مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

تأثیر 12 هفته تمرین قدرتی بر قدرت عضلانی، درصد چربی، آیریزین و BDNF زنان میان‌سال غیرفعال

مسعود رحمتی

مقدمه: با توجه به سنتز و ترشح آیریزین و BDNF از بافت عضلانی در جریان تمرینات ورزشی و ارتباط احتمالی این فاکتورها با بهبود قدرت و عملکرد عضلانی، هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر 12 هفته تمرین قدرتی بر قدرت عضلانی، درصد چربی، آیریزین و BDNF در زنان میان سال غیرفعال بود.
روش کار: در مطالعه نیمه تجربی، 20 نفر از زنان میان سال غیرفعال (میانگیـن سـنی 5/91 ± 37/70 سال، وزن 5/82 ± 79/80 کیلوگـرم) انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه تمرین قدرتی (10 نفر) و شاهد (10 نفر) قرار گرفتند. گروه تمرینی 12 هفته تمرین قدرتی را به صورت 3 جلسه در هفته با شدت 65 تا 80 درصد قدرت بیشینه اجرا کردند. سپس نمونه های خونی برای اندازه گیری آیریزین، BDNF به روش الایزا گرفته شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش آماری t مستقل و آزمون همبستگی Pearson استفاده گردید. سطح معنی داری (0/05 P ≤)، در نظر گرفته شد.
یافته ها: تمرین قدرتی، باعث افزایش معنی دار غلظت سرمی آیریزین (0/035 = P)، غلظت سرمی BDNF (0/058 = P) و همچنین کاهش معنی دار درصد چربی (0/058 = P) زنان میان سال شد. همچنین بین قدرت پایین‎تنه و سطوح سرمی آیریزین ارتباط مثبت و معنی داری وجود دارد (0/040 = P). بر اساس نتایج آزمون همبستگی Pearson بین متغیر BDNF و قدرت بالاتنه نیز ارتباط مثبت و معنی دار وجود داشت (038/0 = P).
نتیجه گیری: بر اساس نتایج حاصل از پژوهش حاضر به نظر می رسد، افزایش ترشح سطوح سرمی هورمون آیریزین و BDNF با افزایش قدرت عضلانی متعاقب تمرینات قدرتی در افراد میان سال مرتبط بود.

اثربخشی درمان مبتنی پذیرش و تعهد بر سبک زندگی ارتقاء سلامت و پریشانی هیجانی زنان تحت درمان ناباروری با روش لقاح آزمایشگاهی

نرگس باباخانی

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان مبتنی پذیرش و تعهد بر سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت و پریشانی هیجانی زنان تحت درمان ناباروری با روش (In vitro fertilization) IVF اجرا شد.

روش کار: روش این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون با گروه گواه و مرحله پیگیری بود. جامعه آماری پژوهش شامل زنان تحت درمان ناباروری با روش IVF مراجعه کننده به مرکز ناباروری بیمارستان امام خمینی شهر تهران در شش ماهه اول سال 1402 بود. در این پژوهش تعداد 27 زن تحت درمان ناباروری با روش IVF با روش نمونه گیری داوطلبانه انتخاب و با شیوه تصادفی در گروه های آزمایش و گواه جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت درمان مبتنی پذیرش و تعهد (10 جلسه) طی 2/5 ماه قرار گرفت. پرسشنامه سبک زندگی ارتقا دهنده سلامت (HPLP) و پرسشنامه پریشانی هیجانی (لاویبوند و لاویبوند، 1995) به عنوان ابزار پژوهش مورد استفاده قرار گرفت. داده ها به روش تحلیل واریانس آمیخته و آزمون تعقیبی Bonferroni تحلیل شد.

یافته ها: نشان داد درمان مبتنی پذیرش و تعهد بر میزان سبک زندگی ارتقاء سلامت (0/0001 > P؛ 0/56 = Eta، 19/74 = F) و بر ابعاد پریشنانی هیجانی مانند افسردگی (0/0001 > P؛ 0/58 = Eta؛ 34/58 = F)، اضطراب (0/0001 > P؛ 0/59 = Eta؛ 69/35 = F) و استرس (0/0001 > P؛ 61/0 = Eta؛ 40/12 = F) زنان تحت درمان ناباروری با روش IVF تأثیر معنادار و توانسته منجر به افزایش سبک زندگی سلامت، کاهش افسردگی، اضطراب و استرس این افراد شود.

