مجله دانشگاه علوم پزشكي اراك

سرطان و پرتودرمانی

محمدرضا بیاتیانی

رشد غیرطبیعی و مهارنشده سلول ها می تواند منجر به سرطان شود. در کشورهای پیشرفته، سرطان دومین عامل مرگ و میر و در کشور ما سومین عامل مرگ و میر (بعد از بیماری های قلبی، عروقی و سوانح وتصادفات) است. طبق آمار منتشر شده توسط «موسسه ارزشیابی و سلامت» (در سال 2015) در بررسی 32 سرطان در 195 کشور بین سال های 2005 تا 2015 ابتلا به سرطان 33 درصد افزایش یافته است (1).
پرتودرمانی یکی از رایج ترین روش های درمان سرطان است که می تواند به تنهایی یا همراه با سایر روش های درمانی مانند جراحی، شیمی درمانی یا هورمون درمانی مورد استفاده قرار گیرد. تقریباً 52 درصد از بیماران مبتلا به سرطان در طول دوره درمان خود تحت پرتودرمانی قرار می گیرند که سهم آن در درمان 50 درصد است (2). در پرتودرمانی از تابش پرتوهای گاما یا ایکس و یا ذرات شتاب دار برای از بین بردن سلول های تومورال استفاده می شود (3). در گذشته، پرتودرمانی به صورت دوبعدی با استفاده از میدان های مستطیلی و بر اساس تصویربرداری معمولی انجام می شد که امروزه با «رادیوتراپی سه بعدی تطبیقی» جایگزین شده است. در درمان سه بعدی بر اساس سی تی اسکن و دیگر روش های تصویربرداری، حجم های درمانی مانند: «حجم تومور اصلی» (GTV)، «حجم هدف با درنظر گرفتن گسترش میکروسکوپی تومور و شرایط بالینی» (CTV)، «حجم هدف با در نظر گرفتن حرکات داخلی بدن» (ITV)، «حجم هدف بر اساس شرایط ست آپ» (PTV) و هم چنین ارگان های حساس مربوطه با دقت بالا برای طراحی درمان استفاده می شود (4).
در سال های اخیر با پیشرفت علوم کامپیوتری در طراحی درمان و نیز تجهیزات شتاب دهنده ها در نحوه واگذاری دوز به بیمار، درمان به سمت «پرتودرمانی با شدت تعدیل شده» (IMRT) رفته است. در IMRT هر میدان تابشی از تعدادی زیرمیدان تابش تشکیل می شود و اشعه ای با شدت متفاوت ایجاد می گردد. این درمان به ویژه برای نواحی دارای انحنا و هنگامی که ارگان های در معرض خطر در مجاورت تومور قرار دارند کاربرد دارد. انجام IMRT می تواند به صورت استاتیک، داینامیک، IMRT با پرتوهای مخروطی چرخشی، IMRT با پرتوهای بادبزنی چرخشی یا توموتراپی باشد (5). هنگام استفاده از مارژین برای کانتور حجم های مختلف درمانی لازم است به این نکته توجه شود که کوچک لحاظ کردن مارژین ممکن است سبب ازدست دادن ناحیه تومورال شود و ازطرفی زیاد لحاظ کردن مارژین می تواند سبب آسیب به بافت های سالم شود. استفاده از «پرتودرمانی با هدایت تصویربرداری» (IGRT) سبب کاهش این گونه خطاها و افزایش دقت در