مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

بررسی ویژگی‌های اپیدمیولوژیک، دموگرافیک و بالینی بیماران مبتلا به میگرن مراجعه کننده به کلینیک‌های نورولوژی بیمارستان ولی عصر (عج) و امام رضا (ع) شهر اراک

الهه کاظمینی

زمینه و هدف: میگرن از بیماری های نسبتاً شایع و ناتوان کننده محسوب می گردد. با توجه به تفاوت های جغرافیایی در اپیدمیولوژی آن و در راستای بهبود مراقبت از مبتلایان، این مطالعه به منظور ارزیابی خصوصیات دموگرافیک، اپیدمیولوژیک و ویژگی های بالینی بیماران مبتلا به میگرن در اراک انجام گرفت.

مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی-توصیفی به مدت 6 ماه برروی بیماران مبتلا به میگرن مراجعه کننده به دو کلینیک نورولوژی بیمارستان ولی عصر (عج) و درمانگاه امام رضا (ع) شهر اراک انجام گرفت. پرسش نامه اطلاعات دموگرافیک، اپیدمیولوژیک و بالینی توسط بیماران تکمیل شد. در نهایت اطلاعات از طریق نرم افزار آماریSPSS نسخه 18 تجزیه و تحلیل شد.

یافته ها: از بین 820 بیمار مراجعه کننده با سردرد، 92 نفر (21/11 درصد) میگرن داشتند که 3/54 درصد از آن ها زن و 6/45 درصد مرد بودند. میانگین سنی مبتلایان 2/9±9/36 سال بود و 50 درصد از آن ها متأهل بودند. شایع ترین محرک ها استرس (2/78 درصد)، اختلالات خواب (2/65 درصد) و خستگی (63 درصد) بود. میانگین تعداد حملات سردرد در ماه 5/3±9/6 بود و میانگین طول مدت زمان حملات 5/4±1/11 ساعت بود.

نتیجه گیری: براساس نتایج، شیوع میگرن در زنان بیشتر از مردان است. گیجی، اختلالات بینایی، تهوع، عدم وجود اورا، سردرد یک طرفه و ضربان دار، همراهی قابل توجهی با میگرن دارند. تعداد مسکن های مصرفی در ماه، سابقه تصویربرداری از مغز و هزینه ماهانه سردرد که توسط بیماران متقبل می شود، قابل توجه است. به طور کلی، ویژگی های بالینی سردرد میگرنی در بیماران، تا حدود زیادی مشابه با معیارهای انجمن بین المللی سردرد (IHS) بود.

تعیین ویژه فعالیت هسته‌های پرتوزا در خاک و ضریب انتقال آن‌ها از خاک به لوبیا و محاسبه ریسک ابتلا به سرطان در اثر مصرف لوبیا در ایران

رضا پورایمانی

زمینه و هدف: عناصر پرتوزا با گسیل تابش های هسته ای باعث بروز بیماری هایی نظیر سرطان یا ناهنجاری های ژنتیکی می گردند. بنابراین مطالعه پرتوزایی خاک و مواد غذایی و هم چنین محاسبه ریسک بروز سرطان برای مواد غذایی ضروری به نظر می رسد.

مواد و روش ها: در این پژوهش، 9 رقم مختلف لوبیا شامل دانه های لوبیا، قسمت های هوایی آن و خاک زراعی آن ها جمع آوری شدند. با استفاده از روش طیف سنجی گاما و آشکارساز فوق خالص ژرمانیومی با بازدهی نسبی 30 درصد، ویژه فعالیت هسته های پرتوزا ⁴⁰K ²³²Th,²²⁶Ra , و¹³⁷Cs در خاک و دانه ی لوبیا و قسمت های هوایی آن تعیین گردید.

