بهروز کریمی، مریم شکرپوررودباری، کتایون وکیلیان، محمدجواد قنادزاده، مرجان مهلوجی،
دوره 28، شماره 6 - ( 11-1404 )
چکیده
مقدمه: مواجهه با فلزات سنگین در دوران بارداری با پیامدهای نامطلوبی برای سلامت مادر و جنین همراه است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مواجهه مادران باردار با فلزات سنگین بر پیامدهای بارداری انجام شد.
روش کار: این مطالعه مقطعی، روی ۲۷۰ زن باردار طی سالهای ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ در شهر اراک انجام شد. نمونههای ادرار از ۱۲۷ نفر پیش از هفته ۲۸ بارداری و از ۱۴۳ نفر پس از هفته ۲۸ تا زمان زایمان جمع شد. غلظت فلزات سنگین شامل سرب، کادمیوم، جیوه، آرسنیک، کروم، نیکل و روی با روش اسپکترومتری جرمی پلاسمای القایی (ICP-MS) که دقت، صحت، تکرارپذیری بالایی در اندازهگیری همزمان عناصر است، تعیین شد. وزن تولد، نوزادان کوچکتر از سن جنینی (SGA) و بزرگتر از سن جنینی (LGA) بررسی شد. رگرسیون خطی چندمتغیره پس از کنترل عوامل مخدوشگر مانند سن مادر، شاخص توده بدنی، تحصیلات، و مصرف سیگار برای بررسی رابطه بین غلظت فلزات و وزن تولد استفاده شد. برای بررسی ارتباط غلظت فلزات با احتمال وقوع SGA و LGA از مدل رگرسیون لجستیک استفاده شد.
یافتهها: یافتهها: میانگین غلظت سرب در ادرار مادران باردار از 0/7 به 65/0µg/L کاهش و جیوه از 1/95 به 7/2µg/L افزایش کادمیوم ثابت بود (46/0µg/L). افزایش غلظت سرب، کادمیوم و نیکل با کاهش معنادار وزن تولد (بتا برای سرب: 34/0-، 0/002 = P؛ کادمیوم: 21-، 0/005 = P؛ نیکل: 44-، 0/01 = P) و افزایش خطر SGA همراه بود (OR برای سرب: 1/04، 0/03 = P؛ کادمیوم: 1/03، 0/042 = P؛ نیکل: 1/12، 0/03 = P). جیوه و روی با افزایش احتمال LGA مرتبط بودند (1/07 = OR، 0/018 = P؛ روی 1/011 = OR، 0/012 = P). آرسنیک و کروم ارتباط معنادار نداشتند.
نتیجهگیری: مواجهه با فلزات سنگین با افزایش خطر پیامدهای نامطلوب مانند SGA و کاهش وزن تولد مرتبط است. نتایج بر لزوم پایش زیستی فلزات سنگین، آموزش مادران در معرض خطر و سیاستگذاری برای کاهش آلودگی صنعتی تأکید دارد.
