مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

بررسی ارتباط چند شکلی‌های فاکتور V ( G1691A) و فاکتورII (G20210A) با سندرم سقط مکرر جنین در بیماران ایرانی

محمد تقی اکبری

زمینه و هدف: در پاتوژنز سقط‏های مکرر جنین عوامل متعدد ژنتیکی و محیطی دخیل می‏باشند. تغییر فاکتورهای انعقادی خون طی دوران بارداری نقش مهمی در رخداد سقط مکرر جنین دارد. اخیرا ترومبوفیلی ارثی به عنوان عاملی برای سقط مکرر جنین شناخته شده ‏است. بنابر این در این مطالعه ارتباط میان چندشکلی فاکتور V (G1691A) و فاکتور II (G20210A) با سقط مکرر جنین در بیماران ایرانی بررسی شد.

مواد و روش ‏ها: در مجموع 203 زن در این مطالعه شرکت داشتند؛ 105 نفر با حداقل 2 سقط با علت ناشناخته به عنوان مورد و 98 نفر با حداقل 2 تولد موفق به عنوان شاهد مطالعه شدند. DNA ژنومی هر فرد از لوکوسیت‏های موجود در خون محیطی استخراج شد. وجود یا عدم جهش در ژن‏های فاکتور V (G1691A) و فاکتور II (G20210A) با روش PCR-RFLP و با استفاده از آنزیم‏های محدودالاثر Mnl1 و HindIII بررسی شد. در نهایت، اطلاعات با استفاده از آزمون آماری مربع کای ارزیابی شد.

یافته‏ ها: نتایج به دست آمده نشان داد شیوع چند شکلی‏‏های فاکتور V (G1691A) و فاکتور II (G20210A) در دو گروه شاهد و مورد از لحاظ آماری تفاوت معنی‏داری ندارد.

نتیجه‏ گیری: با توجه به نتایج این بررسی، چندشکلی‏‏های مذکور نقشی در اتیولوژی سقط مکرر جنین در جمعیت مورد مطالعه ندارند.

ارتباط پلی مورفیسم Asp148Glu ژن ApE1 و سرطان سینه در جمعیت گیلان

فرهاد مشایخی

زمینه و هدف: سرطان سینه یکی از شایع‏ترین انواع سرطان‏ها و یکی از اصلی‏ترین دلایل مرگ در اثر سرطان در سرتاسر جهان است که به یک نگرانی جهانی در حوزه سلامت تبدیل شده است. محصول ژن ApE1 (اندونوکئاز آپورینیک/آپیریمیدینیک) یک پروتئین چند عملکردی است که در مسیر ترمیم با برداشت باز (BER) نقش مهمی دارد. پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی T>G در اگزون شماره 5 منجر به جانشینی Asp>Glu در کدون 148 می گردد (Asp148Glu). در این پژوهش مورد- شاهدی به بررسی ارتباط این پلی مورفیسم و خطر ابتلا به سرطان سینه در جمعیت گیلان پرداخته شد.

مواد و روش‏ها: جهت بررسی پلی مورفیسم ژن APE1 مورد-شاهدی، نمونه‏های خون از 75 فرد مبتلا به سرطان سینه و 75 فرد سالم جمع‏آوری شد و با استفاده از پرایمرهای اختصاصی طراحی شده با روش AS-PCR مورد بررسی قرار گرفت. هم‏چنین به منظور بررسی ارتباط بین فراوانی ژنوتیپی و آللی در دو گروه بیمار و کنترل از آزمون کای مربع (&chi2) استفاده گردید.

یافته‏ها: بررسی‏ها در دو گروه بیمار و کنترل نشان داد با توجه به مقدار 1/0p= و هم‏چنین p آللی معادل 6/0 ارتباطی بین پلی مورفیسم کدون 148 ژن ApE1 و سرطان سینه در جمعیت مورد مطالعه وجود ندارد.

نتیجه‏گیری: یافته‏های این تحقیق عدم ارتباط معنی‏دار بین پلی مورفیسم Asp148Glu با خطر ابتلا به سرطان سینه را نشان داد(1/0p=). این در حالی است که برای روشن شدن نقش پلی مورفیسم Asp148Glu در سرطان سینه به مطالعات بیشتری نیاز است.

بررسی اپیدمیولوژی سرطان‌های شایع زنان و روند تغییرات بروز آن در ایران طی سال های 82 تا 88

حمید صالحی نیا

زمینه و هدف: سرطان یکی از شایع ترین علل مرگ و میر در جهان می باشد و میزان بروز و شیوع آن در حال افزایش است. باتوجه به این که بررسی جامعی بر روی سرطان های شایع در زنان ایرانی صورت نگرفته، این مطالعه با هدف تعیین روند بروز 10 سرطان شایع در بین زنان ایرانی از سال 1382 تا 1388 انجام گرفته است.

