مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

تحلیل رابطه‌ی کانونی سهم سازگاری ذهنی با سرطان، سواد سلامت و تهدید ادراک شده در پیش‎بینی تشخیص زودرس سرطان پستان بیماران تحت درمان بیمارستان شهدای تجریش در سال 1402

هانیه مظفری

مقدمه: پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطه ی کانونی سهم سازگاری ذهنی با سرطان، سواد سلامت و تهدید ادراک شده در پیش بینی تشخیص زودرس سرطان پستان انجام پذیرفت.
روش کار: این پژوهش توصیفی از نوع همبستگی بود. جامعه آماری مطالعه حاضر، شامل کلیه زنان مبتلا به سرطان پستان تحت درمان مرکز درمان سرطان بیمارستان شهدای تجریش در سال 1402 بود که با استفاده از نرم افزار G*Power، 310 نفر تعیین و به روش نمونه گیری در دسترس در پژوهش شرکت کردند و به پرسش نامه های سواد سلامت سرطان پستان Williams، Templin, and Hines، پرسش نامه تهدید ادراک شده Champion، سازگاری ذهنی با سرطان Watson و پرسش نامه تشخیص زودرس پاسخ دادند. داده ها نیز با آزمون همبستگی کانونی و رگرسیون چندگانه تحلیل شد.
یافته ها: نتایج نشان داد بین متغیرهای سهم سازگاری ذهنی، تهدید ادراک شده و سواد سلامت با مؤلفه های تشخیص زودرس سرطان(دانش، نگرش و اقدامات) رابطه معناداری وجود دارد (0/01 ≥ P). همچنین نتایج نشان داد سواد سلامت8/4 درصد؛ سازگاری ذهنی 3/4 درصد و تهدید ادراک شده 18/7 به تنهایی واریانس تشخیص زودرس سرطان پستان را پیش بینی می کنند که سهم تهدید ادراک شده، 38/9 درصد و از همه متغیرها بیشتر است.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه، می توان گفت افزایش سازگاری ذهنی، تهدید ادارک شده و سواد سلامت در تشخیص زودرس بیماری نقش دارند و اهمیت میزان تهدید ادراک شده نسبت به سازگاری ذهنی و سواد سلامت بیشتر است که باید مورد توجه قرار گیرد.

نقش میانجی استرس کرونا در ارتباط بین نشخوار فکری و پرخاشگری در بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون

زهره تیموری

مقدمه: استرس ناشی از کووید-19، بسیاری از افراد جوامع به خصوص افراد در معرض خطر را تحت تأثیر قرار داده بود. یکی از این گروه های در معرض خطر، افراد مبتلا به بیماری اعتیاد می باشند. هدف از انجام مطالعه حاضر، نقش میانجی استرس کرونا در ارتباط بین نشخوار فکری و پرخاشگری در بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون بود.
روش کار: در این مطالعه تحلیلی از نوع همبستگی، 136 نفر از بیماران تحت درمان نگهدارنده با متادون تمایل ورود به مطالعه را داشتند، با روش نمونه گیری در دسترس در دو مرکز ترک اعتیاد در ناحیه 1 و 2 مورد بررسی قرار گرفتند. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل پرسش نامه اضطراب بیماری کرونا، پرسش نامه نشخوار، پرسش نامه پرخاشگری باس و پری بود. پس از جمع آوری اطلاعات نمره اضطراب هر شرکت کننده از صفر تا 54 و نمره نشخوار فکری از صفر تا 88 و نمره پرخاشگری از 29 تا 145 اندازه گیری شد. و سپس داده ها با نرم افزار آماری لیزرل آنالیز گردید.
یافته ها: بر اساس نتایج بدست آمده، استرس کرونا در رابطه بین نشخوار فکری با پرخاشگری در افراد وابسته به مواد تحت درمان، نقش میانجی را داشته و نشخوار فکری بر روی پرخاشگری با میانجی گری استرس کرونا اثر غیر مستقیم دارد (0/01 > P).
نتیجه گیری: با توجه به شیوع بالای مشکلات روانی- اجتماعی مانند افسردگی، اضطراب، ترس، اعتیاد، فرسودگی شغلی، افکار خودکشی، خشونت، خانگی و استرس پس از سانحه در طول همه گیری کووید-19 در دوران پساکرونا، شاهد حجم بالایی از آسیب های روانی و اجتماعی در جهان هستیم و به همین دلیل لازم است دولت ها از قبل گروه های آسیب پذیر را از نظر روان شناختی غربالگری کنند.

