مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

اثربخشی عصاره‌های ترکیبی آویشن معمولی و شنبلیله در مدل ریسه‎ کاندیدا آلبیکانس و کاهش بیان ژن آسپارتیل پروتئیناز ترشحی 1

فهیمه علیزاده

مقدمه: ظهور مقاومت ضدقارچی در کاندیدا آلبیکانس یک تهدید جدی برای سلامت جهانی است. این امر، توسعه رویکردهای درمانی جدید را ضروری می سازد. مطالعه حاضر به بررسی اثرات ضدقارچی و ضد ریسه‎ای عصاره های آویشن معمولی (Thymus vulgaris) و شنبلیله (Trigonella foenum-graecum)، به‎تنهایی و ترکیبی، بر کاندیدا آلبیکانس می پردازد.
روش کار: عصاره گیاهان آویشن معمولی و شنبلیله با آب داغ (60 درجه سلسیوس) و استخراج سوکسله با متانول (10 درصد) تهیه شد. آزمون حساسیت کاندیدا آلبیکانس با استفاده از روش های دیسک دیفیوژن و میکرودایلوشن براث طبق دستورالعمل های مؤسسه استاندارد آزمایشگاهی و بالینی (CLSI) انجام شد. مدل ریسه در حضور عصاره‎های الکلی آویشن معمولی و شنبلیله به تنهایی و در ترکیب ایجاد شد. مهار رشد ریسه از طریق رنگ آمیزی کریستال ویولت، مشاهده میکروسکوپی و تجزیه و تحلیل بیان ژن SAP1 ارزیابی شد.
یافته ها: ۹۰ درصد از جدایه های کاندیدا آلبیکانس مورد آزمایش، مقاومت به فلوکونازول را نشان دادند. ترکیب عصاره های آبی و الکلی آویشن با عصاره های شنبلیله اثرات هم‎افزایی، هم‎افزایی جزئی و افزایشی ضدقارچی را نشان داد. به‎طور خاص، عصاره های الکلی آویشن و شنبلیله، به‎تنهایی و در ترکیب، فعالیت ضد ریسه‎ای قابل‎توجهی را نشان دادند. این فعالیت با کاهش درصد ریسه های تشکیل شده، کاهش تعداد سلول های پلانکتونی، مهار تبدیل سلول‎های پلانکتونی به ریسه و کاهش بیان ژن SAP1 مشخص شد.
نتیجه گیری: این یافته ها نشان می دهد که عصاره های آویشن، به ویژه در ترکیب با شنبلیله، به عنوان یک رویکرد جایگزین امیدوارکننده برای مبارزه با عفونت های مقاوم کاندیدا آلبیکانس و مهار رشد ریسه مطرح می شوند. فزون بر این، ژن SAP1 می تواند به عنوان یک هدف بالقوه برای اثر هم‎افزایی مشاهده شده بین عصاره های الکلی آویشن و شنبلیله علیه ریسه های کاندیدا آلبیکانس در نظر گرفته شود.

اپیدمیولوژی بیماران مراجعه‌کننده به بخش اورژانس بیمارستان ولیعصر شهر اراک براساس اطلاعات بخش اورژانس طی سال‌های 1398-1401: یک مطالعه مقطعی

