مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

مروری بر نقش سیستم هموستاز و اهمیت جنبه‌های بالینی انعقاد خون در بیماری کووید-19

محمد صیادی

زمینه و هدف بیماری کووید-19 یک اختلال تنفسی محسوب شده که می تواند بسیاری از سیستم های بدن ازجمله سیستم هموستاز را تحت تأثیر قرار دهد؛ لذا در این مقاله مروری، براساس جدیدترین یافته ها به بررسی نقش سیستم انعقاد خون در عفونت کووید-19 می پردازیم.
مواد و روش ها جستجوی مقالات در مدلاین با استفاده از کلیدواژه های COVID-19، Respiratory infection و Coagulopathy در پایگاه های اطلاعاتی گوگل اسپرینگر، پاب مد، گوگل اسکالر، ساینس دایرکت، صورت گرفته است.
ملاحظات اخلاقی اصول اخلاقی در نگارش مقاله، طبق دستورالعمل کمیته اخلاق کشوری و آیین نامه COPE رعایت شده است.
یافته ها در دسامبر سال 2019 در شهر ووهان واقع در استان هوبئی چین، شیوع ناگهانی سندرم تنفسی حاد ناشی از گونه جدید کرونا ویروس برای اولین بار گزارش شد. سازمان بهداشت جهانی این ویروس را کووید-19 و کمیته بین المللی طبقه بندی ویروس ها (ICTV) آن را SARS-CoV-2 نامید. تغییرات بسیاری در پروفایل انعقادی بیماران کووید-19 گزارش شده است. این موارد شامل تغییرات در تعداد پلاکت و همچنین تغییر شاخص های انعقادی از قبیل FDP، D-Dimer، فیبرینوژن، PT و PTT می باشد. با افزایش شمار بیماران مبتلابه عفونت کووید-19 محققان با بررسی های متعدد به بروز ترومبوز و کوآگولوپاتی در بیماران مبتلا به کووید-19 پی بردند.
نتیجه گیری به علت افزایش بروز اختلالات انعقادی در بیماران کووید-19، لذا تجویز داروهای ضدانعقادی به عنوان یکی از بازوهای مهم درمان بیماران مبتلابه کووید-19 لازم می باشد و می تواند در بهبود پیش آگهی بیماران نقش مؤثری را ایفا کنند.

اثر 8 هفته فعالیت شدید تناوبی بر آدروپین و متابولیت‌های نیتریک اکسید مردان دچار اضافه وزن

صادق عباسیان

زمینه و هدف آدروپین، هورمون جدیدی است که در بهبود متابولیسم لیپیدی و اخیراً در محافظت عملکرد عروقی نقش مهمی ایفا می‏کند. هدف از تحقیق حاضر، تعیین تأثیر 8 هفته آزمایش تناوبی شدید بر آدروپین و متابولیت‏های نیتریک اکسید مردان دچار اضافه وزن بود.
مواد و روش ها مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی و با طرح پیش آزمون و پس آزمون بود. آزمودنی‎ های تحقیق را 32 مرد دچار اضافه وزن (میانگین سنی3/07±30/56 سال و میانگین شاخص توده بدنی 4/2±27/93) تشکیل می‎دادند. پس از انتخاب آزمودنی‏ها، آزمون حداکثر اکسیژن مصرفی بیشینه انجام شد و آزمودنی‏ها به صورت تصادفی به 2 گروه آزمایش تناوبی شدید (16 نفر) و کنترل (16 نفر) تقسیم شدند. گروه آزمایش تناوبی شدید، تمرینات تناوبی با شدت بالا را 8 هفته و 3 جلسه در هفته و هر جلسه 20 تکرار 30 ثانیه‏ای با 13 ثانیه استراحت بین هر تکرار انجام ‎دادند. سپس ارزیابی ترکیب بدن (با دستگاه تجزیه وتحلیل ترکیب بدن به روش مقاومت الکتریکی زیستی) و نمونه‎ گیری خونی برای ارزیابی آدروپین و متابولیت‎های نیتریک اکسید (با روش الیزا) قبل و بعد از 8 هفته آزمایش تمرینی انجام شد. تجزیه وتحلیل آماری با استفاده از آزمون تحلیل واریانس با اندازه‎های تکراری در سطح 0/05>P انجام شد.
ملاحظات اخلاقی مطالعه حاضر با دریافت مجوز و دریافت کد اخلاق از کمیته اخلاق در پژوهش با شماره IR.UT.REC.1395007 انجام و در همه مراحل تحقیق، اصول بیانیه هلسینکی و اخلاق در پژوهش رعایت شد.
یافته ها نتایج تحقیق حاضر بیانگر آن بود که بین آدروپین گروه آزمایش تناوبی شدید و گروه کنترل تفاوت معناداری وجود داشت
(0CI/26-1/ng/ml 5 و 95 درصد: 0/256±0/88). همچنین بین متابولیت‏های نیتریک اکسید (نیتریت و نیترات) گروه آزمایش تناوبی شدید و گروه کنترل تفاوت معناداری وجود داشت ( 0CI/85-14/μmol/L 15 و 95 درصد: 3/032±7/5). همچنین نتایج بیانگر وجود ارتباط مستقیم معنادار بین آدروپین سرمی و متابولیت‏های نیتریک اکسید در آزمودنی‎های دچار اضافه وزن بود (P=0/001 و r=0/498).
نتیجه گیری به نظر می‎رسد آزمایش تناوبی شدید با شدت و مدت یاد شده توانایی کاهش خطرات قلبی عروقی را از طریق افزایش آدروپین و نیتریک اکسید داراست. به علاوه، به نظر می‎رسد آزمایش تناوبی شدید قادر به تغییرات مطلوبی بر آمادگی قلبی عروقی حداکثر اکسیژن مصرفی و ترکیب بدنی مردان دچار اضافه وزن است.