ارتباط پلی‌مورفیسم ژن آنتاگونیست گیرنده اینتر لوکین- 1 (2234663rs) و ابتلا به دیابت نوع 2 در شهرستان گناباد

میلاد خراسانی

مقدمه: دیابت نوع 2، یکی از بیماری های غیرواگیر است که سالانه بار مالی بسیاری را بر سیستم بهداشت درمان تحمیل می کند. مطالعات متعددی، نقش عوامل التهابی را در ایجاد و پیشرفت این بیماری نشان داده است. هدف از مطالعه حاضر، مقایسه پلی مورفیسم ژن آنتاگونیست گیرنده اینترلوکین-1 در مبتلایان به دیابت نوع 2 و گروه شاهد بود.
روش کار: بعد از تأیید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی گناباد، از 100 نفر از افراد مراجعه کننده به بیمارستان علامه بهلول گنابادی که در دو گروه مورد (مبتلا به دیابت نوع دو) و شاهد (سالم) تقسیم شدند، نمونه خون کامل دریافت گردید. استخراج DNA با استفاده از روش Salting out انجام شد. جهت بررسی پلی مورفیسم، با استفاده از پرایمرهای اختصاصی قطعه مورد نظر ابتدا به روش PCR تکثیر شده و در نهایت با استفاده از الکتروفورز آلل ها شناسایی گردید. داده ها با استفاده از آزمون Chi-Square در سطح معنی داری کمتر از
5 درصد مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: نتایج بررسی پلی مورفیسم نشان دهنده تفاوت معنی دار گروه مورد در ژنوتایپ 1/2 (0/001 = P) و 2/2 (0/004 = P) با افراد سالم بود. به طوری که ژنوتایپ 1/2 باعث افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع دو تا 15 برابر می شد.
نتیجه گیری: در جامعه مورد مطالعه، پلی مورفیسم ژن آنتاگونیست گیرنده اینترلوکین-1 به صورت معنی داری در ابتلا به دیابت نوع دو نقش داشته و خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهد به نحوی که افراد دارای آلل 2 احتمال ابتلا به دیابت نوع دو بیشتری دارند.

ارزیابی خواص ضد سرطانی هارمین و میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم (50 هرتز ) بر سلول‌های سرطان رده‌ی تخمدان (A2780)

