک دهان و دندان Oral and Maxillofacial Medicine پژوهشي اصیل Original Atricle <strong>زمینه و هدف:</strong> مطالعات اپیدمیولوژیک نـشان می‌دهد که مصرف دخانیات علاوه بر بروز عوارض قلبی و تنفسی، خطر پریودنتیت را نیز افزایش می‌دهد. سیگار خطر پوسیدگی دندان را افزایش داده و عاملی مهم در بیماری پریودنتال است. اختلال فوق بیش از نیمی از موارد پریودنتال در انسان را تشکیل می‌دهد. یافته‌های میدانی و کوهورت، استعمال دخانیات را عاملی خطرناک در پریودنتیت اپیکال دانسته، اما هنوز چنین ارتباطی کاملاً قطعی نشده است. بنابراین این مطالعه در راستای تعیین ارتباط بین مصرف تنباکو و پریودنتیت اپیکال در روش تصویربرداری پانورامیک در بندرعباس انجام شد.<br> <strong>مواد و روش ها:</strong> ۱۹۸ تصویر پانورامیک در گروه فاقد و دارای پریودنتیت مطالعه شدند. تصاویر توسط متخصص از نظر تعداد دندان، دندان با درمان ریشه، کیفیت و طول پُرکردگی ریشه به صورت مناسب یا نامناسب بررسی شدند. سن، جنس، تعداد دندان‌ها، مصرف سیگار، قلیان و جرم دندان مشخص شدند. داده‌ها توسط مربع کای، تی مستقل و رگرسیون لجستیک آنالیز شدند.&nbsp;<br> <strong>ملاحظات اخلاقی:</strong> با توجه به عدم مداخله درمانی و محفوظ بودن مشخصات بیماران (مشاهده‌گر و محقق مشخصات بیمار را مد نظر قرار نداده‌اند) ملاحظات اخلاقی با کد اخلاق IR.HUMS.REC.1399.384 شامل حال این پژوهش نیست.<br> <strong>یافته ها:&nbsp;</strong>تنباکو، قلیان، تعداد دندان و تعداد دندان با درمان نامناسب در بین گروه‌ها معنی‌دار (P<0/01) بود، ولی سیگار، جرم دندان، ریشه درمان‌شده و تعداد آن‌ها و سن متفاوت نبودند. خانم‌ها در گروه پریودنتیت، مصرف تنباکو، قلیان و تعداد دندان با درمان نامناسب بیشتری (P<0/05) داشتند. رگرسیون لجستیک نشان داد بر اساس نسبت شانس (Odd Ratio) تعداد دندان با درمان ریشه (7/39)، تعداد دندان با درمان نامناسب (36/8)، قلیان (8/1)، تنباکو (6/57)، جرم دندان (3/62)، سیگار (3/59)، دندان با درمان ریشه (1/4) و تعداد دندان (0/98) بالاترین تأثیر (P<0/01) را داشتند. سن و جنس بدون تأثیر بودند.&nbsp;<br> <strong>نتیجه گیری:</strong> مصرف قلیان در مقایسه با سیگار، بیشترین تأثیر منفی را در بافت پری‌اپیکال داشت‌. کاهش تعداد دندان‌ها، افزایش جرم دندان‌ها و دندان‌های با درمان ریشه، از عوارض مصرف دخانیات بر بافت پری‌اپیکال بود. پریودنتیت اپیکال با سن و جنس مرتبط نیست.<br> <span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span><span dir="LTR"></span> <strong>Background and Aim:</strong> The research results show tobacco use increases cardiovascular and lung disorders or the probability of periodontitis in humans, while no definitive relations were yet confirmed. This study evaluates the relationship between periodontitis and tobacco use by panoramic radiography in Bandar Abbas City.<br> <strong>Methods & Materials:</strong> A total of 198 panoramic radiographs were classified into periapical healthy (n=99) and patient (n=99) groups. Radiologists assessed radiographs for periodontitis via Total Teeth Numbers (TTN), the quality and length of Root Filling Treatment (RFT), the number (NoRFT), and inadequate root filling treatment (RFTin), age, gender, the cigarette and hookah use, and dental debris. Data were analyzed by Chi-Square, t-test, and logistic regression.<br> <strong>Ethical Considerations:&nbsp;</strong>Due to the lack of therapeutic intervention and the preservation of patients&rsquo; characteristics, ethical considerations are not included in this study (Code: IR.HUMS.REC.1399.384)<br> <strong>Results:</strong> Tobacco, hookah use, TTN, and RFTin were different (P<0.01) in groups, but cigarette smoking, debris, RFT, NoRFT, and age were not. Women in the periodontitis group showed high (P<0.01) in tobacco, hookah use, and RFTin, while no gender differences were observed in other parameters. The logistic regression results showed that based on the Odd Ratio NoRFT (39.7), RFTin (36.8), `hookah (8.1), tobacco (6.57), debris (3.62), smoking (3.59), RFT (1.4) and TTN (0.89) were the highest (P<0.01). At the same time, age and gender did not affect periapical tissues.&nbsp;<br> <strong>Conclusion:</strong> Hokka, tobacco, and cigarette use negatively affected the periapical tissues, respectively. The decrease in TTN and increase in debris and RFT were probably the effects of tobacco smoking on the periapical tissues. Age and gender were not related to the periapical lesions.<span dir="RTL"></span> رادیوگرافی پانورامیک, بیماری‌های پری‌اپیکال, درمان کانال ریشه, مصرف تنباکو, دندان غیر زنده Radiography Panoramic, Periapical diseases/diagnostic imaging, Smoking/adverse effects, Case-control studies, Root canal Therapy/standards, Tooth, Non-vital 716 729 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6517-1&slc_lang=fa&sid=1 Anis Moradi انیس مرادی dr.anis moradi@gmail.com 4600319475328460085216 4600319475328460085216 Yes Department of Radiology, Faculty of Dentistry, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه رادیولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران Pouya Ramin پویا رامین Pouyaramin74@gmail.com 4600319475328460085217 4600319475328460085217 No Department of Radiology, Faculty of Dentistry, Hormozgan University of Medical Sciences, Bandar Abbas, Iran. گروه رادیولوژی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم‌پزشکی هرمزگان، بندرعباس، ایران