بررسی تأثیر تمرین پیلاتس و مصرف ویتامین D بر کیفیت زندگی و سلامت روان مردان دارای اضافه وزن

معصومه حبیبیان

زمینه و هدف براساس شواهد، کمبود ویتامینD و افزایش وزن با اختلال در بهزیستی جسمی و روانی همراه می باشند. هدف از مطالعه حاضر بررسی تأثیر مداخله های تمرین پیلاتس و مصرف ویتامینD بر کیفیت زندگی و سلامت روان مردان دارای اضافه وزن بود.
مواد و روش ها این مطالعه کارآزمایی بالینی بـا طرح پیش و پس آزمون انجام شد. در ابتدا 50 مرد دارای اضافه وزن به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب، سپس به طور تصادفی به 4 گروه شامل کنترل، تمرین، ویتامین D و ترکیبی تقسیم شدند. گروه های تمرین و ترکیبی، 8 هفته تمرین پیلاتس با شدت 50-75 درصد ضربان قلب ذخیره، 3 جلسه در هفته انجام دادند. گروه های ویتامینD و ترکیبی، 50000 واحد ویتامین D در هفته و به مدت 8 هفته دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسش نامه های کیفیت زندگی (SF-36) و سلامت عمومی (GHQ) بوده است. برای تحلیل داده ها از آزمون های تی زوجی، آنوای یک طرفه و کروسکال والیس استفاده شد (0/05>P).
ملاحظات اخلاقی این مطالعه با کد IR.IAU.BABOL.REC.1398.088 در کمیته پژوهشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد بابل ثبت شده است.
یافته ها وضعیت ویتامین D در آزمودنی ها پایین تر از حد نرمال بود (کمتر از 30نانوگرم/میلی لیتر). 8 هفته تمرین پیلاتس، مصرف ویتامینD و مداخله ترکیبی با بهبود کیفیت زندگی(به ترتیب 10/57، 9/26 و 15/75 درصد) و افزایش سلامت روان (به ترتیب 12/66، 10/72 و 17/90 درصد) همراه بود، اما شیوه متمرکز بر مداخله ترکیبی تأثیر بیشتری بر بهبود کیفیت زندگی (0/001>P) و سلامت روان (0/001>P)، در مقایسه با 2 مداخله دیگر داشت.
نتیجه گیری براساس یافته ها، به نظر می رسد هریک از مداخله های تمرین پیلاتس، مصرف ویتامینD و ترکیبی می وانند منجر به بهبود کیفیت زندگی و سلامت روان در افراد دارای اضافه وزن با سطوح پایین ویتامینD شوند، اما مداخله ترکیبی با اثربخشی بیشتری بر این متغیرها همراه می باشد.