نتیجه گیری: درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد با بهره بردن از شش فرایند پذیرش روانی، گسلش شناختی، خود تحت عنوان زمینه، تعامل با زمان حال، ارزش های مشخص شده و رفتار متعهدانه، قادر است به عنوان درمانی موثر در جهت کاهش پریشانی هیجانی زنان تحت درمان ناباروری با روش IVF مورد استفاده قرار گیرد.

بررسی سرسختی شغلی و عوامل مرتبط با آن در تکنسین‌های فوریت پزشکی شهر قم

لیلا قنبری افرا

مقدمه: تکنسین های فوریت پزشکی، به عنوان خط مقدم تیم درمان در مواجهه مداوم با موقعیت های تنش زا و بحرانی هستند و سرسختی شغلی می تواند توانایی و مقاومت آن ها در تحمل موقعیت های مشکل و سخت و فشارهای جسمی و روانی، افزایش دهد؛ لذا مطالعه حاضر با هدف بررسی میزان سرسختی شغلی در تکنسین های فوریت پزشکی و عوامل مرتبط با آن انجام شد.
روش کار: مطالعه حاضر به روش توصیفی- مقطعی بر روی 216 نفر از تکنسین های فوریت های پزشکی در دانشگاه علوم پزشکی قم در سال 1403 انجام شده است. نمونه گیری به روش طبقه ای تصادفی انجام شد. برای تکمیل داده ها از چک لیست اطلاعات دموگرافیک و شغلی و مقیاس سرسختی استفاده شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمون های ANOVA، Independent sample T-test و رگرسیون خطی انجام شد. سطح معنی داری کمتر از 0/05 در نظر گرفته شد.
یافته ها: متوسط سن شرکت کنندگان 6/34 ± 32/26 سال بود و بیش از دو سوم افراد شرکت کننده دارای تحصیلات کارشناسی و دارای شیفت در گردش بودند. متوسط نمره سرسختی شغلی 5/30 ± 44/67 بدست آمد. بر اساس نتایج حاصل از رگرسیون چند متغیره، متغیرهای وضعیت تحصیلات و تعداد کافی نیرو، 42 درصد از تغییرات واریانس سرسختی شغلی تکنسین های فوریت پزشکی را تبیین می کند.
نتیجه گیری: مطالعه حاضر نشان داد که تکنسین های فوریت پزشکی از میزان سرسختی متوسط رو به بالا برخوردار هستند. همچنین کفایت نیرو و میزان تحصیلات بالاتر می تواند نمره سرسختی آن ها را افزایش دهد.

مقایسه اثر تمرین قدرتی و استقامتی بر آیریزین، مقاومت انسولینی و ترکیب بدن دانشجویان مرد چاق