درمان می شود. امروزه، در کشورهای پیشرفته، برای از بین بردن تومورهای غیرقابل جراحی مانند برخی از تومورهای مغزی از «پرتودرمانی استریوتاکتیک» (SRT) استفاده می شود. در این روش درمانی، دوز تجویز شده معمولاً تا پنج جلسه به تومور واگذار می گردد. نکته مهم در این روش درمانی استفاده از وسایل بی حرکت سازی بیمار است که معمولا فریم های مربوطه به کار برده می شوند (6). در این راستا می توان از «سایبرنایف» نام برد که درواقع یک سیستم استریوتاکتیک است که در آن منبع تولید اشعه ایکس بر روی یک ربات نصب شده و امکان دستیابی به زوایای مختلف را می دهد. درمان در این روش بر پایه تصویربرداری سه بعدی استوار است که با کمک تصاویر می توان تومور را به طور دقیق شناسایی نمود. از سایبرنایف می توان برای درمان تومورهای کوچک با دقت بالا استفاده کرد (7).
علاوه بر درمان به وسیله تابش پرتوهای ایکس می توان از تابش یون ها مانند پروتون جهت از بین بردن سلول های سرطانی استفاده نمود. یکی از ویژگی های مهم درمان با پروتون نحوه واگذاری دوز جذبی این ذرات در بافت است. منحنی درصد دوز جذبی این پرتو در بافت بسته به انرژی مورد استفاده، دارای یک قله ماکزیمم در عمق مشخص به نام پیک براگ است که می تواند بیشترین دوز اشعه را در محل تومور واگذار نماید (8).
در سال های اخیر، پیشرفت های زیادی در زمینه رادیوتراپی در ایران انجام شده است، اما هنوز برخی از تجهیزات مربوط به درمان های پیشرفته وجود ندارد. از طرفی، با توجه به آمار قابل توجه سرطان در کشور لازم است در ابتدا اطلاعات درستی درمورد میزان ابتلا به سرطان وجود داشته باشد. بایستی توجه داشت که استفاده از سیستم های ثبت فقط مبتنی بر اطلاعات آزمایشگاهی (پاتولوژی) باعث کم شماری در آمار سرطان می شود که در ایران ثبت آمار بدین روش است. این در حالی است که سیستم ثبت سرطان کشورهای توسعه یافته علاوه بر جمع آوری اطلاعات آزمایشگاهی به جمع آوری اطلاعات بالینی و مرگ و میر بیماران نیز می پردازد. عامل دیگری که سبب ایجاد خطا در آمار ثبت سرطان می شود پوشش جمعیتی ثبت سرطان است؛ برای مثال، میزان پوشش جمعیتی در ایالات متحده 99 درصد، استرالیا و نیوزلند 86 درصد و اتحادیه اروپا 57 درصد است؛ در حالی که میزان پوشش در کشورهای آمریکای جنوبی و مرکزی تنها 21 درصد و در کشورهای آفریقایی و کشورهای آسیایی به ترتیب 11 و 8 درصد است (1). بنابراین به نظر می رسد که در کشور ما ابتدا باید ثبت درستی از سرطان صورت گیرد و سپس بر اساس نیاز سنجی مربوط به مناطق مختلف، در خصوص تاسیس و تجهیز مراکز پرتودرمانی اقدام گردد.