تأثیر 4 هفته مصرف مکمل زنجبیل بر هورمون آیریزین، انسولین، شاخص مقاومت انسولین و نیمرخ لیپیدی دختران چاق به دنبال فعالیت حاد برون‌گرا و درون‌گرا

محمد فتحی

زمینه و هدف به تازگی مایوکاینی به نام آیریزین کشف شده که ازطریق قهوه ای کردن بافت چربی سفید و گرمازایی برچاقی، متابولیسم و هموستازگلوکز اثرمی گذارد. هدف این پژوهش بررسی تأثیر 4 هفته مصرف مکمل زنجبیل بر آیریزین، شاخص مقاومت انسولین و نیمرخ لیپیدی زنان چاق به دنبال فعالیت حاد برون گرا و درون گرا بود.
مواد و روش ها تعداد40دختر با نمایه توده بدنی بالای30 کیلوگرم بر مترمربع، سن 2/87±24/86سال، قد 4/20±159/66 سانتی متر و وزن 4/61±87/42 کیلوگرم درتحقیق شرکت کردند. بعد از اندازه گیری حداکثر اکسیژن مصرفی، آزمودنی ها به طورتصادفی به 5 گروه مکمل و دارونما تقسیم شدند. پروتکل تمرینی شامل 2 جلسه فعالیت حاد فعالیت حاد (برون گرا و درون گرا) اجراشد.گروه مکمل روزانه 2 گرم پودرزنجبیل را به مدت 4 هفته مصرف می کردند. نمونه های خونی قبل و بلافاصله پس از هر نوع فعالیت جمع آوری شد. داده ها بااستفاده ازآزمون تی وابسته وتحلیل واریانس یک طرفه تجزیه وحلیل شد.
ملاحظات اخلاقی این تحقیق باکد IRCT201104246178N1 در سامانه کارآزمایی بالینی ایران ثبت شد و ازکلیه شرکت کنندگان برای شرکت درمطالعه رضایت نامه کتبی دریافت شد.
یافته ها با توجه به نتایج آزمون آماری مشخص شدکه میزان آیریزین، انسولین بین 2 نوع فعالیت برون گرا و درون گرا همراه با مصرف زنجبیل در همه گروه ها به ترتیب افزایش معنادار و میزان گلوکز کاهش معناداری یافته است (0/05>P). همچنین مشخص شد شاخص مقاومت به انسولین بین 2 نوع تمرین همراه با مصرف زنجبیل در همه گروه ها افزایش جزئی و غیرمعناداراست (0/05>P). علاوه براین براساس نتایج تحلیل واریانس یک طرفه در بین 2 تمرین همراه با مصرف زنجبیل در همه گروه ها سطوح چربی باچگالی بالا افزایش غیرمعنادار (0/05>P) و سطوح تری گلیسیرید وکلسترول با چگالی کم کاهش معناداری یافته است (0/05>P). همچنین نتایج نشان داد تغییرات سطوح کلسترول تام در بین 2 نوع تمرین همراه با مصرف زنجبیل درگروه های تمرین کاهش غیرمعنادار (0/05>P)وگروه های مکمل کاهش معنادار یافته است (0/05>P).
نتیجه گیری ﺑﺮاﺳﺎس ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه ﭘﻴﺸﻨﻬﺎد می ﺷﻮد ﻣﺼﺮف ﻃﻮﻻنی ﻣﺪت زﻧﺠﺒﻴﻞ به همراه ﺗﻤﺮﻳﻨﺎت ورزشی مداوم می ﺗﻮاﻧﺪ ﺷﻴﻮه درﻣﺎنی ﻣﺆﺛﺮی ﺑﺮای کاهش گلوکز و ﺗﻐﻴﻴﺮات ﻣﻄﻠﻮب در آیریزین، ﻣﻘﺎوﻣﺖ ﺑﻪ اﻧﺴﻮﻟﻴﻦ و نیمرخ های لیپیدی در زنان چاق ﺑﺎﺷﺪ.

یک رویکرد دو مرحله‌ای مبتنی بر شبکه عصبی مصنوعی برای تشخیص بیماری قلبی با استفاده از اطلاعات نوار قلبی

مجید نوجوان

زمینه و هدف اکثر بیماری های قلبی در نوار قلبی (ECG) نشانه هایی از خود نمایش می دهند، اما تشخیص وجود بیماری قلبی به کمک ECG نیازمند دانش و تجربه پزشکان متخصص است. از آنجائی که ممکن است همواره این متخصصان دردسترس نباشد، ضرورت دارد ابزار هایی طراحی شود تا در این شرایط به عنوان دستار به کادر درمان امکان تشخیص بیماری قلبی فراهم شود. در این مقاله یک رویکرد دومرحله ای مبتنی بر شبکه‏ های عصبی مصنوعی برای تشخیص بیماران قلبی با استفاده از اطلاعات ECG طراحی شده است.
مواد و روش ها برای طراحی رویکرد دومرحله ای پیشنهادی، ابتدا اطلاعات نوار قلبی 861 مراجعه کننده به تعدادی از مراکز درمانی شهر اراک جمع آوری و با مشاوره متخصصین، پردازش و آماده سازی داده ها انجام شده است. آن گاه ۱۵۴ ویژگی در نوار قلبی به عنوان متغیر های ورودی به رویکرد پیشنهادی مشخص شده است. در مرحله اول از رویکرد پیشنهادی یک شبکه عصبی مصنوعی برای تشخیص وضعیت نوار قلبی به دو صورت قابل استفاده و یا غیرقابل استفاده طراحی شده است. آن گاه در مرحله دوم با استفاده از اطلاعات نوار های قلبی قابل استفاده، یک شبکه عصبی مصنوعی برای تشخیص وجود یا عدم وجود بیماری قلبی طراحی شده است. درنهایت، عملکرد رویکرد دو مرحله ای بررسی و صحت و دقت آن در تشخیص وضعیت نوار قلبی و همچنین وضعیت بیماری مراجعه کننده تعیین شده است.
ملاحظات اخلاقی این مقاله در کمیته تحقیقات با کد شناسه IR.ARAKMU.REC.1400.138 به تأیید رسیده است.
یافته ها در رویکرد دو مرحله ای پیشنهادی، شبکه عصبی تشخیص وضعیت نوار قلبی دارای دقت 97/1 درصد و صحت 97/3 درصد بوده و همچنین شبکه عصبی تشخیص وجود بیماری قلبی نیز دارای دقت 95/8 درصد و صحت 95/4 درصد می باشد.
نتیجه گیری باتوجه به کارایی بالای رویکرد پیشنهادی در تعیین وضعیت نوار قلبی و همچنین تشخیص بیماری قلبی، می توان از این رویکرد به عنوان یک دستیار قابل اعتماد برای کمک به کادر درمان استفاده کرد.

نقش استرس والدین و حمایت اجتماعی ادراک‌شده در پیش‌بینی مشکلات هیجانی‌اجتماعی کودکان شهر پردیس تهران در سال

شادی جزایری

زمینه و هدف مشکلات هیجانی اجتماعی کودکان با شاخص های اصلی بزهکاری در نوجوانان، خشونت در بزرگسالان و اختلالات اضطرابی همراه است. این پژوهش با هدف بررسی نقش استرس والدین و حمایت اجتماعی ادراک شده در پیش بینی مشکلات هیجانی اجتماعی کودکان انجام شد.
مواد و روش ها پژوهش حاضر، کاربردی و از نوع توصیفی همبستگی است. جامعه آماری در این پژوهش شامل همه والدین (به همراه کودکان) مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و درمانی شهر پردیس تهران در سال 1399 دارای فرزند زیر 5 سال بود که از بین آن ها با روش نمونه گیری در دسترس 230 نفر انتخاب شدند. ابزارهای اندازه گیری شامل پرسش نامه استرس والدین (آبدین، 1990)، پرسش نامه حمایت اجتماعی (زیمت و همکاران، 1988) و پرسش نامه مشکلات هیجانی اجتماعی راتر و همکاران (1975) بود. برای تحلیل داده ها از رگرسیون چندگانه هم زمان استفاده شد.
ملاحظات اخلاقی این مقاله در دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران با کد 99527 تصویب و تأیید شد.
یافته ها از بین آزمودنی ها، 42/6 درصد را زنان شاغل و 57/4 درصد را زنان خانه دار تشکیل دادند. میانگین سنی زنان 12 /5± 28/42 بود. نتایج نشان داد مؤلفه های استرس والدینی و حمایت اجتماعی سهم معناداری در پیش بینی مشکلات هیجانی اجتماعی کودکان داشتند، به طوری که به ترتیب 44/7 درصد و 8/9 درصد از واریانس مشکلات هیجانی اجتماعی کودکان توسط استرس والدینی و حمایت اجتماعی تبیین شد.
نتیجه گیری نتایج این تحقیق نشان دهنده آن است که مؤلفه های استرس والدینی و منبع حمایتی دوستان می تواند در پیش بینی مشکلات هیجانی اجتماعی مؤثر باشد.