یافته ها: مقدار آهنگ دوز جذبی در هوا در ارتفاع یک متری از سطح خاک در محدوده 23/77 تا 78/112 بر حسب نانوگری بر ساعت محاسبه گردید. مقدار دوز موثر جذبی سالیانه ناشی از مصرف لوبیا در کشور برای هر فرد بالغ در محدوده 14/122 تا 86/905 برحسب میکروسیورت در سال به دست آمد. ضریب ریسک ابتلا به سرطان برای ارقام مختلف لوبیا در محدوده ^5-10×87/1 تا ^4-10×59/1 تغییر نشان داد که کمتر از حد اکثر مقدار مجاز یعنی ^3-10 است.

نتیجه گیری: ویژه فعالیت هسته های پرتوزا در نمونه های خاک بیشتر از میانگین جهانی می باشد. مقدار دوز جذبی ناشی از مصرف لوبیا برای بیشتر ارقام آن از مقدار متوسط جهانی بیشتر است. ضریب ریسک ابتلا به سرطان ناشی از مصرف لوبیا کمتر از حداکثر مقدار مجاز می باشد و مصرف لوبیا خطری برای سلامتی افرد ندارد.

بررسی پاسخ تکثیر لنفوسیتی در مبتلایان به بروسلوز حاد و مزمن

قاسم مسیبی

زمینه و هدف: بروسلوز یک باکتری داخل سلولی است که سبب عفونت مزمن در انسان و حیوانات اهلی می شود. مکانیسم های مزمن شدن این بیماری پیچیده و ناشناخته هستند. پاسخ های ایمنی ممکن است در مزمن شدن این بیماری نقش داشته باشند. در این مطالعه پاسخ تکثیر لنفوسیتی در بیماران مبتلا به بروسلوز حاد و مزمن مورد ارزیابی قرار گرفت.

مواد و روش ها: این مطالعه توصیفی-تحلیلی، بر روی 22 بیمار مبتلا به بروسلوز حاد، 21 بیمار مبتلا به بروسلوز مزمن و 21 فرد سالم که از نظر سن، جنس و زمینه ژنتیکی با بیماران انطباق داشتند، انجام گرفت. لنفوسیت های خون محیطی با محیط گرادیان فایکول جدا شدند و میزان تکثیر سلولی در حضور آنتی ژن و فیتوهماگلوتنین-آ در شرایط کشت با روش MTT اندازه گیری شد.

یافته ها: اندیکس تحریک اختصاصی آنتی ژن های بروسلا در بیماران مبتلا به بروسلوز مزمن به طور معنی داری در مقایسه با بیماران مبتلا به فرم حاد بیماری کمتر بود(001/0=p). هم چنین در تحریک لنفوسیتی با فیتوهماگلوتنین-آ نشان داده شد که پاسخ تکثیری در بیماران مزمن نسبت به گروه کنترل کمتر می باشد(04/0=p).

نتیجه گیری: نتایج نشان داد که کاهش پاسخ تکثیر لنفوسیتی در بیماران مبتلا به برسلوز مزمن ممکن است به دلیل القاء پدیده آنرژی در این بیماران باشد.

تأثیر شرایط بی‌وزنی بر روی بیان ژن گیرنده 2 فاکتور رشد اندوتلیال عروق در سلول‌های اندوتلیال ورید بند ناف انسان

زهرا حاج ابراهیمی

زمینه و هدف: سلول های اندوتلیال به نیروهای مکانیکی و ازجمله جاذبه حساس هستند و مطالعات حاکی از این است که تغییر در شکل و عملکرد این سلول ها در شرایط بی وزنی عامل مشکلات قلبی است. مطالعات نشان داده است که شکل، تکثیر و مهاجرت سلول های اندوتلیال در رگ زایی موثر است. تاکنون تأثیر بی وزنی بر خصوصیات رگ زایی سلول های اندوتلیال به درستی مطالعه نشده است. هدف از این مطالعه بررسی تأثیر شرایط شبیه سازی شده بی وزنی بر روی سلول های اندوتلیال ورید بندناف انسان و بیان مارکر ژنی VEGFR-2 و CD34 در آنژیوژنز است.