مواد و روش ها: مطالعه حاضر به صورت مقطعی و با استفاده از تحلیل داده های موجود صورت گرفته و از داده های منتشر شده سیستم ثبت کشوری موارد سرطان استفاده گردیده است. در این مطالعه کلیه موارد ثبت شده کشوری سرطان در زنان طی سال های 82 تا 88 در کل کشور مورد بررسی قرار گرفت. میزا ن موارد سنی گزارش شده بروز سرطان با روش استاندارد سازی مستقیم و با استفاده از جمعیت استاندارد جهان محاسبه شده است. آزمون روند خطی کوکران-آرمیتاژ نیز جهت بررسی تغییرات روند میزان بروز و با استفاده از نرم افزار Winpepi انجام شد.

یافته ها: یافته ها نشان می دهد که نسبت کل سرطان ها در زنان در مقایسه با کل جمعیت در حال افزایش است. سرطان های پستان، پوست، کولورکتال، معده، مری، تیروئید، لوکومیا، تخمدان، مغز و رحم به ترتیب شایع ترین سرطان ها در بین زنان ایرانی بوده اند. در طول سال های مورد بررسی روند افزایشی این سرطان ها به طور قابل توجهی نمایان است.

نتیجه گیری: براساس یافته های این مطالعه، میزان بروز انواع سرطان ها در زنان دارای سیر صعودی است. به کارگیری برنامه های غربال گری در کاهش روند این بیماری ها می تواند مفید باشد.

اثرات محافظتی ایمیدین بر اختلالات اسپرماتوژنز ناشی ازاسترس اکسیداتیو در موش‌های سوری درمان شده با سیکلوفسفامید

عباس احمدی

زمینه و هدف: یکی از عوارض جانبی داروهای شیمی درمانی، استرس اکسیداتیو است که می تواند موجب آسیب بر اسپرماتوزوئیدها وکاهش توان باروری شود. عوامل آنتی اکسیدانتی موجود در ایمیدین، همانند لیکوفنس جی-اس و کمپلکس بیومارین نقش بسیار مهمی در جلوگیری از اثرات مستقیم و غیرمستقیم رادیکال های آزاد ایفا می کنند. از این رو، در این مطالعه اثرات مهاری ایمیدین بر آسیب های ناشی از سیکلوفسفامید بررسی شد.

مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی از 60 قطعه موش سوری نر بالغ در 6 گروه استفاده شد که گروه کنترل سرم فیزیولوژی، گروه دوم سیکلوفسفامید با دوز روزانه 12 میلی گرم بر کیلوگرم، گروه سوم ایمیدین با دوز روزانه 111 میلی گرم بر کیلوگرم، گروه چهارم دو نوبت ایمیدین در دو دوز، گروه پنجم سیکلوفسفامید و ایمیدین تک دوز و گروه آخر سیکلوفسفامید و ایمیدین را در دو دوز دریافت کردند. پس از 35 روز، نمونه برداری انجام شد و مطالعات مورد نظر روی کیفیت اسپرم صورت گرفت.

یافته ها: داده های به دست آمده حاصل از آنالیز اسپرم دم اپیدیدیم نشان داد که تجویز سیکلوفسفامید باعث کاهش چشمگیر تعداد، تحرک و قابلیت زیست پذیری اسپرم می شود. این در حالی است که اسپرم های غیرطبیعی در مقایسه با گروه کنترل افزایش یافت. این تغییرات با افزایش قابل توجه آسیب DNA و اختلال درکروماتین اسپرم دم اپیدیدیم همراه بود که از طریق رنگ آمیزی آکریدین اورنج و آنیلین بلوقابل شناسایی بود. نکته مهم این است که ایمیدین باعث بهبود بسیار زیاد پارامترهای ذکر شده گردید.

نتیجه گیری: نتایج حاکی از آن است که ایمیدین به عنوان یک آنتی اکسیدانت می تواند عوارض جانبی سیکلوفسفامید در دستگاه تولید مثل موش های نر سوری را کاهش دهد.

مقایسه نتایج دو برش 2/3 و 65/2 میلیمتری در فیکوامولسیفیکاسیون

احمد سروریان

زمینه و هدف: «فیکوامولسیفیکاسیون» روش مدرن جراحی کاتاراکت است که این جراحی را از یک عمل با برش بزرگ به عملی با برش کوچک ارتقاء داده و موجب ترمیم سریع تر زخم و بازگشت بینایی می شود. بنابر این هدف از انجام این مطالعه مقایسه کارآیی و عوارض دو برش 2/3 میلی متری و 65/2 میلی متری در فیکوامولسیفیکاسیون می باشد.