ارزیابی اثربخشی والپروات سدیم و تحریک الکتریکی با فرکانس پایین بر رفتار شبه اضطرابی طی کیندلینگ CA1 هیپوکامپ در موش صحرایی نر بالغ

احمدعلی معاضدی

زمینه و هدف: اختلالات هیجانی در بسیاری از بیماران مصروع شایع است. از این رو، در این مطالعه اثربخشی دو روش درمانی تشنج بر رفتار شبه اضطرابی طی روند کیندلینگ در موش صحرایی نر بالغ بررسی شد.
مواد و روش ها: 42 سر موش صحرایی نر بالغ به طور تصادفی به 6 گروه تقسیم شدند: کنترل، شاهد جراحی، گروه های سالین-کیندل و دارو-کیندل که سالین یا دارو را 15 دقیقه قبل از تحریکات کیندلینگ دریافت می کردند، گروه های سالین-کیندل-LFS و دارو-کیندل-LFS که سالین یا دارو را 15 دقیقه قبل از کیندلینگ و LFS را بلافاصله پس از پایان تحریکات کیندلینگ دریافت کردند. رفتار شبه اضطرابی با استفاده از دستگاه ماز بعلاوه مرتفع و جعبه میدان باز در روز ششم ارزیابی شد.
یافته ها: کیندلینگ، درصد ورود به بازوهای باز، درصد زمان جستجوی بازوهای باز، افزایش تعداد پریدن از دستگاه ماز بعلاوه مرتفع (001/0p<) و فرکانس ایستادن روی دوپا در دستگاه جعبه باز (05/0p<) را در مقایسه با گروه شاهد به طور معنی داری افزایش داد. والپروات سدیم درصد ورود به بازوهای باز و درصد زمان جستجوی بازوهای باز را در گروه دارو-کیندل در مقایسه با گروه شاهد افزایش داد (001/0p<). اما از نظر تعداد پریدن از دستگاه ماز بعلاوه ارتفاع و فرکانس ایستادن روی دو پا در آزمون میدان باز با گروه شاهد تفاوت معنی داری نداشت. هم چنین، اختلاف معنی داری بین گروه های دارو-کیندل، سالین-کیندل-LFS و دارو-کیندل-LFS در این پارامترها وجود نداشت.
نتیجه گیری: والپروات سدیم و LFS به عنوان دو روش درمانی کنترل کننده صرع، اضطراب القاشده توسط تحریکات کیندلینگ را کاهش می دهند.

بررسی عوامل خطرزای بیماری عروق کرونر با استفاده از درخت مخاطره‌های رقیب

ابراهیم حاجی زاده

زمینه و هدف: پیشرفت علوم پزشکی طی چند دهه گذشته، تشخیص ریسک فاکتورهایی که ممکن است سبب تسریع بیماری عروق کرونر شود را ممکن ساخته است. ولی این دانش هنوز نتوانسته منجر به کاهش معنادار در بروز بیماری عروق کرونر قلب شود. هدف این پژوهش، ارزیابی ریسک فاکتورهای بیماری عروق کرونر قلب پس از استنت گذاری به کمک روش درخت مخاطره های رقیب با پیشامدهای مرکب می باشد. با کنترل این عوامل پیش آگهی می توانیم احتمال بروز این بیماری کاهش دهیم.
مواد و روش ها: این مطالعه مقطعی شامل همه بیماران قلبی عروقی است که از ابتدای خرداد 1386 لغایت پایان اردیبهشت 1388 در مرکز قلب تهران تحت درمان آنژیوپلاستی عروق کرونر با کاشت حداقل یک استنت قرار گرفته اند. بیماران را به مدت سه سال مورد پیگیری قرار دادیم. پیشامدهای نیاز به احیای جریان خون، سکته قلبی غیرکشنده و مرگ قلبی به عنوان وقایع مهم قلبی عروقی(برآمد) در نظر گرفته شدند. برای رده بندی بیماران از درخت تصمیم با مخاطره های رقیب با پیشامدهای مرکب استفاده کردیم. داده ها با استفاده از نرم افزارهایIBM SPSS Statistics نسخه 24 و R نسخه 3. 3. 3 تحلیل شدند.
یافته ها: چهار فاکتور قندخون، وضعیت دیابت، شاخص توده بدنی و سن، شش زیرگروه همگن برای بروز سکته قلبی غیرکشنده و نیاز به احیای جریان خون ایجاد کردند. احتمال بروز پیشامد نیاز به احیای جریان خون پس از 50 ماه حداکثر 8/17 درصد و احتمال بروز پیشامد سکته قلبی غیرکشنده حداکثر 7/9 درصد بود.
نتیجه گیری: بیماران مبتلا به بیماری عروق کرونر پس از استنت گذاری می توانند با کنترل وزن و وضعیت دیابت خود احتمال بروز پیشامدهای ناگوار قلبی را کاهش دهند.