محمدعلی قرائت

مقدمه: روش های مختلف تمرین، افزون بر بهبود عملکردی دارای اثرات متابولیکی بر ارگان های بدن هستند. هدف این پژوهش، مقایسه اثر تمرین استقامتی و قدرتی بر شاخص های آنتروپومتریک، تغییرات متابولیسم گلوکوز و چربی و آیریزین سرمی دانشجویان جوان پسر بود.
روش کار: 36 دانشجوی چاق (سن: 2/43 ± 21/19 سال؛ وزن: 6/20 ± 88/59 کیلوگرم؛ قد: 12/96 ± 175/41 سانتی متر؛ شاخص توده بدنی: 30/45؛ درصد چربی: 25/73) در گروه شاهد، تمرین استقامتی و قدرتی بطور تصادفی قرار گرفتند. گروه قدرتی 8 هفته 3 جلسه 4 سِت، 10 تکرار (از 50 تا 70 درصد قدرت بیشینه)، گروه استقامتی 8 هفته 3 جلسه به مدت 30 دقیقه تمرین هوازی (ضربان قلب 60 تا 80 درصد ضربان بیشینه) به تمرین پرداختند. میزان آیریزین، گلوکوز، انسولین، مقاومت انسولینی، درصد چربی، شاخص توده بدن، وزن، دور کمر و دور باسن اندازه گیری شد. داده ها با تحلیل واریانس یک سویه و آزمون Tukey در سطح 0/05 تحلیل گردید.
یافته ها: وزن (0/03 = P)، درصد چربی (0/04 = P) و شاخص توده بدنی (0/04 = P) در پس آزمون گروه تمرین استقامتی نسبت به شاهد، کاهش معنی داری داشت. میزان آیریزین در پس آزمون در گروه شاهد تفاوت معنی دار با تمرین استقامتی و قدرتی (0/01 = P و 0/02 = P) داشت. غلظت انسولین در پس آزمون گروه شاهد با گروه استقامتی و قدرتی تفاوت معنی دار داشت (0/006 = P و 0/01 = P). میزان مقاومت انسولینی در پس آزمون گروه استقامتی و قدرتی نسبت به گروه شاهد با تفاوت معنی دار داشت (0/01 = P و 0/01 = P).
نتیجه گیری: 8 هفته تمرین هوازی تردمیل و تمرین قدرتی با وزنه می تواند سبب بهبود ترکیب بدن همراه با افزایش سطوح آیریزین شده، ضمن اینکه مقاومت انسولینی را در جوانان چاق کاهش دهد.

مقایسه تأثیر تمرین همزمان استقامتی- تداومی و استقامتی– تناوبی با تمرین استقامتی تناوبی به تنهایی بر ترکیب بدن، کورتیزول و سلامت روان دانش‌آموزان پسر 19-16 ساله دارای اضافه ‌وزن

علی حیدریان پور

مقدمه: اضافه وزن با افزایش ترشح کورتیزول و به همراه آن افزایش اضطراب و افسردگی همراه است. هدف از این مطالعه، مقایسه اثر شش هفته تمرین همزمان استقامتی-تداومی (MICT) و استقامتی- تناوبی (HIIT) با تمرین HIIT به تنهایی بر ترکیب بدن، سطوح پلاسمایی کورتیزول و سطح اضطراب و افسردگی در دانش آموزان پسر دارای اضافه وزن بود.
روش کار: در این مطالعه نیمه تجربی، 27 نفر از دانش آموزان دارای اضافه وزن، انتخاب شدند و به صورت تصادفی به 3 گروه 9 نفری، تمرین همزمان MICT+HIIT و تمرین HIIT و گروه شاهد تقسیم شدند. تمرین MICT (15 دقیقه در روز با شدت 65 - 60 درصد ضربان قلب بیشینه و با اضافه بار 5 دقیقه ای در هر دو هفته) تمرین HIIT (3 دقیقه دویدن با شدت 75-70 درصد ضربان قلب بیشینه، 3 دقیقه استراحت فعال با شدت 50 درصد ضربان قلب بیشینه،3 تکرار در دو هفته اول، 4 تکرار در دو هفته دوم و 5 تکرار در دو هفته آخر) بود.
یافته ها: هر دو نوع پروتکل تمرینی منجر به کاهش وزن، شاخص توده بدنی، کلسترول، لیپوپروتئین با چگالی پایین، کورتیزول، اضطراب و افسردگی و افزایش لیپوپروتئین با چگالی بالا شد (0/05 > P) و تفاوتی بین دو نوع تمرین وجود نداشت؛ تنها اکسیژن مصرفی اوج و تری گلیسیرید در گروه MICT+HIIT با تغییرات بهتری همراه بود.
نتیجه گیری: برای نوجوانان پسر دارای اضافه وزن با هدف کاهش وزن و بهبود سلامت روان، انجام تمرینات HIIT به تنهایی کفایت می کند و افزودن تمرینات MICT از نظر بالینی فواید بیشتری برای آنان به همراه نخواهد داشت.