جواد بهارآرا

مقدمه: هارمین، یک آلکالوئید از دسته کربولین از خانواده اسپند و گیاهی است که در طب سنتی کاربرد فراوانی دارد. مطالعات متعددی بر اثرات ضد سرطانی آن تأکید می کند. از آن جایی که فرایندهای بیولوژیکی تحت تأثیر میدان های الکترومغناطیسی می باشند، در مطالعه حاضر اثرات ضد سرطانی هارمین و میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم بر بیان ژن های COX2، A VEGF و MMP-2 در رده سلولی A2780 بررسی شد.
روش کار: در این پژوهش تجربی- آزمایشگاهی، رده سلولی سرطان تخمدان در 4 گروه شاهد، هارمین با غلظت های (6، 12، 24، 48، 96، 192 میکرومولار)، میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم و شدت 50 گوس و هارمین با غلظت 48 میکرو مولار و میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم و شدت 50 گاوس به صورت تصادفی تقسیم شدند. سمیت آن ها با آزمون MTT، تغییرات ریخت شناسی هسته با رنگ آمیزی DAPI، اثرات آپوپتوزیس این ترکیبات با اندازه گیری نیتریک اکساید NO)) و تغییرات بیان ژن ها نیز به روش Real Time PCR بررسی گردید. داده های کمی با استفاده از آزمون آماری ANOVA در سطح 0/05 > P تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: مقایسه داده های کمی این پژوهش نشان داد که هارمین و میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم و شدت 50 گوس به صورت وابسته به غلظت باعث کاهش زیست پذیری در سلول های سرطان تخمدان شد و همچنین در تست نیتریک اکساید گروه شاهد با گروه های تیماربا غلظت 48 میکرومولار و هم افزایی با میدان الکترومغناطیسی با فرکانس 50 گوس کاهش معنی دار یافته است (0/05 > P)، بیان ژن های فوق در سلول های تحت تیمار کاهش معنی دار نشان داد و تیمار سلول های سرطان تخمدان با هارمین و کاربرد توأم آن باعث تغییرات ریخت شناسی هسته ازجمله تراکم کروماتین، تشکیل اجسام آپوپتوزی و چروکیدگی غشای سلول شد.
نتیجه گیری: کاربرد توأم هارمین و میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم، باعث القای آپوپتوزیس در سلول های سرطانی A2780 و سبب کاهش بیان ژن های COX2 وA VEGF و MMP-2 شد. در نتیجه کاربرد توأم هارمین با میدان الکترومغناطیسی با فرکانس کم به دلیل داشتن سمیت سلولی مؤثر در مهار تکثیر و القا آپوپتوز می تواند کاندیدای مناسبی جهت مطالعات کلینیکی باشد.

اثربخشی مداخله معنادرمانی گروهی بر کیفیت زندگی، تنظیم هیجان و امید به زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان

زهرا قنبری زرندی

مقدمه: بیماری سرطان پستان موجب بروز مشکلات روان شناختی و کاهش سلامت روان در افراد می شود، برای رفع این مشکلات به مداخلات درمانی نیاز است. این پژوهش با هدف تعیین اثربخشی مداخله معنادرمانی گروهی بر کیفیت زندگی، تنظیم هیجان و امید به زندگی زنان مبتلا به سرطان پستان انجام شد.
روش کار: روش پژوهش، نیمه تجربی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با گروه شاهد بود. جامعه آماری شامل کلیه زنان مبتلا به سرطان پستان مراجعه کننده به بیمارستان افضلی پور کرمان در سال 1402 بود. از بین آن ها تعداد 30 نفر با رضایت کتبی آگاهانه به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی و با روش قرعه کشی در دو گروه آزمایش و شاهد (15 نفر در گروه آزمایش و 15 نفر در گروه شاهد) جایگزین شدند. افراد حاضر در گروه آزمایش مداخله معنادرمانی گروهی (10 جلسه) و هر هفته دو جلسه و به مدت 90 دقیقه دریافت نمودند .پرسشنامه های مورد استفاده در این پژوهش شامل پرسشنامه های کیفیت زندگی، تنظیم هیجان و امید به زندگی بود که در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون اجرا شدند. داده های پژوهش با روش تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شد.
یافته ها: نتایج نشان داد قبل از مداخله تفاوت معنی داری بین میانگین نمرات کیفیت زندگی، تنظیم هیجان و امید به زندگی گروه مداخله و شاهد وجود ندارد، ولی بین میانگین این نمرات در گروه مداخله و شاهد بعد از مداخله تفاوت معنی دار آماری وجود داشت. میانگین و انحراف معیار کیفیت زندگی در پس آزمون 29/75 ± 6/91، تنظیم هیجان 98/28 ± 10/25 و امید به زندگی 39/51 ± 6/49 به دست آمد (0/001 P <).
نتیجه گیری: با توجه به نتایج این پژوهش معنادرمانی گروهی موجب افزایش کیفیت زندگی، تنظیم هیجان و امید به زندگی در زنان مبتلا به سرطان شده بود. از آن جایی که وضعیت روانی مطلوب بیماری در بهبودی آن ها تأثیر دارد، بنابراین استفاده از این روش به عنوان یک استراتژی اثربخش برای کاهش مشکلات روان شناختی بیماران توصیه می شود.