سعید جعفری

مقدمه: بخش اورژانس، جزء ضروری سیستم مراقبت‎های بهداشتی در هر کشوری است. بخش اورژانس در هر بیمارستان در طول 24 ساعت در روز آماده سرویس‎دهی به بیمارانی است که نیاز به مراقبت فوری پزشکی، جراحی یا سایر موارد هستند. هدف اصلی مطالعه حاضر، تعیین ویژگی های اپیدمیولوژیک بیماران مراجعه کننده به بخش اورژانس در مرکز ریفرال در شهر اراک بود.
روش کار: مطالعه حاضر، یک مطالعه مقطعی است که بر روی 226127 بیمار مراجعه کننده به بخش اورژانس طی سال‎های 1398-1401 انجام شد. اطلاعات مورد بررسی در این مطالعه بر اساس سامانه ثبت مربوط به بیماران مراجعه کننده به بخش اورژانس بیمارستان ولیعصر اراک انجام شد. تحلیل داده‏ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون‎های آماری T-test و Chi-square مورد تجزیه تحلیل آماری قرار گرفت. سطح معنی‎داری آزمون‎ها 0/05 > P در نظر گرفته شد.
یافته ها: میانگین (انحراف ‎معیار) سن بیماران 36/3 (20/5) سال با دامنه سنی (1-103) بود. 147088 بیمار مرد بود (65 درصد). 2633 (1/2 درصد) بیماران فوت شدند. بیش از 50 درصد بیماران بین ساعت 8-16 مراجعه کرده بودند. 32/1 درصد بیماران مراجعه کننده بستری شدند. 63 درصد بیماران نیاز به جراحی داشتند. بین جنسیت، سن، سال مراجعه، فصل، ساعت مراجعه و اقدامات جراحی با نوع پذیرش و وضعیت بیمار در زمان ترخیص رابطه آماری معنی‎دار مشاهده شد (0/05 > P).
نتیجه گیری: آگاهی از اپیدمیولوژی و ویژگی های دموگرافی و بالینی بیماران می تواند به تسهیل برنامه ریزی به موقع برای استقرار کارکنان و تخصیص منابع برای جلوگیری از ازدحام بیش از حد، بهبود نتایج درمان بیماران و افزایش رضایت بیماران از طریق مدیریت به موقع کمک کند.

تأثیر پلاسمای غنی از پلاکت بر پارامترهای اسپرم منجمد-ذوب شده در آستنوتراتواسپرمی

مریم باعزم

مقدمه: انجماد اسپرم، یکی از روش های مهم حفظ باروری در بیماران مبتلا به آستنوتراتواسپرمی است. با این وجود، این فرایند به دلیل تولید رادیکال آزاد و آسیب به غشای سلول سبب کاهش پارامترهای اسپرم می شود. جهت جلوگیری از آسیب سلولی مواد مختلفی به محیط انجمادی استفاده می شود. در این مطالعه جهت بهبود پارامترهای اسپرم پس از انجماد ازپلاسمای غنی از پلاکت که حاوی فاکتورهای رشد و مولکول های فعال زیستی است استفاده شد.
روش کار: نمونه سمن 20 مرد مبتلا به آستنوتراتوواسپرمی به 5 گروه تقسیم شد: کنترل (فاقد PRP)، PRP₅₀_،PRP₁₀₀_،PRP₂₀₀_وPRP₄₀₀.PRP به صورت همولوگ تهیه و به نمونه ها اضافه شد. اسپرم ها منجمد و در تانک نیتروژن نگهداری شدند. 20 روز بعد از انجام انجماد، نمونه ها ذوب و میزان حیات اسپرم، تحرک، مورفولوژی، سطح MDA و میزان شکست DNA اسپرم با استفاده از کیت های مربوطه مورد ارزیابی قرارگرفت. یافته ها با استفاده از آنالیز واریانس یک طرفه و سپس آزمون تعقیبی Tukey ارزیابی شد.
یافته ها: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که انجماد باعث کاهش قابل توجهی در تمامی پارامترهای اسپرم در گروه کنترل می شود. افزودن PRP در غلظت های 50 و 400 در بین غلظت های مورد استفاده موجب افزایش معنی داری در تحرک کلی، تحرک پیشرونده و غیر پیشرونده، زنده مانی اسپرم ها و کاهش اسپرم های غیر متحرک، شکست DNA و سطح MDA نسبت به گروه کنترل شد (0/05 > P).
نتیجه گیری: انجماد و ذوب می تواند تأثیرات منفی بر عوامل بیولوژیکی در نمونه های اسپرم ایجاد کند. از این رو، اضافه کردنPRP به عنوان یک ماده محافظت کننده به صورت وابسته به دوز می تواند یک راهکار امیدوارکننده برای کاهش اثرات منفی انجماد بر نمونه های آستنوتراتواسپرمی باشد.

