fa تعیین ارتباط بین کرانیوتومی و سطح هورمون رشد و کورتیزول در بیماران ضربه مغزی شدید <div style="text-align: justify;"><strong>مقدمه</strong>: بر اساس مطالعات انجام شده در ضربه مغزی شدید، پاسخ‌های هورمونی مختلفی به صورت افزایش یا کاهش سطح سرمی آنها ایجاد می‌گردد. از جمله این تغییرات افزایش هومون رشد و کورتیزول است. این تغییرات می‌تواند در دوره بهبودی و توان بخشی بیمار ادامه یابد و بر پیش آگهی و بقای وی تأثیر بگذارد. هدف از این مطالعه بررسی نقش کرانیوتومی بر پاسخ هورمونی است.<br> <strong>روش کار</strong>: مطالعه اخیر به شیوه هم‌گروهی با نمونه گیری آسان بر روی دو گروه بیست نفری (کرانیوتومی شده و کرانیوتومی نشده) از بیماران ضربه مغزی شدید مراجعه کننده به بیمارستان های الزهرا(س) و کاشانی اصفهان در سال های ۸۱ و ۸۲ انجام شد. پس از انجام نمونه‌گیری، سطح کورتیزول و هورمون رشد سرم در روزهای اول و هفتم همراه با خصوصیات دموگرافیک افراد ثبت گردید. سطح سرمی هورمون‌های رشد و کورتیزول به روش رادیوایمنواسی اندازه‌گیری شد. داده‌ها توسط آزمون‌های آماری تی زوج و تی دانش آموزی تجزیه و تحلیل شدند.<br> <strong>نتایج</strong>: تفاوت معنی‌دار آماری بین میانگین هورمون رشد در روز اول در دو گروه کرانیوتومی شده و کرانیوتومی نشده وجود داشت (P<0/05)، اما تفاوت معنی‌دار آماری بین میانگین سطح سرمی کورتیزول در روز اول در دو گروه مورد مطالعه وجود نداشت. همچنین میانگین سطح سرمی هورمون رشد در روز هفتم در دو گروه مورد مطالعه اختلاف معنی‌دار با هم داشتند (P<0/05)، اما میانگین سطح سرمی کورتیزول در روز هفتم نیز در دو گروه فاقد اختلاف معنی‌دار بود. میانگین تغییرات سطح سرمی هورمون رشد و کورتیزول (هر دو) از روز یکم تا هفتم در دو گروه مورد مطالعه با هم تفاوت معنی‌دار آماری داشتند (P<0/05).<br> <strong>نتیجه گیری</strong>: یافته‌ها نشان داد که کرانیوتومی به عنوان یک عامل مستقل از تروما می‌تواند باعث تغییرات چشمگیرتر سطح هورمون‌های کورتیزول و رشد به صورت افزایش سطح سرمی آنها بشود.</div> <strong>Introduction</strong>: Different hormonal responses may appear in severe head injured patients (including increase in serum Cortisol & GH level). These changes can also be seen in recovery and rehabilitation periods, so influencing the patients, outcome.<br> <strong>Materials and Methods</strong>: Forty severely head injured patients, referred to emergency units of Alzahra & Kashani hospitals were studied in a cohort study (selected by convenient sampling) after dividing into two equal groups. Craniotomy was performed for one group and conservative (non-surgical) therapy for the other. In the first and seventh day of admission serum Cortisol and growth hormone were checked (using RIA method). Data was analyzed by paired and student t tests.<br> <strong>Results</strong>: There were significant differences between mean of GH in the first and also in the seventh day(both with P<0.05) and between mean of GH and Cortisol from first to seventh day in two study groups(P<0.05). But there were no significant differences between mean of Cortisol in the first or seventh day in two study groups.<br> <strong>Conclusion</strong>: Results of this study showed that craniotomy as an independent factor can raise serum GH and Cortisol levels in severely head injured patients. ضربه مغزی شدید, هورمون رشد, کورتیزول, کرانیوتومی Severe traumatic brain injury, Craniotomy, Growth hormone, Cortisol 1 7 http://jams.arakmu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-229-1&slc_lang=fa&sid=1 Bahram Aminmansour بهرام امین منصور baminmansour51@yahoo.com 4600319475328460076276 4600319475328460076276 Yes گروه جراحی مغز و اعصاب، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران. Kambiz Eslami کامبیز اسلامی 4600319475328460076277 4600319475328460076277 No متخصص جراحی مغز و اعصاب.