مواد و روش ها: در این مطالعه ابتدا سلول های اندوتلیال ورید بند ناف انسان از بانک سلولی پاستور خریداری شد. سلول ها با استفاده از دستگاه شبیه ساز بی وزنی کلینواستت برای مدت 2، 24 و 72 ساعت در شرایط بی وزنی قرار گرفتند. RNA سلول های مذکور استخراج شد و تغییرات بیان ژن ها با استفاده از تکنیک Real-time PCR بررسی گردید.

یافته ها: نتایج نشان داد که میزان بیان ژن VEGFR-2 در نمونه های بی وزنی نسبت به نمونه کنترل تا روز سوم به میزان 6 برابر افزایش (001/0p<) می یابد، در حالی که بیان ژن CD34 بدون تغییر (05/0p>) باقی می ماند.

نتیجه گیری: به نظر می رسد که بی وزنی تأثیر مثبتی در روند رگ زایی دارد و می تواند به عنوان محرکی در آزمایشگاه برای تولید عروق خونی جهت سلول درمانی بیماری های ایسکمیک و تصلب شرائین استفاده شود.

بررسی اثرحفاظتی ملاتونین بر کاهش حافظه و یادگیری ناشی از تجویز سرب دردوران بارداری و پس از زایمان در موش صحرایی: ارزیابی رفتاری و بیوشیمیایی

ایران گودرزی

زمینه و هدف: مطالعات کمی به بررسی راه های ممکن برای جلوگیری از نقص های ناشی از قرارگیری در معرض سرب طی دوره بارداری و شیردهی پرداخته اند. در این مطالعه اثرات ملاتونین به عنوان هورمونی با ویژگی آنتی اکسیدانتی بر روی استرس اکسیداتیو در هیپوکمپ و اختلال یادگیری و حافظه ناشی ازتجویز سرب مورد بررسی قرار گرفت.

مواد و روش ها: موش های باردار از روز 6 بارداری تا پایان شیردهی در معرض تیمارهای کنترل، استات سرب (2/0 درصد محلول در آب آشامیدنی)، استات سرب + ملاتونین و ملاتونین (10 میلی گرم بر کیلوگرم به صورت گاواژ) قرار گرفتند. در روز 21 پس از تولد، فعالیت آنزیم های سوپراکسیددیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز، کاتالاز و هم چنین میزان مالون دی آلدئید در هیپوکمپ 23 موش نر سنجیده شد. جهت مطالعه رفتاری، 30 روز پس از تولد، 57 موش نر به مدت 6 روز در ماز آبی موریس آموزش دیدند و 24 ساعت بعد تست پروب جهت ارزیابی حافظه انجام گردید.

یافته ها: نتایج نشان داد که تجویز سرب در دوران بارداری و شیردهی می تواند سبب افزایش میزان مالون دی آلدئید و کاهش فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانت گلوتاتیون پراکسیداز، سوپراکسیددیسموتاز و کاتالاز در فرزندان نر شود. هم چنین این تیمار باعث اختلال در اجرای تست ماز آبی موریس گردیده و یادگیری و حافظه فضایی را در فرزندان نر در مقایسه با گروه کنترل کاهش داد. تجویز ملاتونین میزان لیپید پراکسیداسیون را کاهش داد و اختلال یادگیری و حافظه فضایی و فعالیت آنزیم های آنتی اکسیدانت را درگروه دریافت کننده سرب بهبود بخشید.

نتیجه گیری: ملاتونین می تواند به عنوان یک داروی نوروپروتکتیو از هیپوکمپ در مقابل عوارض ناشی از سرب در دوره تکوین محافظت کند.

بررسی عوامل موثر بر تبعیت از رژیم دارویی بیماران دیابتی شهر اراک بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی در سال 1393

محسن شمسی

زمینه و هدف: بیماری دیابت به عنوان شایع ترین بیماری ناشی از اختلالات متابولیسم محسوب می شود که بررسی تبعیت دارویی در این ﺑﻴﻤﺎران جهت تبیین مداخلات آموزشی در راستای ارتقای سلامت این بیماران الزامی می باشد. از این رو، پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل موثر بر تبعیت از رژیم دارویی بیماران دیابتی در شهر اراک بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی سال 1393صورت گرفت.