مقایسه اثربخشی طرحواره‌درمانی‌ هیجانی و روان‌درمانی‌ گروهی مبتنی ‌بر پذیرش و تعهد به روش ماتریکس بر عملکرد جنسی و اختلالات شخصیت در زنان مبتلا به واژینیموس

مائده بینا

مقدمه: مشکلات موجود در حیطه عملکرد جنسی و شخصیت که اکثر زنان مبتلا به واژینیموس با آن روبه رو می باشند، لزوم پژوهش و افزایش توجه به این حیطه را روشن می کند. بنابراین هدف از این پژوهش، مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی هیجانی و روان درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد به روش ماتریکس بر عملکرد جنسی و اختلالات شخصیت در زنان مبتلا به واژینیموس بود.
روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی، جامعه آماری شامل تمامی زنان واژینیموس شهر البرز، کرمانشاه و تربت جام بود. از میان آن ها 60 نفر به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه مداخله و گواه (هر گروه20 نفر) جایگزین شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه عملکرد جنسی زنان (روزن، 1997) و پرسشنامه اختلال شخصیت (کوهل و کازن، 2009) استفاده شد. گروه آزمایش اول تحت مداخله طرحواره درمانی هیجانی (10 جلسه) و گروه آزمایش دوم تحت روان درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد به روش ماتریکس (6 جلسه) قرار گرفتند و گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. برای تحلیل داده های پژوهش از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و تحلیل واریانس و آزمون T استفاده شد.
یافته ها: نتایج حاکی از آن بود که بین طرحواره درمانی هیجانی و روان درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد و گروه کنترل در پس آزمون متغیر عملکرد جنسی (0/001 = P، 53/26 = F) و اختلالات شخصیت (0/001 = P، 27/7 = F) تفاوت معنی داری وجود دارد. همچنین اندازه اثر برای متغیر عملکرد جنسی و اختلالات شخصیت در دو گروه مداخله اول و دوم و گروه کنترل به ترتیب 49/7 و 33/9 درصد است.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد، مداخله طرحواره درمانی هیجانی نسبت به گروه درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد به روش ماتریکس، تأثیر بیشتری بر عملکرد جنسی و گروه درمانی گروهی مبتنی بر پذیرش و تعهد به روش ماتریکس نسبت به طرحواره درمانی هیجانی، تأثیر بیشتری بر اختلالات شخصیت زنان واژینیموس دارد.

شناسایی یک واریانت بی‌معنی جدید در ژن ABCD1 در یک بیمار مبتلا به آدرنولکودیستروفی از طریق توالی یابی کل اگزوم

میلاد غلامی

مقدمه: آدرنولکودیستروفی، یک اختلال نورودژنراتیو پیشرونده است که معمولاً به صورت وابسته به کروموزوم X به ارث می رسد. این بیماری شایع ترین اختلال پراکسیزومی است و در نتیجه جهش در ژن ABCD1 ایجاد می شود. تظاهرات بیماری بر اساس سن شروع ابتلا، بسیار متفاوت است. بروز تقریبی آن حدود ۱ در هر ۱۷000 تولد زنده تخمین زده شده است. هدف از این مطالعه، بررسی ژنتیکی یک فرد مبتلا به آدرنولکودیستروفی وابسته به کروموزوم Xبود.
روش کار: نمونه خون محیطی از بیماری با علائم بالینی منطبق با آدرنولکودیستروفی جمع آوری شد. DNA ژنومی استخراج و سپس توالی یابی کل اگزوم به منظور شناسایی واریانت های ژنتیکی احتمالی انجام شد. بعد از تحلیل داده ها، واریانت شناسایی شده جهت تأیید با روش سنگر مورد بررسی قرار گرفت. همچنین مادر فرد بیمار جهت وضعیت ناقل بودن مورد بررسی قرار گرفت. تمام اصول اخلاقی مطابق با دستورالعمل های کمیته ملی اخلاق در پژوهش های زیست پزشکی و استانداردهای COPE رعایت شده اند.
یافته ها: در این مطالعه، یک واریانت بیماری زای همی زیگوت در ژن ABCD1 با مشخصات (NM_000033.4): c.1777G>T (p.Gly593Ter) و به صورت بی معنی در بیمار شناسایی شد و در نتیجه تشخیص آدرنولکودیستروفی وابسته به X-ALD) X در وی تأیید گردید. همچنین مادر جهت واریانت شناسایی شده ناقل است.
نتیجه گیری: جهش همی زیگوت در ژن ABCD1 با استفاده از روش توالی یابی کل اگزوم شناسایی شد. جهش در این ژن منجر به بروز بیماری آدرنولکودیستروفی وابسته به X می شود.

