fa مقایسه پنج عامل بزرگ شخصیت و طرحواره‌های ناسازگار اولیه در بیماران دچارسلیاک و افراد سالم روانپزشکی psychology پژوهشي اصیل Original Atricle <p style="text-align: justify"><strong>زمینه و هدف</strong>: بیماری سلیاک یک التهاب ایمنی روده کوچک می‌باشد که ناشی از حساسیت به گلوتن در رژیم غذایی و پروتئین‌های مرتبط با آن در افراد به طور ژنتیکی است. این پژوهش با هدف تعیین پنج عامل بزرگ شخصیت و طرحواره‌های ناسازگار اولیه در بیماران دچار سلیاک و افراد سالم انجام شد.</p> <p style="text-align: justify"><strong>مواد و روش‌ها</strong>: در این مطالعه مورد- شاهدی تعداد 108 بیمار مبتلا به سلیاک به روش نمونه‌گیری در دسترس و 108 نفر از افراد غیر بیمار از 4 دانشکده پرستاری، روان‌شناسی، ادبیات و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی کرج به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. هر دو گروه پرسش‌نامه‌های نسخه کوتاه پنج عاملی شخصیت نئو و طرحواره‌های ناسازگار یانگ را پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از آزمون تی مستقل، آزمون تجزیه و تحلیل واریانس و تجزیه و تحلیل واریانس چند متغیره، آزمون بن فرونی و آزمون لاندای ویکلز و در نرم افزار SPSS نسخه 19 تجزیه و تحلیل شدند.</p> <p style="text-align: justify"><strong>یافته‌ها</strong>: نتایج نشان داد که از میان پنج عامل بزرگ شخصیت، نمره روان آزرده‌گی بیماران دچار سلیاک بیشتر از افراد سالم بود. هم‌چنین نمره‌های بیماران در مولفه‌های طرحواره‌های ناسازگار اولیه محرومیت هیجانی، بی‌اعتمادی، نقص/ شرم، انزوای اجتماعی/ بیگانگی، وابستگی/ بی‌کفایتی، آسیب‌پذیری نسبت به ضرر یا بیماری، خود تحول نیافته/ گرفتار، شکست، استحقاق/ بزرگ منشی، خویشتن – داری و خود انضباطی ناکافی، اطاعت، ایثار، معیارهای سرسختانه/ عیب جویی افراطی و بازداری هیجانی در مقایسه با افراد سالم، بالاتر بود.</p> <p style="text-align: justify"><strong>نتیجه‌گیری</strong>: این بررسی نشان داد که با توجه به تأثیر پذیری بیماری سلیاک از طرحواره‌های ناسازگار اولیه، می‌توان از دوره‌های آموزشی روان‌شناختی و طرحواره درمانی در بهبود الگوهای هیجانی و شناختی این بیماران استفاده کرد.</p> <p style="text-align: justify"><span style="font-size: 14px"><span style="font-family: times new roman"><strong><em>Background</em></strong>: Celiac disease (CD) is an immune-mediated inflammation of the small intestine which caused by sensitivity to dietary gluten and related proteins in genetically sensitive individuals. This research aimed to investigate of comparison big five factors of personality and early maladaptive schemas among celiac people and normal people. </span></span></p> <p style="text-align: justify"><span style="font-size: 14px"><span style="font-family: times new roman"><strong><em>Materials and Methods</em></strong>: The research method was ex post facto and statistical population included all people with Celiac whose 108 patients were selected by convenient sampling and 108 normal people were selected by convenient in 4 universities of nursing, psychological, literature and accounting of Azad University in Karaj city. Both groups responded brief five factors questionnaire of NEO personality characteristics and Yang’s early maladaptive schemas. Data were analyzed by using independent t-test, analysis of variance and Multivariate Analysis of Variance, Ben Frooni test, Landa test Wickelz and SPSS version 19.</span></span></p> <p style="text-align: justify"><span style="font-size: 14px"><span style="font-family: times new roman"><strong><em>Results</em></strong>: Results indicated that from five main factors of personality, score of psycho -lesion of patient with celiac were more than normal people. Also, patient’s scores in early maladaptive schemas (emotional baffling, lack of trust, fault/shameless, social recluse/ strangeness, attachment/inefficiency, vulnerability toward loss or sickness, not self –maturing/ engaged, failure, fitness/modesty, self-denial, insufficient self-discipline, servitude, self –sacrifice/ aggressive criteria, extreme criticize and emotional inhibition) were higher in comparison with normal people.</span></span></p> <p style="text-align: justify"><span style="font-size: 14px"><span style="font-family: times new roman"><strong><em>Conclusion</em></strong>: This study revealed that according to influence of early maladaptive schemas on celiac sickness, psychological training courses and schema therapy in order to improve emotional and cognitive patterns of these patients.</span></span></p> سلیاک, طرحواره‌های ناسازگار اولیه, شخصیت Celiac, Early maladaptive schemas, Personality 12 22 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2255-3&slc_lang=fa&sid=1 Narges Barzegar نرگس برزگر حسین آبادی roghiehn@y7mail.com 4600319475328460043472 4600319475328460043472 No Department of Clinical Psychology, Science and Research Branch, Azad University, Alborz Province, Iran گروه روان شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات استان البرز، ایران Alireza Saliminia علیرضا سلیمی نیا roghiehn@y7mail.com 4600319475328460043473 4600319475328460043473 Yes Department of anesthesiology, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بی هوشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Esmat Danesh عصمت دانش 4600319475328460043474 4600319475328460043474 No Department of Clinical Psychology, Karaj Branch, Azad University, Alborz Province, Iran گروه روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج، کرج، ایران Roghieh Nooripour رقیه نوری پور لیاولی 4600319475328460043475 4600319475328460043475 No Department of Counseling, Shahid Beheshti University, Tehran, Iran گروه مشاوره خانواده، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران