مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

مقایسه اثر ضد باکتریایی عصاره متانولی جفت دانه بلوط با آنتی بیوتیک های رایج در درمان عفونت های ناشی از باکتری های گرم منفی روده ای

آذردخت خسروی

مقدمه: افزایش سریع مقاومت آنتی بیوتیکی به خصوص در بین باکتری های گرم منفی، محققین را تشویق به یافتن جایگزینی برای آنتی بیوتیک های غیر موثر نموده است و در این مورد گیاهان دارویی که تاثیر ضد میکروبی آنان از قبل شناخته شده است، انتخاب مناسبی به نظر می رسند. از آنجا که جفت دانه بلوط سال ها است در طب سنتی برای درمان اسهال به کار می رود، لذا هدف مطالعه بررسی تاثیر عصاره متانولی این گیاه بر روی تعدادی از باکتری های گرم منفی روده ای و مقایسه آن با برخی آنتی بیوتیک های رایج بود.
روش کار: عمل عصاره گیری از جفت دانه بلوط با استفاده از حلال متانول و با روش خیساندن انجام شد. عصاره حاصل توسط دستگاه تقطیر در خلاء تغلیظ شده و رقت های مورد آزمایش از عصاره خشک تهیه گردید. سپس اثر ضد میکروبی رقت های تهیه شده به دو روش حداقل غلظت مهار کننده و انتشار دیسک بر روی باکتری های اشریشیاکلی، شیگلا، سالمونلا و پروتئوس مورد بررسی قرار گرفت. پس از آن اثر ضد میکروبی گیاه با سه آنتی بیوتیک جنتامایسین، کوتریموکسازول و نالیدیکسیک اسید مقایسه گردید.
نتایج: تاثیر این عصاره بر باکتری های شیگلا و سالمونلا رابطه معنی داری با افزایش غلظت آن نداشت. بررسی های انجام شده نشان داد که عصاره جفت دانه بلوط، در برخی غلظت ها دارای تاثیر بیش تر یا مشابهی نسبت به آنتی بیوتیک های نالیدیکسیک اسید و کوتریموکسازول می باشد.
نتیجه گیری: در یک نگاه کلی اگرچه خاصیت ضد میکروبی قابل توجه جفت دانه بلوط مورد توجه است، بر اساس مطالعات تاثیر آن در درمان آسیب های گوارشی می تواند در ارتباط با وجود تانن ها نیز باشد که موجب جذب آب و رسوب پروتئین ها در روده می گردند.

تعیین اثر افدرین وریدی در جلوگیری از هیپوتانسیون به دنبال بیحسی نخاعی در سزارین

افسانه نوروزی

مقدمه: بیحسی نخاعی از روش های متداول بیهوشی در عمل سزارین می باشد که در طی دهه گذشته بسیار مورد توجه متخصصین بیهوشی قرار گرفته است. هیپوتانسیون از عوارض شایع (45تا 100%) بیحسی نخاعی می باشد که در صورت عدم کنترل به موقع، می تواند منجر به عوارض در مادر و جنین شود. جلوگیری از افت فشار خون و به حداقل رساندن نوسانات آن به دنبال بیحسی نخاعی از مهم ترین دغدغه های متخصصین بیهوشی می باشد.
روش کار: دو گروه از بیماران به صورت اتفاقی انتخاب شدند که در یک گروه از 500 میلی لیتر محلول رینگر جهت پیش مایع درمانی استفاده شد و در گروه دوم علاوه بر پیش مایع درمانی با محلول رینگر، 10 میلی گرم افدرین وریدی قبل از بیحسی تجویز شد.
نتایج: با توجه به یافته های آماری، اختلاف معنی داری بین فشار خون در طی 5 دقیقه اول بعد از بیحسی نخاعی در دو گروه وجود دارد. (P<0/0001)
نتیجه گیری: تجویز افدرین وریدی قبل از بیحسی نخاعی می تواند در جلوگیری از بروز هیپوتانسیون و نوسانات شدید و ناگهانی در فشار خون در طی 5 دقیقه اول بعد از بیحسی نخاعی موثر باشد.