بررسی ارتباط وضعیت تغذیه در زمان پذیرش و دریافت غذایی در طول اقامت با میزان مرگ و میر بیماران بستری در بخشهای مراقبتهای ویژه، یک کوهورت آینده نگر ‍‍‍

نجمه حجازی

مقدمه: هدف از مطالعه حاضر، بررسی ارتباط وضعیت تغذیه بیماران با متدهای مختلف در روز پذیرش و دریافت غذایی در طول دوره اقامت با میزان مرگ و میر در بخش مراقبت های ویژه بود.
روش کار: در این مطالعه کوهورت آینده نگر 125 بیمار از زمان پذیرش تا ترخیص در 8 بخش مراقبت های ویژه مورد بررسی قرار گرفتند. در زمان پذیرش وضعیت تغذیه ای بیماران با استفاده از پرسشنامه (Subjective Global Assessment) SGA، اندازه گیری های آنتروپومتری، شاخص های بیوشیمیایی و نشانگرهای ترکیب بدن ارزیابی و نمره ارزیابی اختلال عملکرد ارگانی (SOFA) و شدت بیماری (Acute Physiologic Assessment and Chronic Health Evaluation ) APPACHE ثبت گردید. رژیم غذایی تجویزی و دریافتی بیماران طی اقامت ثبت گردید. با ثبت موارد مرگ و میر این بخش نیز عوامل مرتبط با وضعیت تغذیه اثرگذار بر آن مشخص گردید.
یافته ها: بر اساس پرسشنامه SGA، میزان سوء تغذیه در روز پذیرش 28/8 درصد بود و 29/6 درصد بیماران طی دوره اقامت در بخش مراقبت های ویژه فوت کردند، همچنین معلوم شد یک واحد افزایش در سطح سرمی IL-6 و نمره SOFA در بدو پذیرش، خطر مرگ را طی دوره اقامت در بخش، به ترتیب 1/008 و 1/14 برابر می کند (0/003 = P و 0/01 = P) و با افزایش یک گرم در پروتئین دریافتی خطر مرگ طی دوره اقامت در بخش، 8 درصد کاهش می یابد (0/001 > P).
نتیجه گیری: این مطالعه نشان داد که افزایش سطح سرمی اینترلوکین-6 و نمره SOFA در زمان پذیرش با افزایش مرگ و میر و افزایش میزان پروتئین دریافتی طی اقامت در بخش با کاهش مرگ و میر مرتبط با دوره اقامت در بخش مراقبت های ویژه همراه می باشند.