مدل‌یابی معادلات ساختاری برون‌گرایی و اختلال سلوک با بزهکاری با نقش میانجی هوش اخلاقی در نوجوانان کانون اصلاح و تربیت

علیرضا منظری توکلی

مقدمه: بزهکاری یک چالش جدی برای نوجوانان است و تأثیرات منفی اجتماعی قابل توجهی می گذارد. هدف اصلی این پژوهش، مدل یابی معادلات ساختاری برونگرایی و اختلال سلوک با بزهکاری: نقش میانجی هوش اخلاقی در نوجوانان کانون اصلاح و تربیت شهر کرمان بود.
روش کار: این پژوهش توصیفی- همبستگی و از نوع مدل معادلات ساختاری بود. جامعه آماری این پژوهش را کلیه نوجوانان کانون اصلاح و تربیت شهر کرمان به تعداد 80 نفر تشکیل دادند که با استفاده از جدول مورگان نمونه 66 نفره به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفتند. برای جمع آوری اطلاعات از پرسش نامه های تیپ شخصیتی هانس آیزنک (1963)، پرسش نامه اختلال سلوک گودمن (1997)، پرسش نامه بزهکاری نوجوانان آیتی (1393) و پرسش نامه هوش اخلاقی لینک و کیل (2005) استفاده شد. برای تجزیه تحلیل داده ها از ضریب همبستگی Pearson، رگرسیون و مدل سازی معادلات ساختاری مورد استفاده قرار گرفت.
یافته ها: نتایج این تحقیق نشان داد که بین برونگرایی با بزهکاری نوجوانان رابطه ی مستقیم و مثبت معنی داری وجود دارد (0/564 = r، 0/001 = P). بین اختلال سلوک با بزهکاری نوجوانان، رابطه مستقیم و مثبت معنی داری وجود دارد (0/541 = r، 0/001 = P). بین برونگرایی با هوش اخلاقی نوجوانان، رابطه مستقیم و مثبت معنی داری وجود دارد (0/473 = r، 0/001 = P). بین اختلال سلوک با هوش اخلاقی نوجوانان، رابطه مستقیم و منفی معنی داری وجود دارد (0/863 - = r 0/001 = P). بین هوش اخلاقی و بزهکاری، رابطه مستقیم منفی وجود دارد (0/536- = r، 0/001 = P). بین برونگرایی با بزهکاری نوجوانان با نقش میانجی هوش اخلاقی، رابطه ای وجود نداشت. بین اختلال سلوک با بزهکاری نوجوانان با نقش میانجی هوش اخلاقی رابطه ای وجود نداشت.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل، می توان اذعان داشت که هوش اخلاقی به عنوان مؤلفه ای اثرگذار بر بزهکاری متأثر از برونگرایی و اختلال سلوک در نوجونان می باشد. بنابراین برنامه های تربیتی و آموزشی برای تقویت هوش اخلاقی در مدارس و خانواده ها اجرا شود، چون این برنامه ها می توانند مهارت های اخلاقی و قدرت تصمیم گیری اخلاقی را در نوجوانان تقویت کنند و به کاهش اختلال سلوک و در نتیجه بزهکاری کمک نمایند.

