fa بررسی تاثیر برنامه آموزشی تئوری محور در پیشگیری از سرطان‌های دستگاه گوارش بهداشت Health پژوهشي اصیل Original Atricle <p style="text-align: justify"><strong>زمینه و هدف</strong>: تدوین برنامه‌های آموزشی درباره پیش‌گیری از بیماری‌هایی مانند سرطان از ضرورت‌های بهداشتی است. مطالعه حاضر با هدف تعیین تأثیر برنامه آموزش مبتنی بر مدل اعتقاد بهداشتی بر رفتارهای پیش‌گیری از سرطان‌های دستگاه گوارش در شهر اراک صورت گرفته است.</p> <p style="text-align: justify"><strong>مواد و روش‌ها</strong>: مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی بود که در آن 88 نفر از مادران شهر اراک شرکت داشته‌اند (نمونه‌ها به صورت تصادفی به دو گروه مورد و شاهد هر کدام 44 نفر تقسیم شدند). معیارهای ورود شامل عدم ابتلا به سرطان، داشتن ملیت ایرانی، سن بالای ۱۸ سال و سکونت در شهر اراک بود. در پژوهش حاضر روش گردآوری اطلاعات، پرسش‌نامه بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی و چک لیست عملکرد مادران در خصوص رفتارهای پیش‌گیری از سرطان‌های دستگاه گوارش بود. مداخله آموزشی برای گروه مورد در طی یک ماه و در قالب 3 جلسه آموزشی 45 دقیقه‌ای انجام گردید. سپس 2 ماه پس از مداخله آموزشی در هر دو گروه مورد و شاهد اطلاعات دوباره گردآوری و تجزیه و تحلیل شدند.</p> <p style="text-align: justify"><strong>یافته‌ها</strong>: میانگین سنی گروه مورد و شاهد به ترتیب برابر 6/9± 3/38 و 1/11±3/36 سال بود که با یکدیگر اختلاف معنی‌داری نداشتند(381/0=p). میانگین نمره آگاهی و عملکرد در گروه مورد در قبل از آموزش به ترتیب برابر با 06/13±8/72 و 2/6±81/30 بود که در بعد از مداخله به ترتیب برابر 2/12±05/88 و 9/8±3/65 بود که در هر دو مورد با یکدیگر اختلاف معنی‌دای داشتند(05/0>p). هم‌چنین در قبل از مداخله آموزشی میزان‌های حساسیت، شدت و منافع درک شده مادران در زمینه انجام رفتارهای پیش‌گیری کننده در حد متوسط بود ولی پس از مداخله آموزشی بین دو گروه مورد و شاهد در همه متغیرهای ذکر شده اختلاف معنی‌داری ایجاد شد(05/0> p).</p> <p style="text-align: justify"><strong>نتیجه‌گیری</strong>: یافته‌های این بررسی تاثیر و کارایی مدل اعتقاد بهداشتی را در افزایش رفتارهای پیش‌گیری از ابتلا به سرطان‌های دستگاه گوارش در مادران شهر اراک را نشان می‌دهد. .</p> <p style="text-align: justify"><em><strong>Background</strong></em>: Planning of educational programs to inform the people about the prevention of diseases such as cancers is necessary. This study was conducted to determine the effect of educational interference based on HBM on practices of women about gastric cancer.</p> <p style="text-align: justify"><strong><em>Materials and Methods</em></strong>: In this semi-experimental study, 88 women participated from Arak. The subject were randomly divided in two groups, experimental group and control group (each group includes 44 women). Inclusion criteria were absence of cancer, Iranian nationality, age over 18 years, living in the city. Data collected with a questionnaire based on HBM and performance checklist about colorectal cancer prevention was used in order to evaluate the effectiveness of the educational program. Intervention was done in 1 month consist of 3 session each session 45 minutes. Three months later data were recollected and analyzed.</p> <p style="text-align: justify"><strong><em>Results</em></strong>: In this study, the mean age in case and control group was 38.3±9.6 and 36.3±11.1 years respectively, with no significant differences (p=0.381). Average scores of knowledge and practice in experimental was 72.8±13.06 and 30.81±6.2 respectively group before the intervention, which was 88.05±12.2 and 65.3±8.9 respectively after the intervention (p<0.05). Moreover before of intervention susceptibility, severity and percieved benefit about practice of mothers was moderate but after intervention the entire items between experimental and control groups was significantly different (p<0.05).</p> <p style="text-align: justify"><strong><em>Conclusion</em></strong>: Finding of this research confirms the effect of Health Belief Model on prevention from gastrointestinal cancer in women of Arak.</p> مدل اعتقاد بهداشتی, سرطان دستگاه گوارش, مادران Health belief model, Gastrointestinal cancer, Mothers 41 51 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-135-19&slc_lang=fa&sid=1 Razie Rajabi راضیه رجبی 4600319475328460043113 4600319475328460043113 No Department of public Health, Faculty of health, Arak University of medical sciences, Arak, Iran کارشناس بهداشت عمومی، گروه بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Akram Sharifi اکرم شریفی 4600319475328460043114 4600319475328460043114 No Department of public Health, Faculty of health, Arak University of medical sciences, Arak, Iran کارشناس بهداشت عمومی، گروه بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران Mohsen Shamsi محسن شمسی dr.shamsi@arakmu.ac.ir 4600319475328460043115 4600319475328460043115 Yes Department of public Health, Faculty of health, Arak University of medical sciences, Arak, Iran ایران، اراک، دانشگاه علوم پزشکی اراک، دانشکده بهداشت، گروه بهداشت عمومی Amir Almasi Hashyani امیر الماسی حشیانی 4600319475328460043116 4600319475328460043116 No Department of public Health, Faculty of health, Arak University of medical sciences, Arak, Iran دانشجوی دکترای اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Somayeh Dejam سمیه دژم 4600319475328460043117 4600319475328460043117 No Department of public Health, Faculty of health, Arak University of medical sciences, Arak, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، گروه آموزش بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی اراک، اراک، ایران