fa اثرات تابش امواج شبیه سازی شده تلفن‌های همراه برغدد تناسلی موش نر عمومى General مقدمه: افزایش روز افزون کاربران وسایل و دستگاه‌های مولد مایکروویو نظیر تلفن همراه باعث جلب توجه وسیع پژوهش‌گران علوم زیستی به بررسی اثرات آن بر سلامت انسان و نیز بر فرایندهای رشد و نموی جانوران شده است. در این مطالعه اثرات تابش امواج شبیه سازی شده تلفن‌های همراه بر غدد تناسلی و سلول‌های جنسی موش نر بررسی شده است. روش کار: در این پژوهش تجربی با استفاده از یک دستگاه مولد امواج شبیه سازی شده تلفن‌های همراه (940 مگا هرتز) اثرات این امواج بر غدد تناسلی، تعداد و فراساختار سلول‌های جنسی موش نر نژاد Balb/C بررسی شده است. برای انجام تجربیات، موش‌های نر بالغ به مدت 10 روز و هر روز 4 ساعت در دستگاه مذکور تحت تاثیر امواج قرار داده شدند و به کمک میکروسکوپ نوری و الکترونی گذاره، ساختار و فراساختار بیضه‌ها و تعداد و انواع سلول‌های جنسی در موش‌های نر تیمار شده مورد بررسی قرار گرفت. اطلاعات حاصله با استفاده از آزمون‌های تی و من ویتنی تجزیه و تحلیل گردید. نتایج: یافته‌های حاصل نشان داد، امواج شبیه سازی شده تلفن‌های همراه بر وزن و اندازه بیضه‌ها در موش‌های تیمار شده تغییرات معنی‌دار ایجاد ننموده است. لیکن تعداد سلول‌های اسپرماتوگونی، اسپرماتوسیت اولیه، اسپرماتید و اسپرم، افزایش معنی‌داری در موش‌های نر تیماری نشان داد(05/0p<) در حالی که تعداد سلول‌های سرتولی در موش‌های نر تیماری کاهش معنی‌داری داشت(05/0p<). هم‌چنین بررسی میکروگراف‌های تهیه شده بیان‌گر هتروکروماتینی شدن شدید و شکاف‌دار شدن هسته‌های سلول‌های جنسی و کاهش اندامک‌های سلولی و واکوئله شدن سیتوپلاسم بود. نتیجه گیری: یافته‌های حاصل از این تحقیق بیان‌گر تاثیر امواج شبیه سازی شده تلفن‌های همراه بر فراساختار و تعداد سلول‌های جنسی غدد تناسلی موش نر می‌باشد Introduction: The increasing users of microwave appliances such as cell phones caused an increasing interest on investigation of its adverse effects on human health and development of animals.This study is done to investigate the effects of simulating cell phone waves on gonads and sex cells of male Balb/C mouse. Materials and Methods: This is an experimental study in which with the use of generating apparatus of simulating cell phone waves, adult male mice were exposed to cell phone waves for 10 days (4 hours per day). Then structure and ultrastructure of testes and number of sex cells were examined by light and transmission electron microscope. Data was analyzed using t and Mann Whitney testes. Results: The results did not show any significant differences in the size and weight of testes in mice exposed to the simulating cell phone waves. Results also showed that the number of spermatogonia cells and primary spermatocytes and spermatids and sperms were significantly increased in exposed mice (p<0.05), but the number of sertoli cells were significantly decreased (p<0.05). The study of micrographs showed changes in ultrastructure of sexual cells, such as cleft and hetrochromatined nucleus and decrease of cell organelles and vacuolization of cytoplasm. Conclusion: Results indicate the effect of simulating cell phone waves on number and ultrastructure of sex cell in male Balb/C mouse. تلفن همراه، مایکروویو، موش، غدد تناسلی، بیضه Cell phone, microwave, mouse, gonads, testes 8 16 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-87-1&slc_lang=fa&sid=1 Javad Baharara جواد بهارآرا baharara@yahoo.com 460031947532846009051 460031947532846009051 Yes Islamic Azad University, Mashhad دانشگاه آزاد مشهد Alireza Ashraf علیرضا اشرف 460031947532846009052 460031947532846009052 No Mahmoudreza Jafari محمودرضا جعفری 460031947532846009053 460031947532846009053 No Hoda Halalat هدی هلالات 460031947532846009054 460031947532846009054 No