تأثیر 12 هفته تمرین مقاومتی بر سطوح سرمی مایونکتین و FGF-21 در مردان میانسال غیرفعال

مسعود رحمتی

مقدمه: با توجه به سنتز و آزادسازی میوکین ها از بافت عضلانی در جریان اجرای تمرینات ورزشی و ارتباط میوکین ها با توسعه قدرت و افزایش حجم عضلانی، هدف از مطالعه حاضر، بررسی 12 هفته تمرین مقاومتی بر سطوح سرمی مایونکتین و FGF-21 مردان میانسال بود.
روش کار: در مطالعه ی نیمه تجربی، 40 نفر از مردان میانسال شهرستان اراک (میانگین سنی 6/02 ± 38/27 سال، وزن 11/23 ± 77/12 کیلوگرم، قد 7/22 ± 174/05 سانتی متر) انتخاب و به صورت تصادفی در دو گروه تمرین مقاومتی (20 نفر) و شاهد (20 نفر) قرار گرفتند. گروه تمرینی 12 هفته تمرینات مقاومتی را به‏ صورت 3 جلسه در هفته و با شدت 65 تا 80 درصد قدرت بیشینه اجرا کردند. 48 ساعت قبل و پس از مداخله از تمامی آزمودنی ها خونگیری انجام و سطوح سرمی مایونکتین و FGF-21 به روش الایزا اندازه گیری شد. پس از بررسی نرمال بودن داده ها، به ترتیب از آزمون t همبسته و t مستقل در سطح معنی‎داری کمتر از 05/0 برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد.
یافته ها: تمرین مقاومتی باعث افزایش معنی داری در سطح سرمی مایونکتین (0/001 = P)، سطح سرمی FGF-21 (0/001 = P) و همچنین کاهش درصد چربی (0/417 = P) مردان میانسال شد.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج حاصل از این مطالعه به‎نظر می‎رسد، تمرین مقاومتی می‎تواند با ایجاد سازگاری مثبت توسط افزایش سطوح سرمی مایونکتین و FGF-21 در تنظیم توده عضلانی، فرایند هیپرتروفی، فرایند رگ زایی و بهبود متابولیسم بدن نقش داشته باشد.

بررسی عوامل مؤثر بر خودکارآمدی جنسی زنان باردار شهر اراک

معصومه داودآبادی فراهانی

مقدمه: خودکارآمدی جنسی، یک مفهوم کلیدی در رفتار، سلامت و عملکرد جنسی است که در طول زمان به دلیل رویدادهایی مانند بارداری و زایمان تغییر می کند. مطالعه حاضر بـا هدف بررسی عوامل مؤثر بر خودکارآمدی جنسی در زنان باردار شهر اراک انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی از نوع توصیفی- تحلیلی است که با مشارکت (234) زن باردار 18 تا 40 ساله علاقه مند به مشارکت در پژوهش با حداقل سواد خواندن و نوشتن که با همسران خود زندگی می کردند انجام شد. با استفاده از روش نمونه گیری خوشه ای، 10 مرکز جامع سلامت شهری انتخاب و با استفاده از چک لیست اطلاعات جمعیت شناختی و پرسشنامه خودکارآمدی جنسی، داده ها جمع آوری شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از آزمونMann-Whitney U ، Kruskal-Wallis و آزمون (LSD) انجام گردید.
یافته ها: میانگین نمره خودکارآمدی جنسی زنان باردار 6/45 ± 28/51 و در سطح بالا قرار داشت. آزمون Kruskal-Wallis نشان داد که خودکارآمدی جنسی زنان باردار با تحصیلات خودشان بی ارتباط است (0/2 = P) در حالیکه با تحصیلات همسرانشان ارتباط معنادار دارد (0/04 = P). آزمون (LSD) بین سطوح مختلف تحصیلات همسران با خودکارآمدی جنسی زنان باردار تفاوت معنی دار نشان داد. همچنین بین میانگین نمره خودکارآمدی جنسی با سایر متغیرها، ارتباط معنی داری مشاهده نشد.
نتیجه گیری: خودکارآمدی جنسی زنان باردار با تحصیلات همسرانشان ارتباط داشت. بنابراین پیشنهاد می شود که بستر مناسب برای افزایش دانش و آگاهی مردان فراهم شود.