فراوانی عوارض دارویی و اپیزودهای هیپوگلیسمی در بیماران دیابتی نوع 2 تحت درمان با داروهای نوین مراجعه‌کننده به بیمارستان امام خمینی ارومیه

ابراهیم محمدی

مقدمه: داروهای نوین ضد دیابت نوع 2 به منظور کنترل قند خون و کاهش خطر عوارض جانبی دیابت به کار می روند. مطالعه حاضر با هدف ارزیابی شیوع عوارض جانبی و وقایع هیپوگلیسمی مرتبط با داروهای نوین ضد دیابت نوع 2، شامل سیتاگلیپتین (مهارکننده DPP-4)، امپاگلیفلوزین (مهارکننده SGLT2) و لیراگلوتاید (آگونیست GLP-1)، در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 انجام شده است.
روش کار: این پژوهش مقطعی- تحلیلی در 157 بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 مراجعه کننده به کلینیک غدد بیمارستان امام خمینی ارومیه در تابستان 1403 انجام شد. کلیه بیماران واجد شرایط با استفاده از روش نمونه گیری در دسترس وارد مطالعه شدند. اطلاعات دموگرافیک و میزان بروز هیپوگلیسمی و عوارض جانبی گزارش شده توسط بیماران از طریق مصاحبه ساختاریافته جمع آوری شد. سپس بیماران به سه گروه درمانی بر اساس داروی مصرفی تقسیم شدند.
یافته ها: فراوانی آرترالژی و مشکلات رماتیسمی (26/31)، مشکلات درماتولوژیک (36/84 درصد) و واکنش های حساسیتی (21/06 درصد) از عوارض شایع در بیماران دریافت کننده سیتاگلیپتین بود. حالت تهوع (52/94 درصد) و درد شکم (17/65 درصد) از عوارض شایع بیماران دریافت کننده لیراگلوتاید بود. پلی دیپسی (28/72 درصد)، ضعف و بی حالی (26/6 درصد)، خشکی مخاطات (27/66 درصد)، سه عارضه شایع در بیماران دریافت کننده امپاگلیفلوزین بود. هیپوگلیسمی در بیماران دریافت کننده سیتاگلیپتین مرد و در محدوده سنی 51 تا 55 سال مشاهده شد.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه ی حاضر نشان داد، بروز هیپوگلیسمی در داروهای نوین در حداقل بوده و عوارض کوتاه مدت بیشتر شامل اختلالات گوارشی، واکنش های حساسیتی و درماتولوژیک می باشد.

بررسی اثر گیج نیدل بر میزان درد و اضطراب کودکان حین تزریق بی‌حسی انفیلتراسیون پالاتال: یک مطالعه کارآزمایی بالینی سه سوکور

حمید سرلک

مقدمه: با توجه به اینکه درد تزریق بی حسی در کودکان ضروری بوده و یکی از دردناک ترین بی حسی های موضعی بی حسی انفیلتراسیون پالاتال است، هدف از مطالعه حاضر، مقایسه اثر گیج سوزن بر درد و اضطراب حین تزریق بی حسی انفیلتراسیون پالاتال در کودکان 4 تا 8 سال بود.
روش کار: این مطالعه ی کارآزمایی بالینی سه سوکور متقاطع بر روی 60 کودک 4 تا 8 سال کاندید درمان پالپوتومی و SSC هر دو دندان مولر اول شیری ماگزیلا انجام شد. کودکان بر اساس توالی به کارگیری نیدل های گیج 27 و 30 طی 2 جلسه تحت درمان قرار گرفتند. سطح اضطراب کودکان حین اعمال بی حسی موضعی انفیلتراسیون پالاتال به کمک معیار ضربان قلب (Pulse rate) PR و سطح درد بیماران بوسیله معیارهای SEM و FPR (معیارهای عینی و ذهنی) اندازه گیری شد.
یافته ها: اضطراب حین تزریق بی حسی پالاتال با گیج 27 بالاتر از گیج 30 بود (0/001 > اثر درمان). از نظر معیارهای ذهنی و عینی درد تزریق در مخاط پالاتال با سوزن گیج 27 از گیج 30 بیشتر بود (0/001 > اثر درمان). بین تقدم و تأخر تزریق انفیلتراسیون پالاتال با گیج های مختلف طی جلسات درمانی تفاوت معنی داری وجود نداشت (0/05 < P) و با توجه به میزان 0/021 برای اثر دوره می توان گفت دوره دریافت دو گیج سوزن بر اختلاف میانگین ضربان قلب اثر داشت.
نتیجه گیری: درد تزریق در مخاط پالاتال با سوزن گیج 27 نسبت به گیج 30 بیشتر است و به طور کلی استفاده از سوزن گیج 30 در تزریق پالاتال کودکان 4 تا 8 سال ناراحتی کمتری نسبت به سوزن گیج 27 ایجاد می کند.