مواد و روش ها: در این پژوهش تحلیلی، 366 نفر از بیماران دیابتی شهر اراک در سال 1393 انتخاب شدند و اطلاعات از طریق پرسش نامه محقق ساخته عملکرد بیماران در زمینه تبعیت از رژیم دارویی و عوامل موثر بر آن بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی جمع آوری گردید و جهت تعیین قدرت پیش گویی کنندگی سازه های مدل از رگرسیون خطی استفاده شد.

یافته ها: میانگین نمره آگاهی و عملکرد تبعیت از رژیم دارویی به ترتیب برابر با 34/31 و 34/84 مشاهده شد. در این مطالعه سازه های حساسیت درک شده، موانع درک شده و راهنمای عمل داخلی به عنوان قوی ترین پیش گویی کننده های رفتار تبعیت از رژیم دارویی در بیماران بودند و 36/0 واریانس رفتار را پیش بینی نمودند. بین عملکرد و سازه های حساسیت و شدت و منافع درک شده و خودکارآمدی و راهنمای عمل داخلی و خارجی در زمینه تبعیت از رژیم دارویی دیابتی هم بستگی مستقیمی وجود داشت که بیشترین هم بستگی به سازه ی حساسیت درک شده مربوط بود(42/0=r، 001/0>p).

نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصله، طراحی مداخلات آموزشی با تأکید بر ایجاد حساسیت درک شده در بیماران دیابتی جهت تبعیت دارویی و تاکید بر مشوق های داخلی به عنوان عوامل انگیزاننده و مشوق بیماران جهت حصول به نتایج بهتر در زمینه تبعیت از رژیم دارویی باید در محوریت مداخلات آموزشی باشد.

فراوانی ژن‌های بتالاکتاماز طیف گسترده SHV-2a، SHV-5 و SHV-12 در ایزوله‌های بالینی کلبسیلا پنومونیه جدا شده از مراکز پزشکی شهر کرمانشاه در سال 1393

علیشا اکیا

زمینه و هدف: گسترش بتالاکتامازهای طیف گسترده (ESBL) در ایزوله های کلبسیلا پنومونیه منجر به افزایش مقاومت آنتی بیوتیکی و مرگ و میر در بیماران گردیده است. هدف از این مطالعه تعیین شیوع ESBL و ژن های SHV-2a ، SHV-5 و SHV-12 در ایزوله های کلبسیلا پنومونیه در کرمانشاه بود.

مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی از بررسی 112 نمونه بالینی بیماران در مراکز پزشکی شهر کرمانشاه در سال 1393، تعداد 60 ایزوله کلبسیلا پنومونیه با روش های استاندارد باکتری شناسی و کیت API شناسایی گردید. حساسیت آنتی بیوتیکی ایزوله ها با روش دیسک دیفیوژن تعیین و ایزوله های مولد ESBL به روش دیسک ترکیبی غربال گری شدند. ژن های SHV-2a ، SHV-5 و SHV-12 در میان ایزوله ها با روش PCR تعیین گردیدند و پرایمرها طراحی شدند.

یافته ها: از 60 ایزوله مورد بررسی، بیشترین و کمترین میزان مقاومت به ترتیب به آمپی سیلین و آنتی بیوتیک های گروه کارباپنم نشان داده شد. 45 درصد ایزوله ها مولد آنزیم ESBL بودند. از میان 60 ایزوله مورد بررسی، 5 (3/8 درصد) ایزوله حاوی ژن SHV-2a ، 57 (95 درصد) ایزوله حاوی ژن SHV-5 و 43 (7/71 درصد) ایزوله حاوی ژن SHV-12 بودند. در این مطالعه، 5 ایزوله دارای هر سه ژن SHV-2a ، SHV-5 و SHV-12 بودند.