اثربخشی توانمندسازی روان‌شناختی بر رضایت از زندگی و نگرش به سالمندی زنان سالمند شهر تهران

مهدی زارع بهرام آبادی

زمینه و هدف سالمندی یکی از مراحل مهم زندگی است که با پیشرفت علم و بهبود شرایط بهداشتی، آمار سالمندان در جوامع گوناگون روبه افزایش است. از این رو برای ارتقای سازگاری سالمندان، توجه به رضایت از زندگی آنان و نگرش به سالمندی لازم است. بنابراین پژوهش حاضر به منظور اثربخشی توانمندسازی روان شناختی بر رضایت از زندگی و نگرش به سالمندی زنان سالمند شهر تهران انجام شده است.
مواد و روش ها جامعه آماری شامل کلیه زنان 60 تا 70 ساله شهر تهران در سال 1400-1399 بود. تعداد 24 نفر (12 نفر گروه کنترل و 12 نفر گروه آزمایش) به شیوه نمونه گیری دردسترس به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل گمارده شدند. با بهره گیری از یک طرح آزمایشی پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل، سالمندان ابتدا پرسش نامه های رضایت از زندگی و نگرش به سالمندی را تکمیل کردند؛ سپس کاربندی آزمایشی توانمندسازی روان شناختی در 8 جلسه بر روی گروه آزمایش، اجرا و بعد از اتمام جلسات پس آزمون برای هر دو گروه ارائه شد. برای تحلیل داده ها از روش تحلیل کواریانس چندمتغیری به کمک نسخه 19 نرم افزارSPSS استفاده شد.
ملاحظات اخلاقی کسب رضایت آگاهانه از اصول اخلاقی در این پژوهش بود. این مطالعه با کد IR.IAU.ARAK.REC.1400.027 به تصویب کمیته اخلاق دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک رسیده است.
یافته ها نتایج نشان داد که برنامه آموزشی توانمندسازی روان شناختی بر رضایت از زندگی (9/673=F و 0/006=p) و نگرش به سالمندی (8/385=F و 0/009=p) بین دو گروه در دو مرحله ارزیابی تفاوت معنا داری ایجاد کرده است؛ به این معنی که برنامه توانمندسازی روان شناختی باعث ارتقای رضایت از زندگی و نگرش به سالمندی افراد نمونه شد.

نتیجه گیری براساس نتایج این پژوهش می توان گفت، برنامه توانمندسازی روان شناختی بر رضایت از زندگی و نگرش به سالمندی زنان سالمند اثربخش بوده و آگاهی متخصصان حوزه های مشاوره، سالمندی، روان شناسی و سلامت از این آموزش ها می تواند کمک کننده باشد.

بررسی یافته‌های بالینی و بیوشیمیایی در کارکنان یک کارخانه تولید حشره‌کش در استان گیلان طی سال 2020

میرسعید عطارچی

زمینه و هدف افزایش قابل توجه استفاده از سموم دفع آفات، نگرانی در مورد اثرات احتمالی سوء آن بر سلامت انسان و محیط زیست را افزایش داده است. مواجهه مزمن با برخی آفت کش مانند حشره کش ها عوارض جدی بر ارگآن های مختلف بدن حتی پیش از بروز علائم بالینی دارد. در این مطالعه به ارزیابی یافته های بیوشیمیایی در کارگران کارخانه تولید حشره کش در گیلان پرداخته شد.
مواد و روش ها مطالعه به صورت مقطعی بر روی 99 کارگر در مواجهه با حشره کش و 107 فرد بدون مواجهه در یک کارخانه تولید حشره کش در گیلان با روش نمونه گیری دردسترس و طی سال 2020 انجام شد. اطلاعات کارگران شامل شاخص های پارامترهای بیوشیمیایی و علائم بالینی مانند علائم مسمومیت مزمن با حشره کش با تمرکز بر سیستم تنفسی (سرفه، تنگی نفس و....)، سیستم نورلوژیک (خستگی، ترمور، کرامپ، ضعف عضلانی و....)، سیستم سایکولوژیک (اختلال خواب، اضطراب و....) و سیستم پوستی (قرمزی، خارش و....) از پرونده سلامت شغلی کارکنان جمع آوری شد. درنهایت به مقایسه یافته های بیوشیمیایی و علائم بالینی در دو گروه مواجهه و غیرمواجهه در نسخه 16 نرم افزار SPSS پرداخته شد.
ملاحظات اخلاقی این طرح با کد اخلاقی IR.GUMS.REC. 1399.632 مورد تأیید کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی گیلان قرار گرفت.
یافته ها نتایج این مطالعه نشان داد فراوانی علائمی مانند سردرد، خارش پوستی، سرفه و اختلال خواب در گروه مواجهه بیشتر بود (0/05>P). براساس یافته های بیوشیمیایی، مقادیر اوره و کراتینین خون، ‎مقدار آلکالن فسفاتاز و قند ناشتای خون در گروه مواجهه به طور معناداری از گروه غیرمواجهه بیشتر بود 0/05>P. ترومبوسیتوز در 9/09 درصد از کارگران در گروه مواجهه مشاهده شد و در کارگران با سابقه کار بیش از 11 سال رایج تر بود.
نتیجه گیری مواجهه مزمن با حشره کش ها ممکن است باعث ایجاد ترومبوز و تغییراتی در شاخص های بیوشیمیایی مانند افزایش اوره و کراتینین خون و آلکالن فسفاتاز و قند ناشتای خون شود و ممکن است با علائم بالینی مانند سردرد و خارش و سرفه و اختلال خواب همراه باشد. پیشنهاد می شود انواع بیولوژیک مانیتورینگ در کارگران در مواجهه با حشره کش در دوره کوتاه تری صورت گیرد.