تأثیر کافئین سیترات وریدی در پیشگیری از آپنه در نوزادان خیلی نارس

زهرا جودی

مقدمه: یکی از شایع ترین مشکلات نوزادان، آپنه نارس است. با توجه به اهمیت پیشگیری از وقوع آپنه در نوزادان بسیار نارس، مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر پیشگیرانه کافئین بر کاهش فراوانی وقایع آپنه در نوزادان بسیار نارس طراحی و اجرا گردید.
روش کار: این کارآزمایی بالینی تصادفی سازی، دوسوکور و کنترل شده بر روی نوزادان نارس بستری در بخش مراقبت های ویژه نوزادان بیمارستان شهید مطهری ارومیه انجام شد. نوزادان به صورت تصادفی به دو گروه مداخله و شاهد تقسیم شدند. گروه مداخله به مدت 14 روز، کافئین را به صورت وریدی با دوز اولیه 20 میلی گرم بر کیلوگرم و دوز نگهدارنده 5 میلی گرم بر کیلوگرم دریافت کردند. در مقابل، گروه شاهد به مدت مشابه، حجم برابری نرمال سالین به صورت وریدی دریافت نمودند. وقایع آپنه، حملات سیانوز و برادی کاردی در یک چک لیست استاندارد توسط محققان ثبت گردید.
یافته ها: از مجموع 50 نوزاد در هر گروه، 2 درصد از نوزادان گروه کافئین و 4 درصد از نوزادان گروه شاهد به ترتیب به اکسیژن درمانی طولانی مدت نیاز پیدا کردند. همچنین، 6 درصد از نوزادان گروه کافئین و 4 درصد از نوزادان گروه شاهد دچار خونریزی داخل بطنی شدند. علاوه بر این، 4 درصد از نوزادان گروه کافئین و 2 درصد از نوزادان گروه شاهد به جراحی برای بستن مجرای شریانی باز نیاز داشتند و 14 درصد از نوزادان گروه کافئین و 18 درصد از نوزادان گروه شاهد دچار وقایع آپنه شدند. با این حال، تفاوت آماری معن داری بین دو گروه از نظر بروز آپنه مشاهده نشد (0/58 = P). در نهایت، 20 درصد از نوزادان گروه کافئین و 14 درصد از نوزادان گروه شاهد فوت نمودند.
نتیجه گیری: اگرچه یافته های مطالعه حاضر از لحاظ آماری معنی دار نبود، ولی نشان دهنده کاهش فراوانی وقایع آپنه در گروه نوزادان نارس دریافت کننده کافئین نسبت به گروه شاهد بود.