بررسی میزان شیوع عفونت های انگلی روده ای در مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و درمانی شهر اراک و عوامل دموگرافیک موثر بر آن در نیمه دوم سال 1380

محمد حسن دوامی

مقدمه: از مهم ترین مشکلات بهداشتی کشور، آلودگی های انگلی به خصوص انگل های روده ای است که در نواحی مختلف جهان نیز از شیوع نسبتا بالایی برخوردار است. این آلودگی ها از معضلات جدی سلامتی جامعه هستند که باعث بروز آنمی فقر آهن، عقب ماندگی ذهنی و جسمی کودکان و مشکلات جسمی و روانی دیگر در بین اعضاء خانواده مبتلا می شوند. از آنجا که مادران رکن اساسی خانواده محسوب می گردند و هر گونه اختلال در سلامتی می تواند عامل خطر برای سایر افراد خانواده باشد، لذا پژوهش حاضر به منظور بررسی میزان شیوع عفونت های انگلی روده ای در بین مادران مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و درمانی شهر اراک طراحی و اجرا شده است.
روش کار: این پژوهش یک مطالعه توصیفی–تحلیلی و از نوع مقطعی می باشد. نمونه گیری آن به صورت تصادفی سیستماتیک بر روی 1650 مادر مراجعه کننده به مراکز بهداشتی و درمانی سه منطقه پایین، مرکز و بالا شهر اراک انجام شد. از هر مادر سه بار آزمایش مدفوع به عمل آمد و نمونه ها به روش فرمالین اتر در آزمایشگاه دانشکده پزشکی مورد بررسی قرار گرفت.
نتایج: نتایج حاصل از سه بار آزمایش مدفوع مادران نشان داد که از مجموع 1650 مادر مورد بررسی، تعداد 801 نفر (48/5%) آلوده به انگل های روده ای (اعم از بیماری زا و غیر بیماری زا) بودند که از این تعداد 110 نفر (13/73%) آلوده به انگل های روده ای بیماری زا به قرار ژیاردیالامبلیا 89 مورد (5/39%)، آنتاموباهیستولتیکا 12 مورد (72%)، هیمنولیپس نانا 5 مورد (3%)، آسکاریس 3 مورد (18%) و تنیاساژیناتا 1 مورد (0/06%) بودند. همچنین 691 مادر (86/2%) آلوده به انگل های روده ای غیر بیماری زا به ترتیب آنتاموباکلی 313 مورد (19%)، بلاستوسیستیس هومینیس 267 مورد (16/18%)، آندولیماکس 67 مورد (4%)، یدآموبابوچلی 34 مورد (2%) و کیلوماستیکس 10 مورد (6% ) بودند.
نتیجه گیری: در این مطالعه ارتباط معنی داری بین میزان آلودگی و عوامل دموگرافیک مانند سن، جنس، شغل، تحصیلات مادر و شوهر وی و همچنین منطقه شهری محل سکونت مشاهده نگردید. اگرچه نتایج نشان داد که بالاترین میزان ابتلا به انگل های روده ای بیماری زا به ترتیب در پایین شهر 7/8% (43 نفر)، در مرکز شهر 6/72% (37 نفر) و در بالا شهر 5/45% (30 نفر) بوده است.

بررسی میزان ارضای نیازهای جسمی و روانی–اجتماعی دانش آموزان دختر سال سوم راهنمایی مدارس دولتی شهر اراک در سال 1379

