علیرضا خداوندی، فهیمه علیزاده، پریسا راستگو،
دوره 28، شماره 6 - ( 11-1404 )
چکیده
مقدمه: ظهور مقاومت ضدقارچی در کاندیدا آلبیکانس یک تهدید جدی برای سلامت جهانی است. این امر، توسعه رویکردهای درمانی جدید را ضروری میسازد. مطالعه حاضر به بررسی اثرات ضدقارچی و ضد ریسهای عصارههای آویشن معمولی (Thymus vulgaris) و شنبلیله (Trigonella foenum-graecum)، بهتنهایی و ترکیبی، بر کاندیدا آلبیکانس میپردازد.
روش کار: عصاره گیاهان آویشن معمولی و شنبلیله با آب داغ (60 درجه سلسیوس) و استخراج سوکسله با متانول (10 درصد) تهیه شد. آزمون حساسیت کاندیدا آلبیکانس با استفاده از روشهای دیسک دیفیوژن و میکرودایلوشن براث طبق دستورالعملهای مؤسسه استاندارد آزمایشگاهی و بالینی (CLSI) انجام شد. مدل ریسه در حضور عصارههای الکلی آویشن معمولی و شنبلیله بهتنهایی و در ترکیب ایجاد شد. مهار رشد ریسه از طریق رنگآمیزی کریستال ویولت، مشاهده میکروسکوپی و تجزیه و تحلیل بیان ژن SAP1 ارزیابی شد.
یافتهها: ۹۰ درصد از جدایههای کاندیدا آلبیکانس مورد آزمایش، مقاومت به فلوکونازول را نشان دادند. ترکیب عصارههای آبی و الکلی آویشن با عصارههای شنبلیله اثرات همافزایی، همافزایی جزئی و افزایشی ضدقارچی را نشان داد. بهطور خاص، عصارههای الکلی آویشن و شنبلیله، بهتنهایی و در ترکیب، فعالیت ضد ریسهای قابلتوجهی را نشان دادند. این فعالیت با کاهش درصد ریسههای تشکیل شده، کاهش تعداد سلولهای پلانکتونی، مهار تبدیل سلولهای پلانکتونی به ریسه و کاهش بیان ژن SAP1 مشخص شد.
نتیجهگیری: این یافتهها نشان میدهد که عصارههای آویشن، به ویژه در ترکیب با شنبلیله، به عنوان یک رویکرد جایگزین امیدوارکننده برای مبارزه با عفونتهای مقاوم کاندیدا آلبیکانس و مهار رشد ریسه مطرح میشوند. فزونبر این، ژن SAP1 میتواند به عنوان یک هدف بالقوه برای اثر همافزایی مشاهده شده بین عصارههای الکلی آویشن و شنبلیله علیه ریسههای کاندیدا آلبیکانس در نظر گرفته شود.