بررسی رابطه غلظت ادراری فلزات سنگین (سرب، کادمیوم، جیوه، آرسنیک، کروم، نیکل و روی) در زنان باردار شهر اراک با خطر کاهش وزن تولد، SGA و LGA در نوزادان

بهروز کریمی

مقدمه: مواجهه با فلزات سنگین در دوران بارداری با پیامدهای نامطلوبی برای سلامت مادر و جنین همراه است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر مواجهه مادران باردار با فلزات سنگین بر پیامدهای بارداری انجام شد.
روش کار: این مطالعه مقطعی، روی ۲۷۰ زن باردار طی سال های ۱۴۰۲ تا ۱۴۰۳ در شهر اراک انجام شد. نمونه های ادرار از ۱۲۷ نفر پیش از هفته ۲۸ بارداری و از ۱۴۳ نفر پس از هفته ۲۸ تا زمان زایمان جمع شد. غلظت فلزات سنگین شامل سرب، کادمیوم، جیوه، آرسنیک، کروم، نیکل و روی با روش اسپکترومتری جرمی پلاسمای القایی (ICP-MS) که دقت، صحت، تکرارپذیری بالایی در اندازه گیری همزمان عناصر است، تعیین شد. وزن تولد، نوزادان کوچک تر از سن جنینی (SGA) و بزرگ تر از سن جنینی (LGA) بررسی شد. رگرسیون خطی چندمتغیره پس از کنترل عوامل مخدوشگر مانند سن مادر، شاخص توده بدنی، تحصیلات، و مصرف سیگار برای بررسی رابطه بین غلظت فلزات و وزن تولد استفاده شد. برای بررسی ارتباط غلظت فلزات با احتمال وقوع SGA و LGA از مدل رگرسیون لجستیک استفاده شد.
یافته ها: یافته ها: میانگین غلظت سرب در ادرار مادران باردار از 0/7 به 65/0µg/L کاهش و جیوه از 1/95 به 7/2µg/L افزایش کادمیوم ثابت بود (46/0µg/L). افزایش غلظت سرب، کادمیوم و نیکل با کاهش معنادار وزن تولد (بتا برای سرب: 34/0-، 0/002 = P؛ کادمیوم: 21-، 0/005 = P؛ نیکل: 44-، 0/01 = P) و افزایش خطر SGA همراه بود (OR برای سرب: 1/04، 0/03 = P؛ کادمیوم: 1/03، 0/042 = P؛ نیکل: 1/12، 0/03 = P). جیوه و روی با افزایش احتمال LGA مرتبط بودند (1/07 = OR، 0/018 = P؛ روی 1/011 = OR، 0/012 = P). آرسنیک و کروم ارتباط معنادار نداشتند.
نتیجه گیری: مواجهه با فلزات سنگین با افزایش خطر پیامدهای نامطلوب مانند SGA و کاهش وزن تولد مرتبط است. نتایج بر لزوم پایش زیستی فلزات سنگین، آموزش مادران در معرض خطر و سیاست گذاری برای کاهش آلودگی صنعتی تأکید دارد.

مقایسه تأثیر دو تمرین منتخب بر فاکتور نورون‌زایی مشتق‌شده از مغز، حافظه کاری و توان هوازی و بی هوازی فوتسالیست‌های نوجوان