اکرم بیاتی

مقدمه: این پژوهش به منظور تعیین میزان ارضاء نیازهای جسمی و روانی-اجتماعی نوجوانان دختر سال سوم راهنمایی مدارس دولتی شهر اراک توسط والدین آنها انجام شد.
روش کار: در این مطالعه تعداد 556 دختر نوجوان مورد بررسی قرار گرفتند. نمونه ها به روش خوشه ای انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه ای مشتمل بر 57 سوال بود که توسط واحدهای مورد پژوهش تکمیل گردید. بعد از جمع آوری اطلاعات داده ها بر اساس آزمون های آماری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
نتایج: یافته های پژوهش نشان داد که نیازهای جسمی نمونه ها به میزان 69/1% در حد زیاد، 29/3% در حد متوسط و 1/6% در حد کم توسط والدین ارضاء شده است. همچنین نیازهای روانی-اجتماعی نمونه ها به میزان 69/9% در حد زیاد، 28/2% در حد متوسط و 2/2% در حد کم توسط والدین آنها ارضاء شده است. میزان تاثیر نیازهای جسمی دانش آموزان به طور معنی دار با متغیرهایی از قبیل سن دانش آموز(p<0/05) ، سن مادر (p=0/03)، سن پدر (p=0/02)، تحصیلات والدین(p=0/0001) ، شغل پدر(p=0/0001) ، شغل مادر (p=0/0007)، رتبه تولد(p=0/0008) و تعداد فرزندان خانواده (p=0/0001) ارتباط داشت. همچنین میزان ارضاء نیازهای روانی–اجتماعی آنان به طور معنی دار با متغیرهایی چون سن دانش آموز(p=0/0003) ، تحصیلات مادر(p=0/0001) ، شغل والدین(p=0/0007) و تعداد فرزندان خانواده (p=0/0001) ارتباط داشت.
نتیجه گیری: از آنجا که نتایج پژوهش نقش تنش های اقتصادی خانواده در کمبود ارضای نیازها به خصوص نیازهای روانی–اجتماعی نوجوانان را مشخص تر نشان داد، پیشنهاد می گردد که تحقیقات وسیع تری در این زمینه انجام شود.

بررسی الگوی اپیدمیولوژیک بیماری التهابی روده و شاخص های کلینیکی آن در شهرستان اراک

علی فانی

مقدمه: بیماری های التهابی روده شامل بیماری کرون و کولیت اولسروز از گروه بیماری های التهابی با علت نامشخص هستند که به طور عمده دستگاه گوارش را درگیر می کنند ولی تظاهرات خارج گوارشی نیز دارند. در غرب شیوع سالانه IBD، 15-3% هزار برآورد شده است. با توجه به اینکهIBD در ایران کم تر بررسی شده و در استان مرکزی مطالعه ای در این زمینه وجود ندارد لذا به بررسی الگوی اپیدمیولوژیک بیماری IBD و شاخص های بالینی آن در شهرستان اراک پرداخته ایم.
روش کار: از فروردین 79 لغایت پایان آبان ماه 80 به مدت 20 ماه سعی شده همه بیماران مشکوک به IBD مراجعه کننده به کلینیک های تخصصی و درمانگاهی مورد بررسی دقیق کلینیکی، پاراکلینیکی، کولونوسکپی و پاتولئژی قرار گیرند و نهایتا تشخیص IBD بر اساس شاخص های کلینیکی، کولونوسکپی و پاتولوژی انجام و مورد آنالیز و تحلیل آماری قرار گرفته است.
نتایج: از 108 بیمار مبتلا به IBD 97 مورد (98/8%) مبتلا به کولیت اولسروز و 11 مورد (10/2%) مبتلا به بیماری کرون بودند. از بیماران مبتلا به کولیت اولسروز 46 نفر (47/4%) زن، 51 مورد (52/6%) مرد و از بیماران مبتلا به بیماری کرون، 8 نفر (82/7%) زن، 3 نفر (3/27%) مرد بودند. در 19 (20/5%) بیمار مبتلا به کولیت اولسروز طول مدت بیماری کم تر از یکسال بود و درگیری رکتوم در 100% آنها وجود داشت. تظاهرات خارج روده ای به جز کم خونی بسیار نادر بود. بیماران مبتلا به بیماری کرون همه زیر سن 30 سالگی بودند و درگیری ایلئوسکال واضح در 8 مورد وجود داشت. تظاهرات عمده بیماری به صورت سندرم سوء جذب و فیستول های مکرر بود که 2 مورد مرگ و میر نیز وجود داشت.
نتیجه گیری: گرچه در این مطالعه سرشماری صورت نگرفته است، سعی شده حداکثر بیمارانIBD شناسایی شوند و با توجه به بروز 19 مورد در یکسال در این مطالعه حداقل بروز سالانه آن نسبت به جمعیت شهرستان اراک 04/3% هزار نفر برآورد می شود. ضمنا عوارض روده ای (کانسر، تنگی، کولون توکسیک) کم تر از غرب به نظر می رسد و در مورد بیماری کرون نسبت به غرب با فراوانی خیلی کم تر ولی عوارض گوارشی جدی تر بروز نموده است لذا به نظر می رسد بیماری های IBD در این منطقه نسبت به غرب نادر نیست، بلکه شاید به علت عدم توجه و گزارش دهی کافی شناخته نمی شوند که باید مورد بررسی و توجه بیش تری قرار گیرند تا الگوی دقیق بیماری در ایران نیز به دست آید.