مواد و روش ها: در این کارآزمایی بالینی که در بیمارستان امیر کبیر اراک صورت گرفت، 78 بیمار با کاتاراکت وابسته به سن به صورت تصادفی به دو گروه تقسیم شدند. نیمی از آنها تحت برش 2/3 میلی متری(گروه اول) و بقیه تحت برش 65/2 میلی متری (گروه دوم) قرار گرفتند. به رغم استفاده از استرومال هیدراتاسیون و در صورت باقی ماندن نشت، بالافاصله بعد از عمل، یک سوچور در بیماران تعبیه می گردید. روز بعد از عمل، بیماران از لحاظ پرولاپس عنبیه بررسی می شدند و در صورت وجود آن، یک عدد سوچور تعبیه می شد.

یافته ها: نشت مایع زلالیه از اتاق قدامی در گروه های اول و دوم به ترتیب 7/7 درصد و 6/2 درصد بود. دو گروه اول و دوم به ترتیب به 1/5 درصد و 2/3 درصد استرومال هیدراتاسیون نیاز داشتند که در حقیقت نیاز به سوچور در دو گروه اول و دوم به ترتیب 6/2 درصد و 0 درصد بود. در هیچ یک از دو گروه پرولاپس عنبیه رخ نداد.

نتیجه گیری: اختلاف آماری معنی داری از نظر نشت زخم و نیاز به سوچور و میزان پرولاپس عنبیه وجود نداشت(05/0p>). هم چنین در نوکلئوس های با سختی متوسط و پایین، برش کوچک تر و در نتیجه پایدارتر (یعنی 65/2 میلی متری) ارجح بود.

تغییرات آنزیم‌های دفاع آنتی اکسیدان در بیماران مبتلا به گلوکوم اولیه زاویه بسته در قیاس با افراد سالم

آرزو میرآفتابی

زمینه و هدف: استرس اکسیداتیوووضعیت آ نتی اکسیدانی سرمی ممکن است در شکل گیری و آسیب زایی بیماری گلوکوم موثر باشد .تغییر پروفایل اکسیدان/ آنتی اکسیدان سرمی در پاتولوژی های چشمی گزارش شده است. این مطالعه جهت ارزیابی مقایسه ای تغییرات فعالیت آنزیم های دفاع آنتی اکسیدان در بیماران مبتلا به گلوکوم اولیه زاویه بسته و افراد سالم صورت پذیرفت.

مواد و روش ها: این مطالعه از نوع مورد- شاهدی و مشتمل بر 66 بیمار مبتلا به گلوکوم اولیه زاویه بسته و80 فرد گروه کنترل بود.نمونه خون محیطی از بیماران گرفته شد. آنزیم سوپر اکسید دیسموتاز (SOD)، به واسطه مهار میزان تشکیل آدرنوکروم مورد سنجش قرار گرفت. کاتالاز (CAT) از طریق کاهش جذب H₂O₂ ارزیابی شد. گلوتاتیون پراکسیداز(GPX) و گلوتاتیون ردوکتاز (GR) متعاقب اکسیداسیون یا احیاء NADP تعیین گردید. گلوتاتیون S - ترانسفراز (GST) به واسطه افزایش جذب کنژوگه شدن CDNB با گلوتاتیون اندازه گیری شد.

یافته ها: در زمینه فعالیت آنزیم های دفاع آنتی اکسیدان گلبول های قرمز خون، یک کاهش معنی دار در CAT(006/0p<)، SOD (020/0p<) و GPX (004/0p<) بیماران مبتلا به گلوکوم اولیه زاویه بسته در قیاس با افراد گروه کنترل مشاهده شد. فعالیت GR و GST بیماران مبتلا به گلوکوم در قیاس با افراد سالم از کاهش نسبی معنی داری برخوردار نبود.

نتیجه گیری:این مطالعه فرضیه نقش مهم استرس اکسیداتیو در بیماری گلوکوم را تایید می کند.گرچه گلوکوم زاویه بسته بیشتریک اساس اناتومیک دارد اما کاهش قابل ملاحظه فعالیت آنزیم های دفاع آنتی اکسیدان میتواند نقشی در ایجاد این نوع گلوکوم داشته باشد.