محمد پرستش

مقدمه: آمادگی جسمانی و شناختی در فوتسال اهمیت زیادی دارد و شناسایی روش های تمرینی مؤثر ضروری است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر دو روش تمرینی تناوبی شدید (High-Intensity Interval Training) HIITبر سطح پلاسمایی فاکتور نورون زایی مشتق شده از مغز (BDNF)، حافظه کاری و برخی فاکتورهای آمادگی جسمانی (توان هوازی و بی هوازی) فوتسالیست های نوجوان انجام شد.
روش کار: این پژوهش به صورت نیمه تجربی انجام شد. جامعه آماری فوتسالیست های نوجوان ۱۵ تا ۱۶ ساله شهر اراک با حداقل سه سال سابقه بازی در باشگاه های فوتسال بود. در این مطالعه ۲۴ نفر به صورت تصادفی انتخاب و در دو گروه تمرینی HIIT₁ و HIIT₂ قرار گرفتند. گروه HIIT₁ ده وهله یک دقیقه ای با استراحت های یک دقیقه ای و گروه HIIT₂ سه وهله چهار دقیقه ای با استراحت های دو دقیقه ای را به مدت هشت هفته انجام دادند. قبل و بعد از تمرین توان هوازی، توان بی هوازی، سطح BDNF پلاسما و حافظه کاری اندازه گیری شد. برای تحلیل داده ها از آزمون های تی زوجی و تی مستقل استفاده شد. تحلیل ها با سطح معنی داری 0/05 > P انجام شد.
یافته ها: توان هوازی (0/001 = P) و سطح BDNF (0/001 = P) در گروه HIIT₁ نسبت به زمان قبل از تمرین افزایش معنی داری داشت. همچنین توان هوازی (001/0 = P)، توان بی هوازی (0/014 = P) و سطح BDNF (0/001 = P) در گروه HIIT₂ نسبت به زمان قبل از تمرین افزایش معنی داری را نشان داد. حافظه کاری گروه های تمرینی نسبت به زمان قبل تمرین تغییر معنی داری نداشت و در مقایسه بین گروهی بین گروه های تمرینی نیز تفاوت معنی داری مشاهده نشد (0/780 = P).
نتیجه گیری: دو روش تمرینی HIIT₁ و HIIT₂ به طور معنی داری توان هوازی و سطح BDNF را بهبود بخشیدند، اما تنها روش HIIT₂ تأثیری مثبت بر توان بی هوازی داشت. هیچ یک از تمرین ها تأثیر معنی داری بر حافظه کاری نداشتند. به طور کلی، تمرینات تناوبی شدید می توانند به عنوان روشی مؤثر برای بهبود فاکتورهای آمادگی جسمانی و فیزیولوژیکی در فوتسالیست های نوجوان استفاده شود.

مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی شناختی و درمان پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی و سازگاری اجتماعی نوجوانان مبتلا به اضطراب اجتماعی

مجید پورفرج

مقدمه: دوره نوجوانی، مرحله پرتنشی است که می تواند بر سلامت روانی و سازگاری اجتماعی نوجوانان تأثیر بگذارد. هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی رفتاردرمانی شناختی و درمان پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی و سازگاری اجتماعی نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی بود.
روش کار: طرح پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش، دانش آموزان پسر دارای اضطراب اجتماعی متوسطه دوم مدارس ناحیه یک شهر بابل بودند که در سال تحصیلی 1401-1402 مشغول به تحصیل بودند. از جامعه مذکور با استفاده روش نمونه گیری هدفمند تعداد 45 نفر که با ملاک های ورودی پژوهش همخوانی داشتند انتخاب شدند و به صورت تصادفی ساده در 3 گروه (15 نفر آزمایش اول، 15 نفر گروه آزمایش دوم و 15 نفر کنترل) قرار گرفتند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسشنامه سازگاری اجتماعی بل (1961)، تحمل پریشانی سیمونز و گاهر (2005) استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری
(0/05 < P) تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: یافته ها نشان داد، رفتاردرمانی شناختی و درمان پذیرش و تعهد، موجب افزایش معنادار تحمل پریشانی و سازگاری اجتماعی نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی شد (0/001 < P) و تفاوت معنی داری بین میزان اثربخشی این درمان ها بر تحمل پریشانی و سازگاری وجود ندارد.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد، میزان اثربخشی رفتاردرمانی شناختی و درمان پذیرش و تعهد بر تحمل پریشانی متفاوت نیست. بنابراین می توان این دو روش درمانی را جهت بهبود تحمل پریشانی و سازگاری اجتماعی نوجوانان دارای اضطراب اجتماعی توصیه کرد.

