fa بررسی تغییرات بیوشیمیایی ایجادکننده بیماری استخوانی ناشی از درگیری کلیوی در بیماران همودیالیزی استان قزوین عمومى General مقدمه: هیپرپاراتیروئیدی ثانویه و درگیری استخوانی یکی از معظلات بیماری‌های کلیوی مزمن است. این مطالعه به منظور شناسایی تغییرات بیوشیمیایی در بیماری استخوانی ناشی از درگیری کلیوی در بیماران همودیالیزی استان قزوین انجام شده است. روش‌ها کار: در یک مطالعه توصیفی از بیماران دچار نارسائی مزمن کلیوی منجر به همودیالیز، نمونه خون ناشتا از شانت شریانی- وریدی قبل از شروع دیالیز اخذ و بر روی آن‌ها آزمون‌های کلسیم، فسفر و آلکالن فسفاتاز با روش‌های کلریمتری و PTH با روش IRMA صورت گرفت. جهت ارائه نتایج از آمار توصیفی استفاده شد. یافته‌ها: 4 درصد از بیماران فاقد هرگونه تغییر بیوشیمیایی در آزمون‌های مذکور بودند ولی 96 درصد آنان در یک یا چند و یا تمام آزمون‌ها دارای اختلال بودند. شایع‌ترین اختلال مربوط به افزایش میزان فسفر و کمترین اختلال مربوط به افزایش سطح آلکالن فسفاتاز بود. 51 درصد بیماران دارای افزایش سطح PTH (هیپرپاراتیروئید) بوده و سطح سایر پارامترها نیز در آنان افزایش داشت. در میانگین سن، طول مدت همودیالیز و تعداد دفعات همودیالیز و هم چنین نسبت جنسی بیماران هیپرپاراتیروئید با کل نمونه های مورد بررسی تفاوتی مشاهده نشد. نتیجه‌گیری: نتایج مطالعات بیوشیمایی و هورمونی نمایان‌گر ارجحیت فرم خفیف تا متوسط هیپرپاراتیروئیدی ثانویه و بیماری استخوانی ناشی از آن در جامعه مورد مطالعه می‌باشد که اقدامات درمانی ویژه‌ای را می‌طلبد. Introduction: Secondary hyperparathyroidism (SHPT) is one of the serious complications in patients with chronic kidney disease (CKD). This study aimed to identify biochemical alterations of renal bone disease in hemodialysis patients of Qazvin province. Materials and Methods: In a descriptive study, fasting blood samples of arterio-venul shunt, before starting hemodialysis, were taken from all CKD patients and Ca++, P-- and ALP were measured by colorimetric methods and PTH by IRMA method. Descriptive statistics was used to present data. Results: In 4% of cases there were no abnormalities of mentioned parameters but in 96% of patients one or more parameters were abnormal. The most prevalent abnormality was related to P-- (increased) and the least one to ALP (increased). 51% of patients had raised PTH level (hyperparathyroidism) and higher abnormalities of other biochemical parameters. No differences were seen in the mean of age, duration and number of hemodialysis and also sex ratio of hyperparathyroid patients and all studied patients. Conclusion: The Biochemical and hormonal results revealed a predominance of mild to moderate secondary hyperparathyroidism and renal bone disease in CKD patients, so there is a need to control the disease with specific treatments. بیماری استخوانی ناشی از درگیری کلیوی، کلسیم، فسفر، فسفاتاز قلیایی، پاراتورمون Renal bone disease, calcium, phosphorous, alkaline phosphatase, parathormone 71 78 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-86-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza Sarookhani محمدرضا ساروخانی msarookhani@qums.ac.ir 460031947532846009015 460031947532846009015 Yes