fa تعیین منابع احتمالی ذرات گردوغبار با بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن‌ها در هوای شهر تهران در سال 96-95 بهداشت Health پژوهشي اصیل Original Atricle <div style="text-align: justify;"><strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">زمینه و هدف</span></span></strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">:</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> گردوغبار به عنوان یکی از مهم</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">ترین اشکال آلودگی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">های جوی مورد توجه محققان بوده است. هدف از انجام این مطالعه، تعیین منابع احتمالی گردوغبار با بررسی خصوصیات فیزیکی و شیمیایی آن</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">ها در هوای محیطی شهر تهران می</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">باشد</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">مواد و روش</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> این مطالعه در هوای محیطی ایستگاه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">های نمونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">برداری منتخب شهر تهران در روزهای گردوغباری و عادی از دی ماه 1395 به مدت یک سال انجام شد. غلظت ذرات گردوغبار از طریق وزن</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">سنجی اندازه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">گیری گردید. غلظت فلزات پس از هضم نمونه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">های فیلتر و تزریق به دستگاه طیف‌سنجی جذب اتمی تعیین و کانی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">های موجود در ذرات گردوغبار با استفاده ازطیف</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">نگاری فلوئورسانس اشعه ایکس شناسایی شد. منشایابی ذرات نیز با استفاده از آنالیز فاکتور غنی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">شده و تحلیل مولفه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">های اصلی انجام شد. برای تجزیه و تحلیل آماری از نرم</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">افزار</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;"> R </span></span><span style="font-family:b nazanin;">استفاده شد</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">ملاحظات اخلاقی: </span></span></strong><a name="_Hlk6220332"><span style="font-family:b nazanin;">این مطالعه با کد اخلاق </span></a><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">IR.IUMS.REC.1397.313</span></span><span style="font-family:b nazanin;"> به تصویب کمیته اخلاق پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی ایران رسیده است.</span><br> <strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">یافته</span></span></strong><strong><span dir="LTR"><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span></span></strong><strong><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;">ها:</span></span></strong><span style="font-family:b nazanin;"> بیشترین میانگین غلظت ذرات در روزهای عادی برای ایستگاه مرکز (63/122 میکروگرم بر مترمکعب) و کمترین میانگین برای ایستگاه شرق (13/67 میکروگرم بر مترمکعب) به</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">دست آمد. بیشترین غلظت عناصر اندازه</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">گیری شده در ذرات مربوط به آهن و آلومینیوم و کمترین غلظت مربوط به کروم و نیکل بود.کمترین میزان فاکتور غنی</span><span dir="LTR"><span style="font-family:cambria,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">شده در ذرات برای عناصر آهن کمتر از 1 به</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">‌</span></span><span style="font-family:b nazanin;">دست آمد</span><span dir="LTR"><span style="font-family:times new roman,serif;">.</span></span><br> <strong><span dir="RTL"><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">نتیجه</span></span></span></span><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span></span><span dir="RTL"><span style="color:#12336E;"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">گیری:</span></span></span></span></strong><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;"> نتایج نشان داد که ایستگاه مرکز آلوده</span></span></span><span style="font-family:cambria,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">تر از سایر نقاط بود. منابع طبیعی و انسانی هر دو در انتشار فلزات موجود در ذرات نقش دارند. با انجام مطالعات بیشتر بر روی منشأ گردوغبار شهر تهران و با استفاده از نتایج آن</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">ها می</span></span></span><span style="font-family:times new roman,serif;"><span style="font-size:11.0pt;">‌</span></span><span dir="RTL"><span style="font-family:b nazanin;"><span style="font-size:11.0pt;">توان اقدامات کنترلی مؤثری را طراحی و اجرا نمود.</span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:times new roman;"><strong>Background and Aim:</strong> Dust was considered by researchers as one of the most important forms of air pollution. The aim of this study was to identify the physical and chemical characteristics of dust storm sources in Tehran.<br> <strong>Materials and methods:</strong> This study was conducted in selected air sampling stations of Tehran, in the days of dust and ordinary from January 2016 for one year. The concentration of dust particles was determined by gravimetric. Heavy metal concentrations in samples after digestion were determined with graphite furnace atomic absorption spectrometry (AAS-GF). Mineralogy and morphology of the dust fall particles were inspected using X-ray diffraction and scanning electron microscopy and sources particles using Enrichment Factor Analysis and principal component analysis (PCA) were performed. For statistical analysis, R software was used.<br> <strong>Ethical Considerations:</strong> <a name="_Hlk6220314">This study with research ethics code IR.IUMS.REC.1397.313 has been approved by research ethics committee at Iran University of Medical Sciences.</a><br> <strong>Findngs:</strong> The highest average particle concentration in normal days was related to the central station (122.63 &micro;g / m³), and the lowest for the East Station (67.13 &micro;g / m³). The highest concentrations of the elements measured in the particles are related to iron and aluminum and the lowest concentrations of chromium and nickel. Lowest amount of Enrichment Factor was obtained for iron, less than one.<br> <strong>Conclusion:</strong> The results of this study indicated that the concentration of dust in center was higher than other station. Natural and human resources both play a significant role in the release of metals. By conducting further studies on the source of dust in Tehran and using the results, effective control measures can be designed and implemented.</span></div> تحلیل مولفه‌های اصلی, ذرات معلق, فاکتور غنی‌سازی, فلزات سنگین, گردوغبار Dust, Enrichment factor, Heavy metals , Particulate matter, Principal component analysis 39 50 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5630-1&slc_lang=fa&sid=1 Farzaneh Jajarmi فرزانه جاجرمی farzanehjajarmi@gmail.com 4600319475328460066490 4600319475328460066490 No Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Ahmad Jonidi Jafari احمد جنیدی جعفری ahmad_jonidi@yahoo.com 4600319475328460066491 4600319475328460066491 Yes Department of Environmental Health Engineering, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Majid Kermani مجید کرمانی majidkermani@yahoo.com 4600319475328460066492 4600319475328460066492 No Department of Environmental Health Engineering, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران. Mitra Gholami میترا غلامی gholamimitra32@yahoo.com 4600319475328460066493 4600319475328460066493 No Department of Environmental Health Engineering, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.