fa تاثیر دوره های خاصی از خواب رم متعاقب آموزش در شکل گیری حافظه در موش های صحرایی علوم پایه Basic Sciences پژوهشي اصیل Original Atricle مقدمه: خواب با حرکات سریع چشم‌ها (مرحله رم) در پردازش حافظه نقش دارد. دوره زمانی متعاقب یادگیری که در آن مقدار خواب رم بالاتر از سطوح نرمال بوده و اعمال محرومیت از آن باعث اختلال در حافظه می شود را پنجره‌های خواب متناقض می‌گویند. هدف از این مطالعه بررسی ارتباط خواب رم و حافظه از طریق ثبت امواج مغزی و اعمال محرومیت در موش صحرایی نژاد ان- ماری می‌باشد. روش کار: در این مطالعه تجربی آزمایشگاهی موش‌های صحرایی نر نژاد ان- ماری تحت آموزش فعال دو طرفه یک جلسه 100 تریالی قرار گرفتند. یک هفته بعد حافظه مورد آزمایش قرار گرفت. در بخش الکتروفیزیولوژی فاکتورهای مختلف خواب و بیداری در سطوح پایه و 4-1 ساعت پس از آموزش ثبت شدند. در بخش رفتاری حیواناتی که به مرز 70درصد یادگیری رسیدند در دو دوره 4-1 و 8-5 ساعت پس از یادگیری توسط تکنیک سکوی آب از خواب رم محروم شدند. نتایج: میزان خواب رم در گروهی که به70 درصد یادگیری رسیدند در 4-1 ساعت متعاقب یادگیری نسبت به سطوح پایه (01/0p<) و گروهی که به مرز 70درصد یادگیری نرسیدند بیشتر است (05/0 p<). سایر فاکتورها بین دو گروه و قبل و بعد از آموزش تفاوت معنی‌داری نشان ندادند. در بخش رفتاری تنها حیوانات محروم در 4-1 ساعت پس از یادگیری نسبت به گروه شاهد اختلال در حافظه را نشان دادند (05/0 p<). نتیجه گیری: خواب متناقض افزایش یافته در 4-1 ساعت پس از یادگیری تحت شرایط فوق در تثبیت حافظه موثر است و این دوره را می توان به عنوان پنجره خواب متناقض مطرح نمود. Background: REM sleep has a role in memory processing. The period of post-learning, that REM sleep is higher than normal level and deprivation of REM sleep impairs memory, is called paradoxical sleep windows (PSW). Methods and Materials: In this experimental study, male N.M.RI rats were trained in a two-way shuttle avoidance task (100 trials/one sessions) then memory retention was tested in next week. In electrophysiology section, different sleep-memory factors were recorded in basal level and 1-4 hours after training. In behavioral section, animals that reached 70% learning criterion (learner group) were deprived of PS in the two periods of 1-4 hours and 5-8 hours after learning by Maze water technique. Results: The amount of REM sleep in group which gained 70% learning after 1-4 hours training, and group without it. In v.s of basic level, significantly increase (p0.01). Other factors were showed no significant difference between two groups before of training. In behavioral section those animals were deprived in 1-4 hr post-learning show significant memory impairment (p0.05). Conclusion: Paradoxical increased REM sleep is effective in memory consolidation after 1-4 hours training. This period can be consider as paradoxical sleep window. خواب متناقض، پنجره های خواب متناقض، محرومیت از خواب رم ، موش صحرایی، حافظه Paradoxical Sleep, Paradoxical Sleep Window, REM Sleep Deprivation, Rat, Memory 117 124 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-345-1&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Nabaee ابراهیم نبئی E_nabaee@yahoo.com 460031947532846003702 460031947532846003702 Yes Fereshteh Motamedi فرشته معتمدی 460031947532846003703 460031947532846003703 No Mohammad Ali Shariat zade سید محمد علی شریعت زاده 460031947532846003704 460031947532846003704 No Masoomeh Nabaee معصومه نبئی 460031947532846003705 460031947532846003705 No