اثرات حفاظتی میدان الکترومغناطیس کم فرکانس بر قشر مغز در انسفالومیلیت خود ایمن تجربی در موش‌های ماده نژاد C57bl/6 : مطالعه بافتی و مولکولی

محمد حسن سخایی

مقدمه: انسفالومیلیت اتوایمیون تجربی، یک مدل التهابی مولتیپل اسکلروز وابسته به سیستم ایمنی بوده که تخریب میلین، از بین رفتن اکسون های عصبی و ناتوانی حرکتی را به همراه دارد. میدان های الکترومغناطیس قابلیت های بیولوژیک متعددی داشته که سیستم عصبی را متأثر می کند. هدف از انجام مطالعه ی حاضر، بررسی اثرات میدان الکترومغناطیس کم فرکانس با شدت پایین بر علائم بالینی، ساختار بافتی و میزان بیان ژنی در بافت کورتکس مغز موش ماده نژاد C57BL/6 است.
روش کار: 48 سر موش نژاد C57BL/6 در این مطالعه استفاده شد. متعاقب القاء مدل با ایمیونیزه کردن موش ها با گلیکوپروتئین میلین اولیگودندروسیتی (MOG)، حیوانات بصورت روزانه و بمدت2 هفته در معرض میدان الکترو مغناطیس (با شدت 1 میلی تسلا، 50 هرتز) قرار گرفتند. بعد از انجام آزمایشات، وزن حیوانات، نمره ی بالینی (درجه فلجی) و میزان ارتشاح لنفوسیتی درقشر مغز در گروه های مورد مطالعه ارزیابی گردید. علاوه بر ان سطح بیان mRNA در ژن های BDNF, Bcl2 و Nrf2 با استفاده از ریل تایم PCR مطالعه گردید.
یافته ها: میدان الکترو مغناطیس بطور معنی داری نمره ی علائم بالینی و میزان ارتشاح لنفوسیتی را کاهش دادند. کاربرد این میدان های الکترومغناطیس همچنین میزان بیان ژن های Bcl2،BDNF و Nrf2 در قشر مغز را نسبت به گروه مدل افزایش دادند.
نتیجه گیری: روی هم رفته، مطالعه ی حاضر نشان داد که میدان های الکترو مغناطیس بعنوان درمان مکمل از طریق مهار استرس اکسیداتیو و کاهش التهاب بافت عصبی خواص محافظت نورونی قابل توجهی در مدل EAE دارد.

شناسایی و تبیین چالش‌های برنامه‌ریزی در نظام سلامت ایران: یک مطالعه کیفی

سید مجتبی حسینی

مقدمه: برنامه ریزی در نظام سلامت به عنوان یکی از ارکان کلیدی حکمرانی سلامت، نقش تعیین کننده ای در تخصیص منابع، بهبود عملکرد و ارتقای عدالت دارد. با وجود پیشرفت های اخیر، شواهد نشان می دهد فرایندهای برنامه ریزی در نظام سلامت ایران همچنان با چالش هایی ساختاری، مدیریتی و اجرایی مواجه اند. این مطالعه با هدف شناسایی و تبیین چالش های اصلی برنامه ریزی در نظام سلامت ایران انجام شد.
روش کار: این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) انجام گرفت. مشارکت کنندگان شامل 17 نفر از مدیران، معاونان، اعضای هیأت علمی و کارشناسان حوزه برنامه ریزی سلامت در سطوح ملی و دانشگاهی بودند که به صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته و طی هشت ماه جمع آوری و سپس با نرم افزار MAXQDA نسخه 20 تحلیل شد. برای اطمینان از روایی و پایایی از معیارهای اعتبار، انتقال پذیری، وابستگی و تأییدپذیری استفاده گردید.
یافته ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج 160 کد اولیه، 36 مضمون سازمان یافته و 9 مضمون فراگیر شد. چالش های شناسایی شده در قالب محورهای اصلی زیر طبقه بندی گردیدند: منابع انسانی، هدایت و رهبری، روش ها و فرایندها، ارتباطات بین بخشی، بودجه و تأمین مالی، فضا و تجهیزات، فناوری و اطلاعات سلامت، تدارک خدمات، و سیاست، فرهنگ و اقتصاد جامعه. ضعف در شفافیت مدیریتی، عدم هماهنگی بین بخشی، محدودیت منابع مالی، و نبود نظام پایش و ارزیابی مستمر از مهم ترین چالش های برنامه ریزی در نظام سلامت کشور بودند.
نتیجه گیری: نظام برنامه ریزی سلامت در ایران از تمرکزگرایی، ابهام ساختاری، ضعف در مشارکت ذی نفعان و ناکارآمدی نظام های اطلاعاتی رنج می برد. بازنگری در ساختار حکمرانی برنامه ریزی، تقویت رویکردهای شواهد محور و افزایش شفافیت و پاسخ گویی در سطوح مختلف مدیریتی می تواند به ارتقای کارآیی و اثربخشی برنامه های سلامت کمک کند.