بررسی امکان‌پذیری تحقق خودمختاری شغلی پرستاران و تأثیر آن بر کیفیت مراقبت بر اساس مدل کرامر و چمالنبرگ

وهب حبیب پور

زمینه و هدف پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان استقلال شغلی پرستاران و تأثیر آن بر کیفیت مراقبت انجام شد.
مواد و روش ها این تحقیق از نظر هدف، کاربردی است و در دسته تحقیقات علّی قرار دارد. جامعه آماری، کادر پرستاری بیمارستان امام خمینی (ره) اراک بودند. پرستاران بخش های مراقبت های ویژه، داخلی، جراحی، اطفال و نوزادان، زنان، ارتوپدی و اورژانس بستری به عنوان جامعه آماری انتخاب و سایر بخش ها به دلیل تفاوت در اجرای کار از مطالعه خارج و تعداد 101 نفر انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها پرسش نامه مقیمی و کرامر و چمالنبرگ است. تجزیه وتحلیل داده ها با نرم افزار آماری SPSS انجام شد.
ملاحظات اخلاقی این مقاله با کد اخلاق به شماره IR.IAU.ARAK.REC 1397,66 در کمیته اخلاق پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک به تصویب رسیده است. همه اصول بیانیه هلسینکی، ازجمله دریافت رضایت آگاهانه از شرکت کنندگان و محرمانه بودن اطلاعات آن ها رعایت شده است.
یافته ها نتایج نشان داد میانگین میزان خودمختاری پرستاران 3/16 با انحراف معیار 0/35 بود که به طور معناداری مطلوب بودن سطح خودمختاری پرستاران را نشان داد. خودمختاری محدودشده برای تمام بخش ها استفاده می شود. در بخش داخلی نوع مختاری به صورت خودمختاری غیرقانونی بود و در بخش جراحی، خودمختاری از نوع مراقبت پرستاری است. الگوی رگرسیون برای تمام بخش ها به غیر از بخش داخلی معنادار بود، به نحوی که با افزایش یک واحد در «خودمختاری شغلی محدودشده در بخش مراقبت های ویژه»، «خودمختاری شغلی در مراقبت پرستاری در بخش جراحی» و «خودمختاری شغلی محدودشده در بخش های اطفال و نوزادان، زنان، ارتوپدی و اورژانس بستری» بین پرستاران بیمارستان امام خمینی (ره) اراک به ترتیب به اندازه 0/253، 0/187، 0/522، 0/205، 0/466 و 0/129 واحد به «کیفیت مراقبت» افزوده شده است.
نتیجه گیری خودمختاری پرستار به عنوان یک ویژگی سازمانی همراه با چند عامل دیگر موجب افزایش کیفیت مراقبت از بیمار می شود و برای دست یابی به این نتایج سودمند، مدیران پرستاری باید پرستاران را توانمند ساخته و محیطی فراهم کنند تا دانش خود را در تمرین خودمختاری به کار گیرند.