مقایسه اثربخشی فراشناخت درمانی و طرحواره درمانی بر کاهش علائم اضطراب و افسردگی دانشجویان پرستاری و مامایی

جمال عاشوری

زمینه و هدف: «فراشناخت درمانی» و «طرحواره درمانی» دو روش مهم درمان اختلال های روانی به ویژه درمان اضطراب و افسردگی هستند. این مطالعه با هدف مقایسه اثربخشی فراشناخت درمانی و طرحواره درمانی در کاهش علائم اضطراب و افسردگی دانشجویان پرستاری و مامایی انجام شد.

مواد و روش ها: این پژوهش یک مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پی گیری 2 ماهه بود. جامعه آماری این پژوهش کلیه دانشجویان دختر دانشکده پرستاری و مامایی مراجعه کننده به مرکز مشاوره دانشگاه آزاد اسلامی مشهد بود. در مجموع 60 دانشجوی مبتلا به اضطراب و افسردگی با روش نمونه گیری در دسترس، انتخاب و به طور تصادفی در سه گروه جایگزین شدند. گروه های آزمایش در 10 جلسه 70 دقیقه ای روش های فراشناخت درمانی و طرحواره درمانی را آموزش دیدند. همه گروه ها پرسش نامه های اضطراب کتل و افسردگی بک را تکمیل کردند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 19 و با روش کوواریانس چند متغیره (مانکووا) تحلیل شدند.

یافته ها: یافته ها نشان داد در مرحله پس آزمون، طرحواره درمانی برخلاف فراشناخت درمانی باعث کاهش معنی دار علائم اضطراب و افسردگی شده است. اما در مرحله پی گیری هر دو روش طرحواره درمانی و فراشناخت درمانی به طور معنی داری باعث کاهش اضطراب و افسردگی شده اند و در مرحله پی گیری تفاوت معنی داری بین دو روش وجود نداشت(05/0>p).

نتیجه گیری: نتایج نشان داد گرچه تاثیر طرحواره درمانی زودتر از فراشناخت درمانی نمود می یابد، اما در بلندمدت تفاوت معنی داری میان این دو روش درمانی وجود ندارد. بنابراین مشاوران و درمان گران برای کاهش علائم اضطراب و افسردگی می توانند از فراشناخت درمانی و طرحواره درمانی استفاده کنند.

ارتباط پلی مورفیسم Arg105Trp ژن LEP و ناباروری زنان در جمعیت گیلان

حمیدرضا وزیری

زمینه و هدف: امروزه کاهش میزان زاد و ولد یکی از مهم ترین مشکلات اجتماعی جوامع در حال توسعه می باشد. «ناباروری» به عدم بارداری پس از یک سال مقاربت متوالی و منظم زوجین بدون استفاده از روش های پیش گیری اطلاق می شود. لپتین در تنظیم عملکرد طبیعی سیستم تولید مثل زنان شامل تولید شیر، ایجاد فولیکول ها، تولید استروئیدهای تخمدانی، حفظ عملکرد و مورفولوژی غدد شیری، رشد و بقای فولیکول ها و اووسیت ها، بلوغ اندومتر رحم و تنظیم چرخه قاعدگی نقش به سزایی دارد. پلی مورفیسم تک نوکلئوتیدی T>C در اگزون شماره 3 منجر به جانشینی Arg>Trp در کدون 105 می گردد (R105W). در این پژوهش مورد- شاهدی به بررسی ارتباط این پلی مورفیسم و ناباروری زنان در جمعیت گیلان پرداخته شد.

مواد و روش ها: نمونه های خون از 86 زن مبتلا به ناباروری و 60 فرد سالم جمع آوری شد و با استفاده از پرایمرهای اختصاصی طراحی شده تحت AS-PCR قرار گرفت. هم چنین به منظور بررسی ارتباط بین فراوانی ژنوتیپی و اللی در دو گروه بیمار و کنترل از آزمون کای مربع استفاده گردید.

یافته ها: بررسی های مربوط به دو گروه بیمار و کنترل نشان داد با توجه به مقدار 21/0p= و هم چنین 2/0p= آللی، ارتباطی بین پلی مورفیسم کدون 105 ژن لپتین (Arg105Trp) و ناباروری زنان در جمعیت مورد مطالعه وجود ندارد.

نتیجه گیری: یافته ها حاکی از عدم ارتباط معنی دار بین پلی مورفیسم Arg105Trp و ناباروری زنان بود (21/0p=). با این وجود، تایید نتایج به دست آمده مستلزم بررسی های بیشتری است.