بررسی وضعیت آموزش بالینی از دیدگاه دانشجویان دانشکده پرستاری و مامایی اراک در سال 1380

محبوبه خورسندی

مقدمه: آموزش بالینی به لحاظ اهمیت، قلب آموزش حرفه ای شناخته شده است زیاد بیش از نیمی از زمان آموزشی دانشجویان پرستاری و مامایی را تشکیل می دهد و اساس کسب مهارت های حرفه ای در آنان می باشد. جهت بهبود کیفیت آموزش بالینی وضعیت آن همواره باید مورد ارزشیابی قرار گیرد.
روش کار: این مطالعه، مطالعه ای توصیفی–تحلیلی می باشد که بر روی کلیه دانشجویان ترم چهارم کاردانی و کارشناسی ناپیوسته و ترم ششم و بالاتر کارشناسی پیوسته رشته های پرستاری و مامایی در دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 81-1380 انجام گرفته است. نظرات دانشجویان با استفاده از پرسشنامه ای که بر اساس منابع و متون موجود تهیه و شامل سوالات باز و بسته می باشد، جمع آوری گردیده است. این پرسشنامه مشتمل بر پنج بخش شامل اطلاعات مربوط به وضعیت دموگرافیک، دیدگاه دانشجویان درباره برنامه ریزی آموزَی مربیان آموزشی بالینی، پرسنل بهداشتی درمانی، تجهیزات و فضای آموزشی می باشد.
نتایج: نتایج حاصل از تحقیق نشان می دهد که دیدگاه دانشجویان نسبت به عملکرد مربیان 34/4% متوسط و 2/2% بسیار بد بوده است. در رابطه با وضعیت برنامه ریزی آموزشی بالینی خوب و متوسط هر کدام 38/2% بوده است. از نظر همکاری پرسنل و تیم بهداشتی درمانی دیدگاه بد 50% و دیدگاه خوب 2/2% می باشد. در ارتباط با تجهیزات آموزشی به ترتیب 37/2% خوب و 2/3% بسیار بد بوده است. از نظر مقایسه دیدگاه دانشجویان پرستاری و مامایی نسبت به عملکرد مربیان آموزش، تجهیزات و فضای آموزشی، برنامه ریزی آموزش، توزیع سطوح منفی و مثبت در دو رشته یکسان است و آزمون آماری تفاوت معناداری را نشان نمی دهد.
نتیجه گیری: در مطالعه حاضر نقش اعضای تیم بهداشتی–درمانی در اموزش دانشجویان منفی توصیف گردید. بنابراین لازم است عملکرد اعضای تیم بهداشتی–درمانی مورد بررسی بیش تر قرار گرفته و برنامه ریزی در جهت ایجاد تغییرات مطلوب صورت پذیرد.

تعیین اثر تماس پوستی بلافاصله پس از تولد بین مادر و نوزاد بر رفتارهای احساسی مادر قبل از ترخیص و یک ماه پس از زایمان