مدل‌یابی معادلات ساختاری عوامل فرهنگ سازمانی دخیل در بین‌المللی‌سازی دانشگاه‌های ایران

مهرداد گودرزوند چگینی

زمینه و هدف بین المللی کردن آموزش عالی، امروزه به عنوان یک استراتژی کارآمد برای مواجهه با نیازهای متنوع جامعه جهانی شده مطرح است. فرهنگ سازمانی دانشگاه ها یکی از عوامل تعیین شکست یا موفقیت عملکرد آن را تشکیل می دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسی ارتباط عوامل فرهنگ سازمانی در بین المللی سازی دانشگاه های ایران انجام شد.
مواد و روش ها پژوهش از نوع کمّی بوده و جامعه آماری این مطالعه را صاحب نظران، سیاست گذاران، مجریان و دست اندرکاران بین المللی سازی دانشگاه ها تشکیل دادند. پرسش نامه محقق ساخته، به شکل خوداظهاری و حاوی سؤالات بسته پاسخ طراحی شد و 124 نفر از صاحب نظران آموزش عالی و دست اندرکاران بین المللی سازی آموزش عالی آن را تکمیل کردند. در مرحله کمّی مدل یابی معادلات ساختاری و تحلیل عاملی مرتبه اول و دوم با نرم افزار SPSS و ایموس انجام شد.
ملاحظات اخلاق این مقاله برگرفته از پایان نامه دکترای رفتار سازمانی با کد شناسایی IR.IAU.RASHT.REC.1400.035 مصوب 12/11/1400 دانشگاه آزاد اسلامی است.
یافته ها با توجه به خروجی نرم افزار ایموس، ترتیب عوامل تشکیل دهنده الگوی بین المللی سازی آموزش عالی بر اساس بار عاملی نشان می دهد بالاترین عامل مربوط به عامل ارتباط و تعامل با بار عاملی (1/03) و کمترین بار عاملی مربوط به منابع انسانی، فیزیکی و مالی با بار عاملی (0/87) است.
نتیجه گیری فرهنگ دانشگاهی در سطح جامعه دانشگاهی و گروه های آموزشی و در تعامل بین آن ها معنا می یابد و به شیوه های برقراری ارتباط و تعامل بین اعضای دانشگاه اشاره دارد. این مقوله به عنوان یکی از عوامل اثرگذار در سیاست های آموزش عالی مطرح است که نقش مهمی در انواع تفکر سیستمی، راهبردی، فرایندی، جهانی و خلاقانه بین مدیران دانشگاه ها و توانمندی کارکنان و رؤیت پذیری دانشگاه از نظر نتایج اعتباربخشی و رتبه بندی نقش مهمی در بین المللی سازی دانشگاه ها دارد.

