fa اثرتجویز مورفین خوراکی بر تکوین پیاز بویایی در جنین رت عمومى General مقدمه: مصرف اوپیوئیدها در کشور ما گسترش زیادی دارد. با توجه به توان این مواد در عبور از جفت و تاثیرگذاری بر رشد و تکامل جنین، امکان بروز مشکلات در نسل دوم نیز در افراد استفاده کننده از این مواد زیاد است. این تحقیق به بررسی اثر مصرف مورفین توسط مادر بر تکوین جنینی پیاز بویایی در موش‌های بزرگ آزمایشگاهی نژاد ویستار پرداخته است. روش‌کار: این مطالعه از نوع تجربی بود و به این منظور موش‌های بزرگ آزمایشگاهی ماده با محدوده وزنی300-250 گرم مطالعه شدند. گروه آزمایشی پس از بارداری، مورفین را با دوز 05/0 میلی گرم بر میلی لیتر در آب آشامیدنی دریافت کردند. 19 روز پس از بارداری، موش‌های آبستن با استفاده از کلروفرم بیهوش شده و جنین‌ها به همراه رحم طی عمل جراحی از بدن حیوان ماده خارج گردیده، وزن جنین‌ها با ترازوی دیجیتالی با دقت 0001/0 گرم و طول قدامی- خلفی آنها به عـنوان معـیاری از طول جنین با کولیس ورنیه با دقت 05/0 میلیمتر اندازه‌گیری شد. سپس جنین‌ها مراحـل پردازش بافتی را طی کرده و پس از برش‌گیری و رنگ‌آمیزی به روش هماتوکسیلین ائوزین(H&E) و نیترات نقره، از نظر رشد پیاز بویایی مورد بررسی میکروسکوپی قرارگرفتند. برای تعیین تفاوت بافت پیاز بویایی در گروه‌های شاهد و آزمایش از نرم افزار موتیک استفاده شد. اطلاعات با استفاده از آزمون تی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: کاهش وزن جنین‌هایی که مورفین دریافت کرده بودند نسبت به گروه کنترل، معنی‌دار بود. در حالی که کاهش طول جنین‌ها در گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل معنی‌دار نبود. در هر دو گروه سه لایه سلولی مجزا در پیاز بویائی مشخص بود به طوری که در گروه آزمایشی، ضخامت لایه‌های میانی و خارجی افزایش و ضخامت لایه‌ داخلی کاهش یافته بود. هم‌چنین، فضای بین سلولی در لایه‌های میانی و خارجی زیاد شده بود که این ممکن است به معنای اثر مورفین در کاهش مهاجرت سلولی در این ناحیه باشد. در هر دو گروه سه نوع سلول کروی، هرمی و تیره قابل تشخیص بود. شمارش سلولی نیز نشان داد که تعداد سلول‌های کروی، هرمی و تیره در گروه آزمایشی کاهش یافته بود. نتیجه‌گیری: از این مشاهدات نتیجه‌گیری می‌شود که مصرف مورفین دردوران بارداری، باعث بروز نقائصی درتکوین پیاز بویایی جنین می‌گردد که با کاهش تعداد سلول‌ها و نیز کاهش مهاجرت آنها مشخص می‌شود. Introduction: Opioids abuse is a nationwide problem in our country. Regarding the potential of these drugs in crossing placenta they can cause many defects in fetuses of human and also animals. In the present study, the effects of maternal Morphine consumption on olfactory bulb development in rats have been investigated. Materials and Methods: Female Wistar rats (weight: 250-300g) were crossed with male rats and the zero time of pregnancy was detected. Existence of vaginal plug and also sperm in vaginal smear were indicators of mating and pregnancy. Experimental group received 0.05 mg/ml of Morphine in drinking water daily. On embryonic day 19, pregnant animals were anesthetized by Chloroform and embryos were taken out surgically. Weight of the embryos was determined by a digital balance and their length (Crown-Rump, Frontal-Occipital, Biparietal, Abdominal-Transfer and Anterior-Posterior diameters) were determined by a caliper. Then embryos were fixed in Formalin 10% and tissues were processed and sectioned and stained in Hematoxilin & Eosin and Bielschwosky staining methods. These sections were investigated for olfactory bulb development by MOTIC software and light Microscope. Data was analyzed using t-test. Results: The decrease in embryonic weight and their diameter for experiment group was significant. In microscopic study, the increase in thickness of mitral layer and the decrease in total number of Tufted, Mitral and Granular cells in experimental group were significant. Conclusion: This study showed that oral Morphine consumption leads to olfactory bulb defects. پیاز بویائی، مورفین، موش بزرگ آزمایشگاهی Olfactory bulb, Morphine, rat 47 55 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-248-1&slc_lang=fa&sid=1 Saghar Saeedabadi ساغر سعید آبادی 460031947532846008629 460031947532846008629 No Mehrangiz Sdoughi مهرانگیز صدوقی 460031947532846008630 460031947532846008630 No Hedayat Sahraei هدایت صحرائی h.sahraei@bmsu.ac.ir 460031947532846008631 460031947532846008631 Yes Hosein Bahadoran حسین بهادران 460031947532846008632 460031947532846008632 No Javad Fahanik babaiee جواد فحانیک بابائی 460031947532846008633 460031947532846008633 No Sirous Jalili سیروس جلیلی 460031947532846008634 460031947532846008634 No