کتایون وکیلیان

مقدمه: زمان بلافاصله پس از زایمان به نام دوره ی احساس نامگذاری شده است و توصیه گردیده که تماس بین والد و نوزاد در طی این زمان اتفاق بیفتد. لمس نوزاد و تماس پوست به پوست بلافاصله پس از تولد سبب می شود که الگوی دلبستگی بسیار قوی بین مادر و نوزاد ایجاد گردیده و این امر سبب افزایش قابل توجهی در مراقبت مادر از طفل می شود.
روش کار: این پژوهش یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی است. نمونه گیری به روش تصادفی با حجم 86 نفر می باشد. ابزار گرداوری داده های پرسشنامه فرم جمع اوری اطلاعات بود که توسط مشاهده گر تکمیل گردید. در یک گروه نوزاد بلافاصله پس از مراقبت اولیه به آغوش مادر داده می شد به طوریکه تماس پوستی و چشمی بین مادر و نوزاد برقرار می گشت و شیرخوار به مدت 15 دقیقه از هر پستان تغذیه شده و سپس از مادر جدا می شد. در گروه دیگر چنین تماسی انجام نمی یافت. سپس در بخش، پس از زایمان و یک ماه پس از آن با مراجعه به منازل واحدهای پژوهش، رفتار احساسی مادر توسط مشاهده گر در هنگام شیردادن به نوزاد ارزیابی شده و نتایج داده ها توسط آمار توصیفی و استنباطی تجزیه و تحلیل گردید.
نتایج: میانگین سنی مادران گروه دارای تماس پوستی 20/76 سال و شاهد 20/37 سال بود. 15/2 مادران گروه دارای تماس پوستی و 35/5% گروه شاهد از جنس نوزاد خود اطلاع داشتند. در هر دو گروه نوزادان پسر بیش تر بود. از نظر رفتارهای احساسی قبل از ترخیص بیش ترین میانگین در دو گروه مربوط به نگاه کردن به نوزاد و کم ترین رفتار بوسیدن بود. ازمون اختلاف معنی داری را در نوازش کردن (p=0/01) ، صحبت کردن (p=0/02) بین دو گروه نشان داد و همچنین ازمون اختلاف معنی داری را در کل رفتارهای احساسی در گروه دارای تماس نشان داد. (p=0/01)
نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که رفتارهای احساسی مادران گروه تماس بیش تر از مادران گروه شاهد بوده است. لذا دقایق و ساعات اولیه زندگی نوزاد دوره احساسی است که لازم است این تماس برقرار شود و ماماها به عنوان اولین سطح برخورد با نوزاد بهتر است زمان بیش تری را جهت ارتباط اولیه مادر و نوزاد فراهم کنند و اجازه دهند مراحل آشنایی و تعامل اولیه در اتاق زایمان صورت گیرد.

بررسی اپیدمیولوژیک علایم بالینی و یافته های آزمایشگاهی بیماران مبتلا به سل بستری در بیمارستان ولیعصر اراک (خرداد 77-76)

لطیف معینی

مقدمه: بیماری سل یکی از بزرگ ترین مسائل بهداشتی جهان معاصر است. علی رغم پیشرفت های به دست آمده در درمان موثر، روند کاهش بیماری در کشورهای جنوب بسیار آهسته یا ناچیز است لذا شناسایی جنبه های مختلف بیماری در مقابله اصولی تر با آن موثر می باشد.
روش کار: این پژوهش به صورت توصیفی–تحلیلی بر روی 38 بیمار مبتلا به سل ریوی بستری شده در بخش داخلی–عفونی بیمارستان ولیعصر اراک در فاصله زمانی خرداد 76 لغایت خرداد 77 انجام پذیرفته است.
نتایج: بیماران را 15 مرد (39%) و 23 زن (61%) تشکیل می دهند. بیش ترین تعداد بیمار در گروه سنی 70-61 سال و کم ترین تعداد در گروه های بالای 80 سال و زیر 20 سال می باشند. متوسط سنی مردان 56/5 (18/5=انحراف معیار) و زنان 54 (16=انحراف معیار) و متوسط سنی روستائیان 64/6 سال و شهرنشینان 47/6 سال می باشد که این مورد از نظر آماری معنی دار است. (P<0/001) میانگین زمان شروع علایم تا تشخیص در مردان 4/6 ماه (3/9=انحراف معیار) و در زنان 2/3 ماه (1/5=انحراف معیار) می باشد که این اختلاف نیز معنی دار است (p=0/01) متوسط تاخیر در شروع علایم تا زمان تشخیص در موارد سل ریوی 3/2 ماه بود که در مورد سل اسمیر مثبت و اسمیر منفی به یک میزان است. این زمان در مورد سل خارج ریوی 5/3 ماه است. 70% موارد سل ریوی اسمیر مثبت می باشند. 79% بیماران WBC بین 3000-10/000 و 74% بیماران هموگلوبین کم تر از 12 داشتند و میانگین هموگلوبین مردان به طور معنی داری بیش از زنان می باشد. (p=0/03)
نتیجه گیری: با توجه به غیر اختصاصی بودن علایم باید توجه بیش تری به کلینیک بیماران معطوف شود تا تاخیر تشخیص بیماری به حداقل برسد.