بررسی الگوی متیلاسیون پروموتر ژن فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF)در مبتلایان به سندرم متابولیک در استان آذربایجان شرقی

سعید قربیان

زمینه و هدف: سندرم متابولیک در واقع مجموعه ای از اختلالاتی است که شامل دیابت، پرفشاری خون و چاقی می شود و تأثیر به سزایی در میزان مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی عروقی دارد. فاکتور رشد اندوتلیال عروقی (VEGF)، پروتئینی است که باعث تحریک عروق و رگ زایی می شود. متیلاسیون نواحی پروموتری ژن، شایع ترین تغییرات اپی ژنتیکی است که تنظیم بیان ژن را تغییر می دهد. هدف از این مطالعه، ارزیابی الگوی متیلاسیون مناطق پروموتری ژن VEGF بود- با این احتمال که تغییرات متیلاسیون در این ژن، نقش مهمی در شکل گیری سندرم متابولیک دارد.
مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی-تحلیلی، از ١٠٠ نفری که مورد ارزیابی قرار گرفتند، ۵٠ نفر مبتلا به سندرم متابولیک و ۵٠ نفر سالم بودند. سپس با استفاده از روش MS- PCR الگوی متیلاسیون پروموتر ژن مورد ارزیابی و نتایج حاصل با آزمون کای مربع و نرم افزار SPSS نسخه 23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته ها: فراوانی متیلاسیون در گروه بیمار ٣٢ درصد و در گروه سالم٢٠ درصد نشان داده شد که از لحاظ آماری اختلاف معناداری بین این دو گروه مشاهده نشد (239/0p=). از طرف دیگر، اختلاف معناداری در ارتباط با میانگین سطح قند خون (025/0 p=)، تری گلیسیرید (050/0 p=)، کلسترول (046/0 p=) و HbA1C (016/0 p=) بین دو گروه مشاهده شد.
نتیجه گیری: یافته های مطالعه حاضر حاکی از آن است که تغییرات متیلاسیون در پرومو تر ژن VEGF در جمعیت مورد مطالعه نقش مهمی در پیدایش سندرم متابولیک ندارد که تأیید این موضوع مستلزم بررسی های بیشتری در آینده است.

بررسی اثر آتورواستاتین بر شاخص‌های التهابی در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو

افسانه طلایی

زمینه و هدف: با توجه به وجود نتایج ضد و نقیض مطالعات در مورد تاثیر آتورواستاتین بر روی فرآیندهای التهابی و متابولیسم، در این مطالعه، اثرات آتورواستاتین بر روی شاخص های التهابی را در بیماران دیابتی بررسی کردیم.
مواد و روش ها: در یک مطالعه کارآزمایی بالینی دو سوکور کنترل شده با پلاسبو، 88 بیمار دیابتی نوع دو که تحت درمان با داروهای خوراکی کاهنده قند خون بودند، به صورت تصادفی به دو گروه 44 تایی تقسیم شدند. گروه مداخله روزانه40 میلی گرم آتورواستاتین و گروه کنترل، دارونما به مدت 3 ماه دریافت کردند و شاخص های قند خون، پروفیل لیپید، لپتین، آدیپونکتین، TNF-α (فاکتور نکروز تومور آلفا) و hsCRP (پروتئین واکنشی C فوق حساس) قبل و بعد از سه ماه در دو گروه سنجیده و مقایسه شد و داده ها با استفاده از آزمون های آماری تی زوجی و تی استیودنت مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: بعد از سه ماه در گروه مداخله، سطح آدیپونکتین در مقایسه با گروه کنترل افزایش قابل ملاحظه ای داشت، در حالی که تغییرات لپتین قابل ملاحظه نبود. سطح کلسترول کل و hsCRP و کلسترول LDL (لیپوپروتئین کم چگالی) در مقایسه با گروه کنترل به طور قابل ملاحظه ای کاهش یافت در حالی که قندخون ناشتا کاهش معناداری نداشت.
نتیجه گیری: به نظر می رسد آتورواستاتین می تواند در بهبود کاهش شاخص های التهابی در بیماران دیابتی نقش موثری داشته باشد.