نتیجه گیری: نتایج بیان گر شیوع نسبتاً بالای ژن های بتالاکتاماز نوع SHV در ایزوله های کلبسیلا پنومونیه در کرمانشاه می باشد. با توجه به بالا بودن میزان شیوع، پایش الگوی مقاومت ها و ژن های مربوطه در ایزوله های باسیل های گرم منفی در منطقه کرمانشاه ضرورت دارد. باتوجه به درصد بالای مقاومت ایزوله های کلبسیلا پنومونیه به آنتی بیوتیک ها و نیز برای کاهش گسترش ژن های مقاومت، انجام سنجش حساسیت برای انتخاب آنتی بیوتیک های موثرتر حتی برای ایزوله های بیماران سرپایی توصیه می گردد.

تأثیر تمرین استقامتی پیش از بارداری و فعالیت ورزشی اختیاری در هنگام بارداری در موش‌های مادر C57BL/6 بر نیم‌رخ لیپیدی فرزندان بالغ

عباسعلی گائینی

زمینه و هدف: هدف مطالعه حاضر، تعیین تأثیر تمرین استقامتی پیش از بارداری و فعالیت ورزشی در هنگام بارداری در موش های مادر بر نیم رخ لیپیدی فرزندان بالغ بود.

مواد و روش ها: بدین منظور، 24 سر موش ماده C57BL/6 به طور تصادفی به چهارگروه تمرین استقامتی پیش از بارداری و فعالیت ورزشی اختیاری در هنگام بارداری (TE) (02/1±3/20 گرم)، تمرین استقامتی پیش از بارداری و بدون فعالیت ورزشی اختیاری در هنگام بارداری (TC) (4/0±58/21 گرم)، بدون تمرین استقامتی پیش از بارداری و با فعالیت ورزشی اختیاری در هنگام بارداری (CE) (23/0±02/21 گرم) و بدون تمرین استقامتی پیش از بارداری و فعالیت ورزشی اختیاری در هنگام بارداری (CC) (45/0±23/19 گرم) تقسیم شدند. تمرین استقامتی پیش از بارداری به مدت 4 هفته و 5 روز با شدت متوسط در موش های گروه تمرین اجرا شد. نمونه گیری خون از توله موش های بالغ (8 هفته) به منظور ارزیابی سطح سرمی گلوکز ناشتا و نیم رخ لیپیدی انجام شد. داده ها به کمک آزمون تحلیل واریانس دوطرفه و آزمون تعقیبی توکی تجزیه و تحلیل شدند.

یافته ها: اثر تعاملی گروه×جنس و اثر اصلی گروه در سطح ناشتای سرمی گلوکز تفاوت معنی داری را نشان داد(001/0>p) و در توله موش های نر گروه مادری TE و TC از کاهش معنی داری برخوردار بود. اثر اصلی جنس در سطح سرمی LDL تفاوت معنی داری را نشان داد(001/0>p) و در توله موش های نر گروه های مادری TE و TC در مقایسه با توله موش های ماده کاهش معنی داری داشت.

نتیجه گیری: بهبود آمادگی بدنی مادر از طریق تمرین استقامتی پیش از بارداری و حفظ نسبی آن به واسطه فعالیت ورزشی در دوران بارداری می تواند اثرات مثبتی بر نیم رخ لیپیدی فرزندان، به ویژه جنس نر، داشته باشد.

مقایسه تأثیر هوش‌برهای استنشاقی و وریدی بر تغییرات همودینامیک در اعمال جراحی ویترکتومی عمیق

داریوش مرادی فارسانی

زمینه و هدف: به علت فراوانی اعمال جراحی ویترکتومی و اهمیت تأثیر تکنیک بی هوشی بر ایجاد اعمال جراحی کم عارضه، تصمیم به انجام این مطالعه گرفتیم.