بررسی شیوع افکار خودکشی در جمعیت عمومی در پاندمی کووید -19

سحر بیات

مقدمه: افکار خودکشی در میان افراد جامعه، تحت تأثیر عوامل اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، زیستی، روانی و محیطی قرار دارد. این مطالعه با هدف برآورد شیوع افکار خودکشی در جمعیت عمومی در دوران پاندمی کووید-۱۹ بر اساس مطالعات جهانی انجام شد.
روش کار: تمامی مطالعات مقطعی و کوهورت انجام شده در زمینه شیوع افکار خودکشی در جمعیت عمومی طی پاندمی کووید-۱۹، بدون هیچ گونه محدودیت، در یک جستجوی نظام مند در پایگاه های اطلاعاتی Medlib،SID، Iranmedex، PubMed، Magiran، Science Direct، Scopus و Web of Science به زبان های فارسی و انگلیسی، از سال ۲۰۱۹ تا مارس ۲۰۲۳، وارد تحلیل شدند. داده ها با استفاده از مدل اثرات تصادفی در سطح اطمینان ۹۵٪ تجزیه و تحلیل گردید. میزان ناهمگونی نتایج با آزمون آماری I² بررسی شد.
یافته ها: در این مرور سیستماتیک، ۳۹ مقاله معیارهای ورود به مطالعه را دارا بودند. طبق نتایج، شیوع افکار خودکشی در جمعیت عمومی طی پاندمی کووید-۱۹ برابر با ۱۰ درصد (95%، 0/12 – 0/09 :CI) بود. این میزان در میان زنان و مردان یکسان گزارش شد. بالاترین میزان شیوع در گروه سنی ۳۰ تا ۳۹ سال با ۱۴ درصد (95%، 0/10 – 0/19 :CI) مشاهده شد.
نتیجه گیری: ارزیابی افکار خودکشی، شاخصی ابتدایی برای پیش بینی رفتارهای خودکشی آمیز در آینده است و بینشی حیاتی از میزان پریشانی روانی و نیازهای خاص افراد ارائه می دهد. با این وجود، همراه شدن این افکار با قصد و برنامه ریزی دقیق، یک اورژانس روان پزشکی محسوب شده و مستلزم مداخله فوری و جدی است.

نشت مایع مغزی نخاعی متعاقب تست تشخیصی کووید-19

محمدرضا فیروزی فر

بیماری کووید-19 در اثر کروناویروس 2 ایجاد می شود و توسط سازمان بهداشت جهانی بعنوان پاندمی معرفی شد. یکی از بررسی های تشخیصی انجام تست با سواب از نازوفارنکس می باشد که احتمال عارضه دارد. در این مقاله به معرفی یک بیمار می پردازیم که بعد از تست کووید دچار نشت مایع مغزی نخاعی از بینی شدند. خانم 54 ساله با شکایت رینوره یک طرفه بینی بعد از انجام تست که در سیتی اسکن دیفکت مشخص شد. توسط روش اندسکوپیک ترمیم توسط بافت فیبروفتی دور ناف انجام شد. این مطالعه نشان می دهد که نیاز به استانداردسازی پروتکل های انجام تست سواب داریم.