مطالعه ریخت‌سنجی و بافت‌شناسی کلیه زاده‌های مادران دیابتی تحت درمان با انسولین

طاهره فروتن

مقدمه: دیابت، اپیدمی عمده در قرن حاضر است که ابتلا به آن به سرعت در حال افزایش بوده و اثرات تراتوژنیک آن در فرزندان مادران مبتلا به دیابت، به طور معنی داری بالا است. از جمله این اثرات، ناهنجاری های مادرزادی کلیه و مجاری ادراری در فرزندان می باشد. در واقع افزایش قند خون در دوران بارداری، رشد کلیه ها را مختل کرده و منجر به ناهنجاری این اندام می شود. این پژوهش با هدف بررسی اثرات دارو درمانی انسولین بر ساختار کلیه های زاده های موش های دیابتی تحت درمان باداروی فوق انجام شد.
روش کار: در این مطالعه پس از بارداری، موش های اسپراگ داولی به سه گروه شاهد، دیابتی و دیابتی دریافت کننده انسولین تقسیم شدند. القای دیابت توسط تزریق داروی استرپتوزوتوسین صورت گرفت. زاده های موش های دیابتی پس از زایمان طبیعی، در روز دهم، قربانی شدند و کلیه چپ آنها جهت مطالعات مورفومتری و بافت شناسی مورد مطالعه قرار گرفتند.
یافته ها: وزن زاده های مادران مبتلا به دیابت نسبت به زاده های مادران سالم کاهش معنی داری را نشان داد (0/001 > P). وزن زاده های مادران مبتلا به دیابت دریافت کننده انسولین تغییر معنی داری نسبت به زاده های مادران مبتلا به دیابت نشان نداد. وزن کلیه زاده های مادران مبتلا به دیابت نبز نسبت به گروه شاهد، کاهش نشان داد اما دریافت انسولین توسط مادران مبتلا به دیابت سبب افزایش وزن کلیه زاده های آنها نسبت به زاده های مادران مبتلا به دیابت نشد. نتایج برش های بافتی رنگ آمیزی شده با هماتوکسیلین- ائوزین و تری کروماسون نیز نشان داد که درمان مادران مبتلا به دیابت توسط انسولین تأثیر بارزی در بهبود بافتی کلیه زاده های آنها نسبت به گروه شاهد نمی گردد.
نتیجه گیری: اگرچه استفاده از انسولین از راه های درمانی مهم در کنترل قندخون افراد مبتلا به دیابت می باشد اما نمی تواند به طور معنی داری منجر به بهبود شرایط جسمی و سلامت کلیه های زاده های مادران مبتلا به دیابت تحت درمان انسولین گردد.

شناسایی جهش بیماری‌زا c.286dupA در ژن TYR در یک فرد مبتلا به زالی پوستی- چشمی با استفاده از روش توالی‌یابی اگزوم

پرتو حکمت پو

مقدمه: آلبینیسم چشمی- پوستی، یک بیماری ارثی با الگوی مغلوب اتوزومی است. میزان بروز این بیماری در حدود 1 در هر 17 هزار تولد است. اغلب افراد مبتلا در ایران، حاصل ازدواج خویشاوندی می باشند. موی سفید، پوست روشن و کاهش رنگدانه های عنبیه از تظاهرات اصلی این بیماری است. همچنین در معرض نور خورشید بودن، استعداد ابتلا به سرطان پوست را در این افراد افزایش می دهد. هدف از مطالعه حاضر، بررسی علت ژنتیکی یک فرد مبتلا به زالی چشمی- پوستی از طریق روش توالی یابی کل اگزوم بود.
روش کار: از یک کودک مبتلا به آلبینیسم پوستی با الگوی توارث اتوزوم مغلوب، نمونه خون محیطی به مقدار 6 سی سی تهیه، DNA استخراج و توالی یابی کل اگزوم انجام شد. پس از آنالیز داده های توالی یابی اگزوم، جهش بیماری زا شناسایی شد. سپس جهت تأیید و تفکیک در فرد مبتلا و والدین او از روش توالی یابی سنگر استفاده شد.
یافته ها: فرد مبتلا جهش بیماری زا (NM_000372.5):c.286dupA p.(Met96AsnfsTer73) را در اگزون شماره 1 ژن TYR به صورت هموزیگوت نشان داد. با توجه به ژن جهش یافته نوع بیماری، آلبینیسم چشمی- پوستی IA تعیین شد. همچنین والدین فرد مبتلا برای جهش مذکور هتروزیگوت بودند.
نتیجه گیری: با استفاده از روش توالی یابی کل اگزوم با کارآیی بالا و سپس تائید جهش از طریق توالی یابی سنگر، جهش مسبب بیماری آلبینیسم چشمی- پوستی در فرد مبتلا شناسایی شد. با توجه به ازدواج خویشاوندی والدین، ناقل بودن و خطر تکرار 25 درصدی برای فرزندان آینده، از این یافته می توان برای اقدامات پیشگیرانه در آینده استفاده کرد.