مواد و روش ها: این مطالعه آینده نگر تصادفی بر روی 80 بیمار کاندید اعمال جراحی وتیرکتومی عمیق تحت بی هوشی عمومی که از نظر انجمن متخصصان بی هوشی آمریکا (ASA) در کلاس دو و سه و در محدوده سنی 40 تا 80 ساله قرار گرفتند، انجام شد. بیماران به طور تصادفی به دو گروه40 نفری تقسیم شدند. القای بی هوشی در دو گروه به طور یکسان انجام شد. برای نگهداری بی هوشی بیماران گروه I ، 2/1 درصد ایزوفلوران به همراه 50 درصد O2 با هوا (4 لیتر در دقیقه) وانفوزیون رمیفنتانیل(0.1 μg.kg-1.min-1 ) دریافت نمودند، ولی گروه p دوزهای متغیر پروپوفول تا دوز 10 میلی گرم بر کیلوگرم در ساعت را همراه با انفوزیون رمیفنتانیل(0.1 μg.kg/min-1) دریافت نمودند. پروپوفول و ایزوفلوران همراه با آخرین بخیه ها ورمیفنتانیل بعد از پانسمان چشم قطع می شدند. اندکس های همودینامیک بلافاصله قبل از القای بی هوشی تا زمان ترخیص از ریکاوری اندازه گیری و ثبت شدند وسپس داده ها با هم مقایسه شدند.

یافته ها: نتایج حاکی از تغییرات بارز همودینامیک در گروه پروپوفول در مقایسه با گروه ایزوفلوران در اعمال جراحی ویترکتومی عمیق بود(05/0p<).

نتیجه گیری: تغییرات همودینامیک در نگهداری بی هوشی با پروپوفول در مقایسه باایزوفلوران بیشتر است.

تأثیر آموزش خوش بینی در دوران بارداری بر نگرش و انتخاب نوع زایمان در زنان نخست‌زا مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی مشهد در سال 1393

مهین اسماعیلی درمیان

زمینه و هدف: زایمان یک واقعه ی پر استرس می باشد که نیازمند نوعی سازگاری روانی است. از جمله تعیین کننده های مهم سازگاری روان شناختی که تلفیقی از گرایش و نگرش مثبت در افراد می باشد، خوش بینی است. هدف این مطالعه تعیین تأثیر آموزش خوش بینی در دوران بارداری بر نگرش و قصد انتخاب نوع زایمان در زنان نخست زا است.

مواد و روش ها: در این مطالعه کارآزمایی بالینی، 64 زن نخست باردار با حاملگی طبیعی 30 تا 34 هفته و بدون اندیکاسیون سزارین از مراکز بهداشتی- درمانی مشهد در سال 1393 انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه A ( تحت آموزش) و B (بدون آموزش) قرار گرفتند. آموزش خوش بینی، طی 5 جلسه 60 دقیقه ای با مشارکت گروهی واحدهای پژوهش و تمرین های فعال اجرا شد. پیش آزمون و پس آزمون با استفاده از پرسش نامه های روا و پایا انجام شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 16 و آزمون های آماری تحلیل واریانس، دقیق فیشر، ویلکاکسون، کای دو و تی زوجی تجزیه و تحلیل شدند.

یافته ها: میانگین نمره نگرش نسبت به سزارین در گروه مطالعه قبل و بعد از آموزش تفاوت معنی داری دارد(001/0>p). میانگین نمره نگرش نسبت به زایمان طبیعی به طور معنی داری در گروه مداخله بیشتر از گروه شاهد بود(002/0=p). فراوانی قصد انتخاب نوع زایمان قبل و بعد از مداخله در گروه آموزش خوش بینی تفاوت معنی داری دارد(033/0p=).

نتیجه گیری: با توجه به نتایج این پژوهش به نظر می رسد که آموزش خوش بینی در ایجاد نگرش مثبت نسبت به زایمان طبیعی و در نتیجه کاهش میزان سزارین انتخابی مؤثر است.