بررسی اثر ضد سرطانی عصاره‌‌‌های آبی و هیدروالکلی برگ گیاه بومی دارمازو (Quercus infectoria) علیه رده سلولی سرطان کولون (HT29)

فهیمه باغبانی آرانی

زمینه و هدف: گیاه دارمازو(Quercus infectoria) در طب سنتی و مطالعات گذشته به عنوان درمان برای سرطان پیشنهاد شده است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی اثر سمیت عصاره های آبی و هیدروالکلی برگ گیاه دارمازو علیه رده سلولی سرطانی کولون HT29 و ارزیابی تغییر بیان دو ژن Bax و Bcl-2 در سلول های تیمار شده می باشد.
مواد و روش ها: در این مطالعه، عصاره آبی و هیدروالکلی برگ گیاه دارمازو تهیه گردید. سپس، رده های سلولی سرطانی HT29 و نرمال HEK293 توسط غلظت های مختلف عصاره ها به مدت 24 ساعت تیمار شد و اثرات سمیت دو عصاره توسط روش رنگ سنجیMTT ارزیابی گردید. در نهایت، میزان بیان ژن پروآپوپتوزی Bax و ژن ضدآپوپتوزی Bcl-2 در سلول های تیمار شده نسبت به ژن مرجعGAPDH توسط روش Real-Time PCR مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: با توجه به نتایج تست MTT مشخص شد که فقط عصاره آبی دارای اثر توکسیسیتی وابسته به دوز علیه دو رده سلولی می باشد. از این رو، بیان ژن های Bax و Bcl-2 در سلول های تیمار شده با عصاره آبی به ترتیب به میزان 8/2 (05/0p˂) و 2/2 (05/0p˃) برابر نسبت به ژن مرجع تغییر یافت.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج می توان گفت که عصاره آبی برگ گیاه دارمازو دارای قابلیت القای آپوپتوز در سلول های سرطانی کولون HT29 می باشد و با مطالعات بیشتر می توان آن را در درمان سرطان کولون به کار گرفت.

اثرنیاسین بر کاهش عوارض جانبی ناشی ازبلئومایسین دربیماران تحت شیمی درمانی بیمارستان آیت الله خوانساری اراک

ایرج جوادی

زمینه و هدف: سابقه مصرف بیمارستانی بلئومایسین، نشان گر یک سری واکنش های وسیع در سیستم های بیولوژیکی است که ناشی از اثرات مستقیم و غیرمستقیم آن بوده است. واکنش های متقابل خود سیستم بیولوژیک این فرآیند را پیچیده تر می کند. افزایش شیوع و بروز روزافزون بیماری های سرطانی که تحت درمان بلئومایسین قرار می گیرند، اهمیت موضوع را نشان می دهد. هدف از انجام این مطالعه، بررسی تاثیر نیاسین بر کاهش عوارض ناشی از مصرف بلئومایسین در مدل انسانی می باشد.
مواد و روش ها: این مطالعه تجربی به صورت مورد-شاهدی و کارآزمایی بالینی دو سو کور انجام شد. از بین بیماران سرطانی مراجعه کننده به بیمارستان خوانساری اراک که تحت درمان با بلئومایسین بودند، 20 نفر به طور تصادفی انتخاب و به هر فرد دو گروه تقسیم شدند. به هر فرد گروه اول (کنترل) 2 عدد دارونما در روز (هر 12 ساعت یکبار) و گروه دوم (تیمار) روزی دو عدد قرص 100 میلی گرمی نیاسین داده شد و نتایج حاصل از آن ثبت و تحلیل گردید.
یافته ها: مقایسه بین دو گروه کنترل و تیمار نشان دهنده کاهش تهوع و استفراغ در گروه تیمار نسبت به گروه کنترل بود. هم چنین عارضه اختلال حس چشایی در گروه تیمار در مقایسه با گروه کنترل کاهش داشته و این اختلاف از لحاظ آماری معنادار بود(05/0 > p).
نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد که نیاسین می تواند عوارض حاصل از درمان بیماران سرطانی توسط بلئومایسن را از جهات مختلف از جمله عوارض، تهوع، استفراغ و از بین رفتن حس چشایی کاهش دهد، اما تاثیرات آن بر مشکلات تنفسی احتمالا به علت پایداری آسیب های ناشی از بلئومایسن قابل توجه نبود.