مقایسه میزان فعالیت الکترومیوگرافی عضلات منتخب درگیر در استراتژی مچ پا در ورزشکاران دختر، هنگام ایستادن یک پا روی تاب تعادل و تخته تعادل

ریحانه منصوری

زمینه و هدف: به نظر می رسد استفاده از تاب تعادل به عنوان وسیله ای که به تازگی در ایران ساخته شده است، در برنامه های تمرینی پیش گیری از آسیب های ورزشی و بازتوانی مفید باشد. هدف از پژوهش حاضر مقایسه میزان فعالیت الکترومیوگرافی عضلات درگیر در استراتژی مچ پا در تاب تعادل با تخته تعادل است.

مواد و روش ها: تحقیق حاضر کاربردی و از نوع علی- مقایسه ای است. 15 دانشجوی دختر بین 20 تا 22 سال به صورت هدفمند و با داشتن معیارهای ورود، انتخاب شدند. فعالیت الکترومیوگرافی عضلات درشت نی قدامی، دوقلو، راست رانی و همسترینگ آنان، هنگام ایستادن یک پا روی دو وسیله سنجیده شد. اختلاف میانگین فعالیت عضلات در دو وسیله با استفاده از روش تحلیل واریانس چند متغیره انجام شد.

یافته ها: نتایج ، تفاوت معنی داری را در میزان فعالیت الکترومیوگرافی عضلات روی دو وسیله(001/0=p) نشان داد. هم چنین نتایج اثرات درون گروهی نشان داد که فعالیت عضلات درشت نی قدامی، راست رانی و همسترینگ روی تاب تعادل به طور معنی داری نسبت به زمانی که فرد روی تخته تعادل ایستاده بیشتر است(P<0.05). برای عضله دوقلو با وجود بالاتر بودن میزان فعالیت در تاب تعادل این اختلاف از نظر آماری معنی دار نبود(P<0.05).

نتیجه گیری: به نظر می رسد ایستادن روی تاب تعادل باعث ایجاد فعالیت عضلانی بیشتر در عضلات درگیر در مفاصل مچ پا و ران (مثل درشت نی قدامی، راست رانی و همسترینگ) می شود. بنابراین پیشنهاد می شود از این وسیله در برنامه های تمرین تعادلی استفاده شود.

همسانه سازی ژن فیوژن پروتئین ویروس بیماری نیوکاسل در شاتل وکتور بکمیدی مشتق از باکیولوویروس به منظور بیان در لاین سلولی حشره

محمد رضا شفاعتی

زمینه و هدف: ویروس بیماری نیوکاسل (New Castle disease Virus) از مهم ترین عوامل بیماری زا در طیور است و واکسیناسیون هم چنان به عنوان راهکاری مؤثر برای کنترل این بیماری مطرح است. فیوژن پروتئین (F) قرار گرفته روی سطح ویروس بیماری نیوکاسل، در بیماری زایی این ویروس نقش اساسی دارد و می تواند به تنهایی باعث القاء ایمنی محافظتی گردد. با این پیش زمینه، هدف ما، تولید یک سازه نوترکیب (کد کننده پروتئین F) از شاتل وکتور بکمیدی مشتق از باکیولوویروس به منظور بیان آن در لاین سلولی حشره بود.

مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، ابتدا ژن کامل F از سویه غیر بیماری زای لاسوتا ویروس بیماری نیوکاسل، به منظور تولید رشته DNA مکمل (cDNA)، با تکنیک RT-PCR فراوان سازی گردید. محصول تکثیر، در وکتور کلونینگ A/T و سپس در پلاسمید دهنده pFastBac Dual همسانه سازی گردید. بعد از تأیید فرآیند کلونینگ با دو روش PCR و آنالیز هضم آنزیمی، صحت توالی با روش تعیین توالی تأیید شد. در نهایت بکمید نوترکیب واجد ژن F متعاقباً در سویه باکتریایی Bac10DH تولید و سازه فوق با یک پنل اختصاصی PCR با استفاده از پرایمرهای اختصاصی ژن F و پرایمرهای عمومی 13M مورد تأیید قرار گرفت.

یافته ها: تحلیل تست های تأییدی نشان داد که سازه نوترکیب بکمیدی- بیان کننده ژن پروتئین F با توالی و چارچوب صحیح- با موفقیت ساخته شده است.

نتیجه گیری: محصول این سازه نوترکیب واجد ژن F علاوه بر کاربرد مستقل در القاء ایمنی محافظتی می تواند به همراه محصول دیگر باکیولوویروس های نوترکیب- بیان کننده ژن های HN و NP برای تولید ذره شبه ویروسی (virus-Like particle,VLP) ویروس فوق در لاین سلولی حشره- مورد استفاده قرار گیرد.