تأثیر تمرینات ثبات مرکزی بر درد و التهاب بیماران مبتلا به سندروم پیریفورمیس

رشید دوستی ایرانی

زمینه و هدف سیاتیکا یکی از معمولی ترین و مرسوم ترین بیماری های سیستم اعصاب محیطی به شمار می آید و ممکن است در اثر فشار روی خود عصب سیاتیک ایجاد شود. با توجه به اینکه ﻋﻀﻠﻪ پیریفورمیس در ﻧﺰدیکی ﻋﺼﺐ ﺳﻴﺎﺗﻴک ﻗﺮار دارد، اﺳﭙﺎﺳﻢ آن ﺑﺎﻋﺚ ﻓﺸﺎر ﺑﺮ ﻋﺼﺐ، ﺑﺮوز درد سیاتیک و درنهایت موجب سندروم پیریفورمیس می شود. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر تمرینات ثبات مرکزی بر درد و التهاب بیماران مبتلا به سندروم پیریفورمیس بوده است.
مواد و روش ها جامعه آماری این پژوهش را بیماران مبتلا به سندروم پیریفورمیس مراجعه کننده به مراکز پزشکی و درمانی شهر اراک تشکیل داده است که از این بین، 20 نفر به صورت هدفمند انتخاب و به شکل تصادفی در ۲ گروه 10 نفره کنترل و آزمایش قرار گرفتند. گروه آزمایش در مدت 6 هفته به تمرینات ثبات مرکزی پرداخته و گروه کنترل در همین بازه زمانی به زندگی عادی خود ادامه دادند. برای بررسی تفاوت بین گروه ها از آزمون های تی تست، خی دو و مک نمار در سطح معناداری 5 درصد استفاده شد.
ملاحظات اخلاقی انجام این مطالعه پس از تصویب در شورای آموزشی دانشگاه اراک، کمیته اخلاق دانشگاه علوم پزشکی اراک با شناسه IR.ARAKMU.REC.1400.157 و دریافت کد کارآزمایی بالینی از دانشگاه علوم پزشکی ایران با کد IRCT20211003052662N1 تأیید شد و برای اطمینان از شرکت داوطلبانه آزمودنی ها، فرم رضایت نامه شرکت در طرح با مفاد مربوطه از آن ها اخذ شد.
یافته ها پس از اجرای پروتکل تمرینی در پایان هفته ششم، میانگین نمرات درد در گروه کنترل از 95/2 در پیش آزمون به 90/7 در پس آزمون کاهش یافت که این کاهش از لحاظ آماری معنا دار نبود (0/562=P)، در حالی که در گروه آزمایش این نمرات از 91/7 به 33/4 کاهش یافته و این کاهش از لحاظ آماری معنا دار است (0/0=P)؛ بنابراین با 95 درصد اطمینان می توان گفت تمرینات ثبات مرکزی بر درد بیماران مبتلا به سندروم پیریفورمیس، در سطح معناداری 5 درصد، تأثیر معنادار داشته است. از طرف دیگر، افرادی که عصب ملتهب داشته اند، در گروه کنترل از 10 نفر در پیش آزمون، به 8 نفر در پس آزمون کاهش یافته که این کاهش از لحاظ آماری معنا دار نبود (0/5=P)، در حالی که در گروه آزمایش این افراد از 10 نفر به 2 نفر، کاهش یافت و این کاهش از لحاظ آماری معنا دار است (0/008=P)؛ بنابراین با 95 درصد اطمینان می توان گفت تمرینات ثبات مرکزی بر التهاب بیماران مبتلا به سندروم پیریفورمیس در سطح معنا داری 5 درصد نیز تأثیر معنا دار داشته است.
نتیجه گیری با توجه به یافته های تحقیق حاضر و با در نظر گرفتن شرایط حاکم بر نمونه های تحقیق می توان نتیجه گرفت تمرینات ثبات مرکزی باعث بهبود درد و التهاب بیماران مبتلا به سندروم پیریفورمیس می شود. با توجه به اصول و ویژگی های منحصربه فرد تمرینات ثبات مرکزی، مقبولیت و اثر مثبت آن بین افراد مورد پژوهش، امید است که این تمرینات در روند درمان این بیماران به طور روزافزون تری استفاده شود.

بررسی عوامل تأثیرگذار بر توسعه مکانیسم‌های مدیریت بحران در بیمارستان‌های شهر اراک

نهال محرک پور

زمینه و هدف مدیریت بحران یکی از مقوله های مهم در زمینه مدیریت می باشد و این موضوع در حوزه سلامت و بهداشت اهمیتی دو چندان پیدا می کند . به دلیل جایگاه این موضوع در این تحقیق به بررسی عوامل تأثیرگذار بر توسعه مکانیسم های مدیریت بحران در بیمارستان های شهر اراک پرداخته شده است. همچنین تلاش شده است به بررسی تأثیرگذاری سه عامل فرهنگ سازمانی، عدم قطعیت محیط کسب و کار و ریسک پذیری را بر توسعه مکانیزم های مدیریت بحران پرداخته شود.
مواد و روش ها در همین راستا با طراحی پرسش نامه و توزیع آن در میان کارکنان بیمارستان های شهر اراک به تعداد 240 فرم به جمع آوری اطلاعات پرداخته شده است.
ملاحظات اخلاقی این مقاله با کد اخلاق 1274.1401.REC.ARAKMU.IR در کمیته اخلاق پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی اراک به تصویب رسیده است. همه اصول بیانیه هلسینکی ازجمله دریافت رضایت آگاهانه از شرکت کنندگان و محرمانه بودن اطلاعات آنها رعایت شده است.
یافته ها با محاسبه آلفای کرونباخ به میزان 0/897، پایایی پرسش نامه مورد ارزیابی واقع شده است که مقداری مطلوب برای آلفای کرونباخ می باشد.سپس بوسیله مدل تحلیل مسیر و تعیین ضرایب مسیر به وسیله نرم افزار لیزرل به بررسی مدل طراحی شده پرداخته شده است. سپس با انجام آزمون های آماری به بررسی فرضیات توجه شده است.
نتیجه گیری نتایج حاکی از آن می باشد که هر سه عامل ارتباط معناداری با توسعه مکانیزم های مدیریت بحران داشته اند و بر آن تأثیرگذار بوده اند.