اثر استرس ناشی از فعالیت ورزشی حاد بر بازتحکیم حافظه حرکتی ضمنی در زنان

اسما محمودی

زمینه و هدف: استرس یک تعدیل کننده قوی عملکرد حافظه است. انگیختگی هیجانی ازطریق تحریک آمیگدال یا هیپوکامپ بر جنبه های مختلف یادگیری و حافظه اثر می گذارد. هدف مطالعه حاضر بررسی اثر استرس ناشی از فعالیت ورزشی حاد بر بازتحکیم تکلیف پرتاب دارت آموخته شده به شیوه کم خطا بود.
مواد و روش ها: شرکت کنندگان تحقیق شامل60 دختر با میانگین سنی 5/20 بودند که به طور تصادفی در سه گروه هدف و کنترل 1 و کنترل 2 قرار گرفتند. در روز اول هر سه گروه در شرایط یکسان، مهارت پرتاب دارت را به روش کم خطا اکتساب کردند و بلافاصله پس از آن خاطرآوری فوری را اجرا کردند. در روز دوم، گروه هدف پس از بازیابی حافظه، در معرض استرس ناشی از فعالیت ورزشی حاد قرار گرفت، درحالی که گروه کنترل 1 شرایط استراحت پس از بازیابی حافظه را تجربه نمود و به گروه کنترل 2 بدون بازیابی حافظه، استرس ناشی از فعالیت ورزشی حاد ارائه شد. در طول آزمایش، روند تغییرات کورتیزول بزاق اندازه گیری شد. در روز سوم، فراخوانی تاخیری حافظه مورد نظر برای هر سه گروه مورد آزمون قرار گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد گروه های کنترل 1 و 2 در آزمون فراخوانی تاخیری نسبت به آزمون فراخوانی فوری هیچ پیشرفتی در عملکرد پرتاب دارت نداشتند و گروه هدف در همین دوره زمانی، ارتقای معنی داری در عملکرد نشان داد (05/0 > p).
نتیجه گیری: نتایج این پژوهش نشان داد که اعمال استرس حاد بعد از بازیابی حافظه، می تواند فرآیند بازتحکیم حافظه حرکتی ضمنی در زنان را ارتقا بخشد.

مقایسه تشخیص سویه کلینیکی مایکوباکتریوم توبرکلوزیس با روش Flash PCR و روش مرسوم کشت

محمد ارجمندزادگان

زمینه و هدف: رنگ آمیزی های زیل نلسون، فلوئورسنت و نیز کشت، روش های استاندارد تشخیص بیماری سل هستند. در این تحقیق، کارائی روش Flash PCR با روش مرسوم کشت مقایسه شد.
مواد و روش ها: تعداد 56 نمونه خلط از بیماران مشکوک به سل پس از ارزیابی با روش زیل نلسون و کشت در لوون اشتاین جانسن، به روش چلکس تحت استخراج DNA قرار گرفتند. جهت بررسی مولکولی از کیت مخصوص Flash PCR که محتوی پروب ها و پرایمرها برای تکثیر ژن IS6110 بود، استفاده شد. کنترل مثبت و کنترل منفی موجود در کیت به کار گرفته شد و دستگاه MTC410، جهت تکثیر و دستگاه FD-12 جهت بررسی نتایج مورد استفاده قرار گرفتند. علاوه بر این، نمونه ها با کمک ژل آگارز نیز الکتروفورز شدند.
یافته ها: از 56 نمونه خلط بیماران مشکوک به سل، تعداد 20 نمونه در ارزیابی میکروسکوپی و کشت، مثبت و 36 نمونه منفی بودند. هم چنین، بررسی مولکولی با استفاده از روش FLASH-PCR مشخص کرد که تمامی 20 نمونه مثبت، در این روش مولکولی نیز مثبت شدند. به علاوه، 3 نمونه خلط که با روش کشت و رنگ آمیزی منفی شده بودند در روش FLASH-PCR مثبت شدند. یکی از 3 بیمار مورد بحث با نظر پزشک تحت درمان حمله ای برای درمان سل با دریافت آنتی بیوتیک های ایزونیازید، پیرازینامید و اتامبوتول قرار گرفت. تمامی نتایج با کمک الکتروفورز معمول نیز تایید گردیدند.
نتیجه گیری: مواردی که احتمالا به دلیل تعداد باکتری اندک در نمونه یا نقص در نمونه برداری، منفی می شوند، با روش FLASH-PCR امکان مثبت شدن آن ها وجود دارد. بنابراین، با توجه به هزینه اندک، برای استفاده روتین پیشنهاد می شود.

اثر تمرین مقاومتی فزاینده بر وضعیت فشار اکسایشی بیضه و کیفیت اسپرماتوژنز در موش‌ های نر

امین ممبینی

زمینه و هدف: استرس اکسیداتیو در پی فعالیت بدنی در بافت های مختلف بدن اتفاق می افتد و بر ظرفیت آنتی اکسیدانت اثر می گذارد که می‏تواند بر باروری مردان به صورت منفی اثرگذار باشد. هدف از این مطالعه، بررسی اثر تمرین مقاومتی فزاینده بر فشار اکسایشی و کیفیت اسپرماتوژنز بود.
مواد و روش ‏ها: 20 سر موش صحرایی نر از نژاد اسپراگ داولی (وزن 200 تا 250 گرم، سن 4 ماهگی) به طور تصادفی به دو گروه تمرین و کنترل تقسیم شدند. برنامه ورزشی شامل بالا رفتن از نردبان با حمل بار آویزان به دم حیوان به مدت 8 هفته (5 روز در هفته،3 نوبت 4 تکراری) بود. در طول برنامه، وزنه ها به تدریج افزایش و این میزان در هفته آخر به 200 درصد وزن حیوان رسید. بعد از این مداخله، موش ها بیهوش شدند و بافت بیضه با استفاده از روش فرپ برای ارزیابی شاخص مالون دی آلدئید به عنوان یک مارکر استرس اکسیداتیو و برای تعیین ظرفیت ضد اکسایشی جدا گردید. مراحل تثبیت، پردازش، برش بافت بیضه و در نهایت رنگ آمیزی به روش هماتوکسیلین و ائوزین ارزیابی گردید. کیفیت اسپرماتوژنز بر اساس روش جانسون نمره دهی شد. برای تحلیل داده ها از آزمون تی مستقل استفاده و سطح معنی دار 05/0p< منظور گردید.
یافته‏ ها: سطوح مالون‏دی‏آلدئید در گروه تمرین نسبت به گروه کنترل افزایش یافت (01/0p=). درگروه تمرین نیز کیفیت اسپرماتوژنز کمتر بود (013/0p=). ظرفیت ضد اکسایشی در گروه تمرین مقداری بیشتر از گروه کنترل بود که تفاوت معناداری وجود نداشت (83/0p=).
نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که تمرینات مقاومتی فزاینده ممکن است به دلیل افزایش فشار اکسایشی بر کیفیت اسپرماتوژنز و سیستم باروری مردان اثر منفی داشته باشد.

تأثیر تمرینات ورزشی با شدت مختلف بر بیان ژن ناقل غشایی گلوکز (GLUT4) در عضله اسکلتی موش‌های نر چاق

مصطفی رحیمی

زمینه و هدف: مطالعه حاضر به منظور بررسی تأثیر 8 هفته تمرین استقامتی تداومی با شدت متوسط (MICT) و تمرین تناوبی شدید (HIIT) بر بیان ژن ناقل غشایی گلوکز (GLUT4) در عضله اسکلتی رت های نر چاق انجام شد.
مواد و روش ها: 28 رت نژاد ویستار با میانگین وزنی 25 ±150 گرم تهیه و در گروه های کنترل پایه (6 رت)، گروه کنترل چاق (6 رت)، گروه تمرین MICT (8 رت) و گروه تمرین HIIT (8 رت) تقسیم شدند. رت های گروه کنترل پایه در همان ابتدای پژوهش نمونه برداری شدند. رت های دیگر به مدت 8 هفته تحت رژیم غذایی پر چرب قرار گرفتند. سپس رت های گروه تمرین، پس از یک هفته آشناسازی، به مدت 8 هفته و 5 روز در هر هفته بر روی تردمیل حیوانات تمرین کردند. رت ها 48 ساعت پس از آخرین جلسه تمرین کشته شدند و بافت عضله دوقلوی آن ها برداشته شد. بیان ژن GLUT4 به روش
Real-Time PCR اندازه گیری شد.
یافته ها: نتایج نشان داد هشت هفته غذای چرب باعث افزایش معنی دار وزن رت ها می شود (001/0 =p)، با این حال، هر دو نوع فعالیت ورزشی MICT و HIIT به طور معنی داری از این افزایش وزن جلوگیری کرده است (001/0 = p). علاوه بر این، هر دو نوع فعالیت ورزشی باعث افزایش معنی داری بیان ژن GLUT4 در عضله اسکلتی رت های چاق شد (001/0 =p)، هر چند تفاوت معنی داری بین دو گروه تمرینی مشاهده نگردید
(99/0 = p).
نتیجه گیری: بر اساس نتایج، هر دو نوع فعالیت ورزشی تداومی با شدت متوسط و تناوبی شدید می توانند باعث افزایش بیان ژن انتقال دهنده گلوکز (GLUT4) در عضله ترکیبی تند و کند انقباض رت های چاق شوند.

بررسی اثر ضدمیکروبی لایه نانوالیاف آلفا سلولزی با پایه سبوس گندم آغشته به داروی سیپروفلوکساسین هیدورکلراید بر روی باکتری استافیلوکوک اورئوس

ابوسعید رشیدی

زمینه و هدف: هدف از این تحقیق، تهیه نانو الیاف سلولزی با پایه سبوس گندم به عنوان یک پسماند کشاورزی و ارزیابی اثر ضدمیکروبی آن با آغشته سازی داروی سیپروفلوکساسین هیدروکلراید بر روی باکتری استافیلوکوک اورئوس بود.
مواد و روش ها: در این مطالعه تجربی، ابتدا دیسک های سلولزی از نانو الیاف آغشته به دارو آماده شدند. سپس این دیسک ها به همراه دیسک های کاغذی استاندارد بر روی محیط استافیلوکوک اورئوس قرار گرفتند. نتایج به صورت هاله عدم رشد پس از 24 ساعت اندازه گیری گردید. تعیین میزان سیپروفلوکساسین هیدروکلراید جذب شده بر روی نانوالیاف سلولزی با مقایسه اثر دیسک های سلولزی حاوی غلظت های مختلف آنتی بیوتیک و دیسک های استاندارد سیپروفلوکساسین صورت گرفت. مدت زمان بهبودی زخم سطحی در پوست رت با پانسمان نانو الیاف آغشته به دارو و بدون دارو مقایسه گردید.
یافته ها: دیسک (نانو آلفاسلولزی) آغشته به داروی سیپروفلوکساسین هیدروکلراید، هاله عدم رشد در محیط استافیلوکوک اورئوس ایجاد کرد. اندازه گیری ابعاد زخم با عکس ‎برداری دیجیتال و نرم افزار ImageJ انجام گرفت. نتایج حاصل از روند بهبودی طی پنج روز با آزمون آماری آنووا و آزمایش پاتولوژی تحلیل شد.
نتیجه گیری: نتایج نشان داد که دیسک نانوالیاف سلولزی در محیط کشت برای کنترل باکتری می تواند مفید باشد. هم چنین مساحت زخم ها در رت هایی( موش هایی) که با دیسک های نانو الیاف آغشته به دارو پانسمان شدند به صورت معنی داری کم تر از گروه شاهد بود (05/0> p).